Trương Minh Phú Blogged by Daddy

30 Tết -Bố Gửi Đến Phú

2012-01-22T19:21:00.000+07:00

BẢNG CHỮ CÁI CHO CUỘC SỐNG

Cuộc sống không phải là một mẻ lưới của số phận. Cuộc sống chính là một mối giao hoà bất tận giữa mỗi cá thể đang tồn tại. Và trong mối giao hoà đó, những gì bạn thể hiện sẽ nói lên bạn là ai… Hãy cùng khám phá cuộc sống qua bảng chữ cái kỳ diệu, để tự tìm lại cho mình những bài học quý giá mà cuộc sống muốn gửi gắm đến bạn.

A - (Adult) - Trưởng thành

Khi bạn trưởng thành, bạn có thể giải quyết được những vấn đề phát sinh từ cuộc sống. Và lúc này, mọi người sẽ trông đợi rất nhiều ở cách bạn ứng xử, nhìn nhận và hành động. Hãy giữ cho mình một nét cá tính riêng, đừng bị “ngả nghiêng” bởi những lời nhận xét của người khác. Nhưng chắc chắn bạn phải biết thế nào là phù hợp, phải chín chắn trong phong thái cũng như cách cư xử với người khác. Suy nghĩ và hành động chín chắn là đức tính cần có của một người trưởng thành.

B - (Better) - Cầu tiến

Hãy hướng tới những gì tốt đẹp hơn hiện tại. Đối với một vài người thì những gì tốt nhất vẫn chưa hẳn là đủ. Nếu bạn muốn trở thành một sinh viên, một sinh viên xuất sắc? Hãy cố gắng hết sức để đạt được mục đích của mình. Thay đổi cách nghĩ và hành động. Nếu bạn sợ thay đổi, bạn sẽ mãi dẫm chân tại chỗ. Cầu tiến sẽ là “chất xúc tác” giúp bạn đạt được những mục tiêu cao hơn. Chỉ cần bạn không đánh mất chính mình thì sự thay đổi sẽ không bao giờ là xấu.

C - (Control) - Điều khiển

Bạn phải biết điều khiển cuộc sống của mình, đừng để cuộc sống điều khiển bạn. Tự quyết định, tự hành động, tự chịu trách nhiệm tất cả mọi vấn đề. Đừng sống một cách tẻ nhạt, cuộc sống chứ không phải là một vở kịch được diễn đi diễn lại nhiều lần. Mọi quyết định của bạn, một là sẽ đưa bạn đến gần hơn với mục tiêu, hai là đẩy bạn rời xa nó. Do đó, hãy có một quyết định đúng đắn nhất. Giống như diễn viên hài Tim Allen đã nói rằng “Nếu bạn không tự quyết định được cuộc sống của mình, cuộc sống sẽ quyết định thay bạn”.

D - (Dream) - Ước mơ

Dám ước mơ, kể cả những ước mơ mà bạn chắc rằng chẳng bao giờ đạt được nó. Nếu bạn khát khao, tin tưởng thì chắc chắn bạn sẽ biết cách để đạt được. Tất cả tuỳ thuộc ở việc bạn có sẵn sàng để thực hiện hay không. Đừng để ý đến những lời dèm pha của người khác. Nếu bạn không tin rằng những dự định tốt đẹp của mình sẽ thành hiện thực, bạn đã mất đi một nửa sức mạnh.

E - (Enthusiasm) - Nhiệt tình

Nhiệt tình, say mê - nếu bạn có được những cái đó, cuộc sống của bạn sẽ thú vị hơn rất nhiều. Sự nhiệt tình có sức “lây lan” rất nhanh, do đó, nếu được sống và làm việc trong một môi trường năng động, “sức ì” của bạn sẽ nhanh chóng bị đánh bật. Nếu bạn không cảm thấy say mê với những gì bạn đang làm, hãy cân nhắc và làm những điều mà bạn thích hơn. Cuộc đời quá ngắn, và bạn sẽ không đủ thời gian để kiềm chế lòng nhiệt tình, say mê của mình với cuộc sống.

F- (Failure) - Thất bại

Thất bại trong học hành, trong cuộc sống sẽ khiến bạn buồn phiền, chán nản, thậm chí buông xuôi. Nhưng hãy nhớ rằng thất bại là tạm thời, và bạn không việc gì phải lúng túng hay lo lắng gì về điều này cả. Có những chiến thắng oanh liệt nhất lại là kết quả của sự thất bại nặng nề nhất. Tất cả chúng ta đều có lúc phải tự đấu tranh giữa việc buông xuôi hay cố gắng. Nếu bạn là một sinh viên học hành sa sút, nợ nần ngập đầu… Điều xấu hổ không phải là sự thất bại của bạn mà chính là việc bạn không muốn làm gì để thoát ra khỏi tình trạng đó.

G - (Giver) - Cho

Cho đi hạnh phúc hơn nhận về. Một lời khen tặng, tình nguyện làm một vài việc tốt… tất cả điều đó đều mang đến cho bạn và người khác một cảm giác dễ chịu và thực sự là rất có ý nghĩa. Khi bạn cho chỉ đơn giản là cho chứ không mong đền đáp, bạn sẽ nhận được nhiều hơn thế.

H - (Happy) - Hạnh phúc

Nên tự tìm lấy hạnh phúc cho mình từ những điều đơn giản trong cuộc sống. Công việc, sở thích riêng, bạn bè, đồng nghiệp… Tất cả những điều này đều ẩn chứa những giá trị mà bạn chưa khám phá hết được.
Cuộc sống là một chuỗi phức hợp, bạn không thể tránh được những lúc chán nản, mệt mỏi, kêu ca, phàn nàn, nhưng quan trọng vẫn là cảm giác riêng của bạn. Khi bạn cảm thấy hạnh phúc, thì đấy chính là hạnh phúc thực sự. Đừng kêu ca, phàn nàn mãi về những gì chưa hoàn thiện trong cuộc sống, nên nhớ rằng bản thân bạn cũng chính là một vấn đề. Hãy tự hoàn thiện mình và cảm nhận hạnh phúc từ những gì mình đang có.

I - (Invest) - Đầu tư

Nên đầu tư cho tương lai của bạn ngay từ bây giờ. Bạn kiếm được nhiều tiền? Nhưng không có nghĩa là bạn “phải” tiêu cho bằng hết số tiền đó. Hãy học các tỷ phú, họ có rất nhiều tiền, nhưng luôn muốn đầu tư vào một lĩnh vực nào đó để làm tăng số tiền ấy lên hơn là chịu “ném tiền qua cửa sổ”. Đừng tiêu pha quá đáng, và cũng tránh lâm vào cảnh nợ nần chồng chất. Bạn có thể đầu tư cho tương lai bằng nhiều cách: học hành chăm chỉ, cố gắng thăng tiến trong nghề nghiệp, v.v… Làm thế nào đó để khi bạn bước vào tương lai, bạn không cảm thấy mình quá “nghèo nàn”.

J - (Joyfulness) - Niềm vui

Tự tìm lấy niềm vui và ý nghĩa trong tất cả các công việc bạn làm, như thế bạn sẽ cảm thấy hứng thú hơn. Tự tìm lấy niềm vui cho mình và cho cả người khác nữa. Bạn có thể gọi người lái xe, thư ký, lễ tân bằng tên thân mật, và hỏi thăm sức khỏe của họ. Sau đó hãy xem câu trả lời bạn nhận được là gì. Quan tâm đến người khác và tự tạo cho mình các mối quan hệ cá nhân, và bạn sẽ cảm nhận thấy niềm vui lớn nhất của mình.

K - (Knowlegde) - Trí thức

Có những điều bạn học được ở trường, nhưng cũng có những điều chỉ có cuộc sống mới dạy được cho bạn. Sự học là suốt đời và hãy làm một người học trò chăm chỉ. Bởi vì khi bạn càng biết nhiều, bạn sẽ ngẫm ra một điều rằng mình vẫn chưa biết gì cả. Những cái cũ bạn đã học được, những cái mới bạn chưa hiểu? Tất cả vẫn còn tiềm ẩn trong cuộc sống. Sự “học” và sự “biết” là mênh mông vô cùng trong cuộc đời này. Hãy tích lũy kiến thức cho mình, và hãy học thêm những điều mới trong tất cả các cơ hội bạn có được.

L - (Listen) - Lắng nghe

Nói một và lắng nghe gấp đôi. Bạn phải tự biết cân đối điều này. Lắng nghe theo đúng nghĩa của nó chứ không phải lắng nghe một cách hời hợt. Bạn sẽ hiểu thêm nhiều điều và ngẫm nghĩ được nhiều điều từ việc biết lắng nghe một cách hiệu quả.

M - (Mistake) - Lỗi lầm

Đừng sợ hãi nếu bạn lỡ gây ra một lỗi lầm nào đó. Hãy tự động viên mình rằng đó chính là cách để bạn học hỏi và rút kinh nghiệm. Đừng để những lỗi lầm đó đánh gục bạn. Có thể bạn sẽ rất buồn và day dứt, vậy thì đừng cố giấu diếm, hãy tìm cách giải toả và cố học thêm những điều mới từ cái đã cũ. Và cố gắng đừng bao giờ lặp lại những sai lầm tương tự.

N - (No) - Không

Hãy biết nói “không” đúng lúc. Nói “không” với cuộc sống quá buông thả, nói “không” với những cách cư xử khiếm nhã, nói “không” với những thói quen xấu, với những người xấu mà bạn gặp. Nói “không” đúng lúc và đúng cách sẽ là cái rào chắn tốt nhất bảo vệ bạn không bị sa ngã và cám dỗ.

O - (Opportunity) - Cơ hội

Cơ hội nhiều khi gõ cửa rất nhanh và rất khẽ. Nếu bạn chú ý lắng nghe, bạn sẽ biết được khi nào thì nó đến. Để tâm đến những thứ diễn ra xung quanh bạn, và hãy biết chấp nhận rủi ro, mạo hiểm để nắm bắt lấy những cơ hội. Số phận của bạn nằm trong tay bạn.

P - (Patience) - Kiên trì

Thành Rome không thể xây trong một ngày, và sự nghiệp của bạn cũng vậy. Tất cả mọi người đều bắt đầu bằng một cách nào đó và tất cả mọi thứ đều cần có thời gian. Mặc dù có thể sẽ rất khó khăn để hiểu một vấn đề ngay lập tức, nhưng nếu bạn đủ say mê, kiên nhẫn để học hỏi và quyết tâm làm điều đó, bạn sẽ làm được. Chữ “Nhẫn” đúng là rất khó học, nhưng mọi thành công đều cần có nó.

Q - (Quality) - Phẩm chất bên trong

Hãy tỏ rõ năng lực của mình trong tất cả những việc mà bạn làm. Thiết lập những mối quan hệ nghiêm túc, làm việc hiệu quả, suy nghĩ chín chắn, giữ gìn sức khỏe… Nên nhớ rằng, bao giờ giá trị bên trong cũng bền vững hơn dáng vẻ bên ngoài. Giá trị cuộc sống là ở những phẩm chất bên trong, là được đánh giá ở tính hiệu quả chứ không phải ở việc tính từ lúc sinh ra đến giờ bạn đã làm được bao nhiêu việc.

R - (Reputation) - Thanh danh

Dù là tiếng tốt hay tiếng xấu cũng sẽ được “lưu giữ”. Bạn bè, người quen… sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành tính cách của bạn. Vậy nên, bạn phải biết chọn bạn mà chơi, chọn mặt gửi vàng. Tiếng lành đồn xa, tiếng dữ càng đồn xa hơn. Thanh danh là cái sẽ theo bạn đến suốt đời, do đó hãy biết cách“chăm sóc” và “nuôi dưỡng” nó.

S - (Success) - Thành công

Thành công không phải là cân đo đong đếm số tiền bạn kiếm được hay số lượng tài sản mà bạn có. Thành công chính là khi bạn biết vượt qua chính mình, là khi bạn biết tự điều khiển cuộc sống theo hướng tích cực hơn. Nếu bạn so sánh mình với người khác, bạn sẽ rơi vào tình trạng bế tắc. Thay vào đó hãy tìm cách “chạy đua” với những mục tiêu cụ thể mà bạn đã đặt ra. Hãy tin rằng bạn có đủ khao khát và bạn có đủ những tố chất để có thể trở thành một người thành công.

T - (Thankful) - Biết ơn

Hãy biết ơn những gì cuộc sống mang lại cho bạn và trân trọng những gì mình đang có. Nếu bạn chưa có một công việc và địa vị cao? Đừng lấy điều đó làm xấu hổ, hãy tự nhủ rằng so với những người thất nghiệp mình còn may mắn hơn nhiều, rằng không có công việc nào là thấp kém nếu đó là công việc hợp pháp. Biết đánh giá đúng những cơ hội trong công việc cũng như những thứ giúp bạn sống tốt hơn. Hãy cám ơn sức khoẻ của bạn, gia đình bạn và tất cả những người tốt mà bạn may mắn được gặp.

U - (Understanding people) - Thấu hiểu

Cố gắng hiểu người khác nhiều hơn. Luôn nhớ ơn những người đã giúp đỡ bạn và cố gắng để giúp đỡ người khác. Đối xử với những người xung quanh bằng sự kính trọng bất chấp địa vị và thân thế của họ. Khi bạn chín chắn, bạn sẽ nhận thức được rằng, hiểu người khác tức là hiểu thêm nhiều điều về bản thân mình.

V - (Values) - Giá trị

Nhận ra giá trị của bản thân và phải xác định được cái gì là quan trọng nhất đối với mình. Đừng bao giờ buông xuôi với những thứ mà bạn biết rằng nó có ý nghĩa quan trọng đối với bản thân bạn. Hãy giữ vững lập trường và quan điểm của mình, tin tưởng vào sự lựa chọn của mình. Nếu bạn không có lập trường của riêng mình, bạn sẽ bị rơi vào một mớ hỗn độn và không tìm được lối ra.

W - (Willing) - Sẵn sàng

Nếu bạn mới đi làm, hãy sẵn sàng đến sớm và về muộn, bỏ thói quen đi ra ngoài ăn trưa hoặc mua sắm để không phí phạm thời gian và làm việc tốt hơn. Hãy sẵn sàng làm từ những cái cơ bản nhất, đừng ngại khổ, công lao của bạn sẽ được đền đáp xứng đáng.

X - (“X”traordinary) - Bất ngờ

Có một vài điều xảy ra mà không cần có lý do cũng như không thể nào giải thích được. Nhiều lúc bạn nghĩ mình đã nắm chắc trong tay chiến thắng, nhưng khi có một vài điều bất ngờ xảy ra bạn sẽ hiểu rằng không có gì là chắc chắn cả. Đừng có trở thành một người tự mãn, rằng bạn không bao giờ sai. Bạn không thể đạt được điều đó, tất cả mọi thứ đều chỉ là tương đối. Hãy sống cuộc sống của mình, mơ giấc mơ của riêng mình, nhưng đừng bao giờ nghĩ rằng sức khoẻ, gia đình, công việc… sẽ luôn luôn giống như bạn hình dung, không có gì thay đổi.

Y - (You) - Bản thân bạn

Bạn hãy biết tự hài lòng với mình ở một mức độ có thể. Đừng có chú ý đến những người hơn mình để so sánh và dằn vặt. Đó không phải là cầu tiến, đó là so sánh và ganh tỵ. Hãy giúp đỡ những người kém may mắn hơn. Vui mừng vì những gì bạn đã làm được, và cố gắng với những gì bạn chưa làm được. Hối hận và dằn vặt chẳng được ích lợi gì. Nên nghĩ rằng, một tương lai tốt đẹp đang chờ đón bạn ở phía trước.

Z - (Zoom) - Biến ước mơ thành hiện thực

Bạn đã sẵn sàng, bạn đã kiên quyết, bạn đã biết cách mở rộng con đường mà bạn đã chọn từ trước, bạn đã cảm thấy hài lòng về sự lựa chọn của mình? Vậy thì đấy là lúc bạn đủ năng lượng và điều kiện để “cất cánh”, để hoàn thành những dự định và ước mơ của mình.

Hình 26-12-2011

2011-12-26T16:21:00.000+07:00

Merry Christmas To All

2011-12-09T11:47:00.000+07:00

Học Vẽ & Viết Chữ Đẹp

2011-12-08T11:26:00.002+07:00

Hoe Truong: alo
bethuphan: gi do anh yeu
Hoe Truong: cho con di hoc ve dc ko em?
Hoe Truong: hoc trong thoi gian nghi he
Hoe Truong: a thay no chi ham ve thoi
bethuphan: uhm
bethuphan: cho di hoc o nha thieu nhi thanh pho ha
Hoe Truong: uh, nen cho con sinh hoat nhieu o do
bethuphan: con minh la nguoi co ca tinh do
Hoe Truong: em xem kiem ai quen da cho con ho den do, minh theo tien hon
bethuphan: k phai de nghe loi dau
bethuphan: hom qua buc minh qua nen e danh vai roi
Hoe Truong: tim cach noi sao cho con hieu thoi, chu danh hoai ko tot
bethuphan: tai e nghi la k nen danh hoai
bethuphan: e biet ma
bethuphan: danh hoai thi con so roi chu k so minh
Hoe Truong: tai minh kem an noi, nen kho noi de nguoi khac hieu
bethuphan: nhung moi di lam ve a biet con noi sao k?
Hoe Truong: chan dau trc ha
bethuphan: uhm "Me oi me cho con di bac si mo bung lay giun di"
bethuphan: vay la hieu roi
bethuphan: luc truoc e k danh nua ma ke chuyen trong bao co anh kia can mong tay nen bi BS mo bung lay giun
bethuphan: anh thay con minh chua
bethuphan: e da hoi tham cho con di hoc luyen chu
Hoe Truong: hoc o dau?
bethuphan: de xem cho nao duoc thi qua Tet cho di
Hoe Truong: cho tren mang no quang cao do
bethuphan: co giao gan nha
bethuphan: tren mang so lua lam
bethuphan: con chi Thao trc nha minh hoi xua cung hoc o do
bethuphan: e da hoi chi Thao
Hoe Truong: em hoi chi Thao ha?
bethuphan: hoi roi, nhung cung chua ung y lam
bethuphan: de hoi tham tren truong Son Ca co so nao day them k
bethuphan: viet thi cung duoc nhung lam bieng nen viet xau
bethuphan: biet danh van nhung cung luoi lam
bethuphan: anh han che cho con choi game
bethuphan: chi choi vao cuoi tuan thoi

My Artist Photos

2010-10-31T13:19:00.000+07:00

Những điều thú vị mà không nói ra ai cũng biết

2010-10-25T15:34:00.000+07:00

Người ta gọi chó sói là thú dữ vì nó cũng ăn thịt bò. (A.Culich)

Khi nào tình yêu còn mù quáng, khi ấy vẫn chưa có lý do nào để chia tay. (A.Anđriepxki)

Trí thông minh của chúng ta bắt nguồn từ kinh nghiệm, còn kinh nghiệm- từ những sự ngu dốt của chúng ta. (X.Gitri)

Không nên bày tỏ những lo âu và thất bại của bạn cho những người bạn nghe. Tốt hơn hết nên kể với những kẻ thù của bạn – ít ra thì bạn cũng cung cấp cho họ những phút giây thoải mái, ngoài ra, bạn còn chắc rằng: họ sẽ dỏng tai lên mà nghe bằng hết những lời nói của bạn. (B.Sou)

Càng ngày tôi càng tin tưởng vào tác dụng duy nhất của sự thật; nó giúp chúng ta hiểu rõ: dối trá quả là có lợi. (P.Đragiep)

Hỡi loài người, hãy bảo vệ cây cối – tổ tiên của chúng ta đã từng sống ở trên đó. (M.Genin)

Có một số người nói rằng: đồng tiền không làm nên hạnh phúc. Chắc hẳn họ muốn nói đến những đồng tiền của người khác. (X.Gitri)

Khi một người phụ nữ từ chối tình yêu của bạn và thay vào đó, cô ta đề nghị giữ vững tình bạn, bạn chớ nghĩ đó là lời từ biệt - điều đó có nghĩa là cô ta muốn bạn hành động theo thứ tự đã định sẵn. (Moliere)

Trẻ con bắt đầu hư khi chúng bắt đầu hiểu người lớn. (G.Mankin)

Khi một nhà ngoại giao nói "có", điều này có nghĩa là "có thể". Khi anh ta nói "có thể", điều này có nghĩa là "không". Còn khi anh ta nói "không" thì không còn là nhà ngoại giao nữa. (Vontaire)

Sưu tầm
http://www.saga.vn/Dieulythu/Connguoi/danhnhanvanhoa/10401.saga

VISITORS

2010-10-16T13:13:00.000+07:00

Ngày Đầu Tiên Đi Học

2010-10-16T11:46:00.000+07:00

TOEIC TIPS

2010-10-16T11:16:00.000+07:00

7 TOEIC Tips (7 Bí quyết để luyện thi TOEIC thành công)

Thursday, 23. August 2007, 05:51:06

TOEIC

TOEIC: Test of English for International Communication

Tip 1: Set a goal
If you are taking the test to apply for a job, find out what score is needed. Some jobs require a minimum score of 600.
Management jobs may require a higher score, such as 800.
Choose a goal that you can achieve.

Tip 2: Understand the test
Make sure you understand the format of each section. By practising tests, you will become very familiar with the TOEIC. The test should become "second nature" to you before you attempt the real thing.

Tip 3: Make a study plan
Procrastination is one of the key reasons students fail the TOEIC. The day you decide to take the TOEIC should be the day you start to study. Write down your study plan!

Tip 4: Divide study time appropriately
The TOEIC is divided into seven sections. Each section is worth a certain amount of points. Don't spend too much time studying one section. Many students make the mistake of studying the section that they enjoy the most.

Tip 5: Build a strong vocabulary
Another reason students fail the TOEIC is that they have a very limited vocabulary. Remember that the TOEIC has a business theme. You should study vocabulary such as travel, banking, health, restaurants, offices, etc.

Tip 6: Isolate your weak points
After you have been studying the TOEIC for a while, you will find out which parts give you the most trouble. You might want to change how you divide your time.

Tip 7: Eliminate distractors
Every TOEIC question has at least two distractors (wrong answers to trick you). There are many types of distractor such as, similar sounds, homonyms, repeated words etc. Make a list of distractors so you recognize them more easily.

-----------------<>-------------------------------

sangold117 writes: Mình có tìm được 1 tài liệu, trong này có tới 20tips để luyện TOEIC. xin chia sẻ thêm với các bạn: 8.Trust your instincts Sometimes an answer will jump out at you as either correct or incorrect. If you have been studying hard, chances are that your brain is telling you which choice to pick. Don't change your answers after following your instinct. If you do decide to change an answer, make sure that you erase very carefully. A machine will be marking your test. Be sure to use a pencil and fill in your circle choice completely. Bring extra pencils, erasers, and a pencil sharpener! 9.Don't try to translate Translating vocabulary and sentences wastes a lot of time. It is very rare that students have extra time during the TOEIC test. If you don't know a word, look at the context of the sentence and the words around it. You will not be allowed to use a dictionary when you take the test. 10.Guess as a last resort On test day, if you don't know the answer, and you have eliminated all of the distractors you can, don't leave the space blank. There is a good chance you will not have time to go back to this question. You still have a 25% chance of getting the answer right if you guess. If you are sure that one or two of the answers are incorrect, your guess is even more likely to be correct! 11.Be aware of time management When you are doing practice tests, you should always be aware of the time. Never allow yourself an open ended study session. You will have to learn to work efficiently. On test day, you should be especially careful in the Reading section. You will have 75 minutes to complete Parts V, VI and VII. Many students spend too long on section V or VI because they find these the most difficult. Don't spend more than 30 minutes on the first two parts. Part VII will take you at least 40 minutes, and it is worth a lot of points, especially if you find it an easier section. 12.Listen quickly When you are studying for the TOEIC test, do not get in the habit of rewinding the tape. On test day you won't have any control over the speed of the listening section. You will not even have time to think for very long between questions. Make sure that you do not get behind during the real test. If you do not know the answer, take your best guess. Then continue to follow along. Don't look back at questions when you are waiting for another question to start. 13.Practise reading aloud Reading out loud will help your listening and reading comprehension skills. In order to comprehend English more quickly, it is important that you understand the rhythm of the language. Read from textbooks, pamphlets, newspapers, and even children's novels. You might want to tape yourself and listen to how you sound. 14.Use mass media One of the best ways to prepare for the TOEIC test is to study real English. Watch television, listen to radio reports, and read newspapers and magazines. Pay special attention to ads, letters, weather and traffic reports, coupons, and special announcements. Do this with a friend, and write out questions for each other to answer. This is a great way to practice your wh-questions. It is also a great way to learn common idiomatic expressions. 15.Use free web sites There are many web sites that offer free model tests and samples. Type TOEIC into your search engine and start practising! Surfing the web is a great way to practise your reading and listening. If you are interested in a certain topic, such as snowboarding, type that into a search engine. You might want to reserve an hour a day for Internet studying. Just make sure to study English and don't get caught wasting hours playing games! 16.Teach a native English speaker your language If you can't afford a tutor, you might know a native English speaker who would be interested in learning your first language. Tell him you will teach him for free for one hour a week! You will have to use English to teach him, and you will learn many new English words and expressions at each session. Forcing yourself to teach someone a language will help you to understand English grammatical rules as well. Do anything you can to speak with native English speakers. 17.Keep an English journal Keeping a journal doesn't have to be an account of your daily activities. You can write anything in a journal, such as how your studying is coming along, what your new favourite word is and why, or which teacher you admire. If you are studying TOEIC with a friend, make a list of writing topics for each other. You might decide to write a paragraph three times a week. Get your friend to try to find your mistakes. Finding your partner's writing errors is great practice for Part V and VI. 18.Ask questions Never hesitate to ask lots of questions. In a TOEIC class, all of the students will benefit from your question. If you don't understand something, such as conditionals, you may lose ten points on a TOEIC exam. A teacher is not always available, but students are everywhere! Sometimes other students can help you with a grammar problem even better than a teacher. 19.Manage your stress If you are feeling stressed about taking the TOEIC you may be studying too hard or expecting too much of yourself. Like everything else in life, balance is the key. Remind yourself that you will try to do your best. Before the test, take deep breaths and remember that you can always improve your score in a few months time. In between the listening and reading section, take a few deep breaths again to get focused. 20.Don't cram You should never cram (study extremely hard in a short period of time) the night or even week before the TOEIC test. There is so much to learn when you study the TOEIC. The last week should be for reviewing and practising rather than learning new things. Make sure to get plenty of sleep the night before the test. On the day of the test, have a good meal and relax for a few hours before going to the testing centre. Plan to reward yourself when the test is over!

From: http://my.opera.com/lxban/blog/7-toeic-tips

Nano - Trương Vĩnh Cát - Birthday

2010-03-21T11:51:00.000+07:00

Hero: Truong Minh Phu

2010-01-12T00:42:00.007+07:00

My world

Santa Yourself - Turn yourself into a dancing Santa

2009-12-26T11:55:00.001+07:00

Santa Yourself - Turn yourself into a dancing Santa

Posted using ShareThis

Sau Ngày Đầu Tiên Đi Học

2009-11-12T02:30:00.003+07:00

Con đi học được 1 tuần là bệnh 2-3 ngày, có tháng học được 2 tuần. Giống như hôm này nè - trừ lùi 1 ngày vì bây giờ là 2h32AM. Trên trường cho ăn cua đồng, món mà lúc con hơn 1 tuổi, mẹ nghe bác 5 gái bảo ăn nó giàu canxi, bị tiêu chảy hơn 10 ngày , sút 2kg.

Bố thức khuya hôm nay để vừa canh con, vừa làm phim cho lớp.

Bận quá, vừa làm, vừa học..... ít chơi với con quá.

Ngày Đầu Tiên Đi Học

2009-08-29T13:15:00.004+07:00

Christen Day's Truong Minh Phu

2009-04-11T12:39:00.006+07:00

Tên Thánh con là Gioan! con rửa tội ngày Chúa Nhật 05/April/2009

Album Giang Sinh

2008-12-25T12:50:00.001+07:00

Sinh Nhật Lần 2

2008-12-24T17:51:00.005+07:00

Nhỏng Nhẻo Thấy Ớn !!!

2008-07-20T13:08:00.002+07:00

Hôm nay bố mẹ chở con đến nhà văn hóa thiếu nhi thành phố. Con chỉ thích mỗi trò câu cá, nhưng cá thì không câu mà dọc nước, hihi. Bố nói chuyện với người khác và cười, thế là con lai mếu và khóc ngon lành. Đi đâu cũng vậy, ai cười là con khóc, híc. Bố mẹ cũng pó tay với con. Con trai mà nhỏng nhẻo thấy ớn, bố ghét con quá, bo bo xì Phú luôn!!!

CON BIẾT HÁT RỒI BỐ ƠI

2008-07-03T13:54:00.002+07:00

Ba thương..."kon", vì con giống ..."mệ". Mẹ thương "kon" vì con giống.. "ba". Cả nhà..."cha", cùng yêu thương..."nhâu". xa là ..." nhuớ", gần nhau là ..."cườiii". Vỗ tay!!!
Còn rất nhiều bài con hát được.

Từ Điển Minh Phú
Baba : banh, trái cây hình tròn, hình trái bóng trên báo...
Chá: con cá, hoặc chỉ là bình, hồ có nước (hẻm cóa cá)
Mệ: mẹ

Bố chụp hình nhân dịp thôi nôi chị Nano

2008-05-13T13:39:00.008+07:00

Hi All!!!Bấm vào link tiêu đề xem hình nhé.

Xuân Mậu Tý 2008

2008-03-04T16:11:00.004+07:00

Xuân đầu tiên của Minh Phú. Được bố mẹ và cả nhà đưa đi chơi, hết chỗ này đến chỗ khác: Tao Đàn, Thảo Cầm Viên, Trung Tâm Sài Gòn, nhà hàng trên thuyền ở Bạch Đằng...

The First Happy Birthday

2008-01-03T20:51:00.000+07:00

Vài tấm ảnh lúc thôi nôi con. Lâu nay bố bận quá, không viết nhật ký cho con. Hẹn lần sau con nhé !

Con Mọc Răng

2007-09-01T20:47:00.000+07:00

Mai bố đi chơi rồi, mẹ con mình ở nhà buồn quá! Bố hứa là khi nào con lớn, bố sẽ dẫn mẹ con mình đi chơi nha.

Ngày Đầu Tiên...Biết Trườn!

2007-08-28T15:44:00.000+07:00

Hôm qua, 27/8/2007. Con mới biết trườn, lâu quá nhỉ. Tính ra cũng được 8 tháng rồi còn gì? Con thích đi ra siêu thị, đu quay lắm, nhưng lúc về là con giãy chân không chịu vô nhà, hư quá!

Giáo Dục

2007-07-28T15:10:00.000+07:00

in progress

Văn Hóa-Nghệ Thuật

2007-07-28T15:06:00.000+07:00

in progress

kinh tế

2007-07-28T15:04:00.000+07:00

in progress

Dạy cách đọc

2007-07-16T12:22:00.000+07:00

Nhiều nhà văn hoá thường hay lo lắng những chuyện tày đình, ít khi nghĩ đến những tiểu tiết. Chẳng hạn, các vị thích bàn chuyện đọc sách với nội dung cao siêu tới đâu, cách thức nhấm nháp nghệ thuật biểu đạt sách vở, nhưng ít khi chú ý đến chuyện dạy cho học sinh và sinh viên biết cách đọc.

Trước hết, có chuyện về sinh lý của con mắt khi ta đọc. Con mắt ta hoạt động như thế nào khi chúng ta đọc sách? Không ít người cho rằng con ngươi mắt ta cứ lừ lừ mà hến từng tiếng rồi đọc cho đến hết. Thực ra thì không phải vậy. Người ta đã quay phim cách đọc của người đọc giỏi thì thấy rằng con ngươi mắt nhảy từng bước theo dạng chữ, mỗi lần nhảy thì nó tóm gọn một cụm 3 tiếng hoặc 4 đến 5 tiếng. Còn điều này nữa cũng lạ, ấy là bước nhảy của con ngươi từ dòng trên xuống đầu dòng dưới sẽ không rơi vào tiếng đứng ở đầu dòng, mà vị trí rơi của con ngươi mắt ta sẽ vào tiếng thứ hai hoặc thứ ba.

Sinh lý của con mắt khi ta đọc là những bước nhảy như vậy thế nhưng các giáo viên dạy lớp 1 lại cứ bắt con trẻ lấy ngón tay trỏ đi di vào từng chữ để đọc. Có cô giáo đi thi dạy giỏi lại còn "sáng tạo” cung cấp cho mỗi em một cái que thật đẹp để các em dùng que chỉ chỏ vào từng tiếng mà đọc. Các nhà tổ chức thi dạy đọc tiếng Việt cũng không khi nào uốn nắn cách dạy theo lối "bắn tốc độ” ở đường cao tốc như vậy. Sự chăm chút của giáo viên với cái que chỉ chỏ từng chữ khi đọc đã làm cho chiếc xe đọc của các em bị “bó phanh”.

Người ta còn đó được cả phần năng lượng tiêu thụ cho mỗi bước nhảy của con ngươi mắt khi ta đọc. Năng lượng tiêu phí cho mỗi bước nhảy đó tương đương với năng lượng cho một bước leo núi. Một ngày đọc sách 8 giờ, không tính đến năng lượng tiêu tốn cho chuyện suy nghĩ về nội dung, chỉ tính riêng chuyện những bước nhảy sinh lý của con ngươi mắt cũng tiêu phí năng lượng tương đương với 40 dặm leo dốc. Thảo nào, đọc sách cũng mệt!

Tuy biết rõ sinh lý của mắt khi đọc, nhưng không phải ai ai cũng đọc giỏi ngay. Vì thế, người ta chia ra ba trình đọ. Loại kém nhất để cho con ngươi dịch chuyển chậm và đọc từng tiếng. Loại cao hơn thì đọc từng cụm tiếng . Và loại "siêu” hơn nữa thì còn biết đọc lướt nghĩa là đọc những từ khoá nằm cả theo chiều đọc lẫn chiều ngang của trang báo hoặc trang sách. Học sinh lớp 1 theo chương trình cải cách không được phép đánh vần hoặc đọc theo kiểu ê a, càng không bao giờ cho chỉ ngón tay mà đọc, nên sau khi học hết học kỳ I nhiều em đạt tốc độ đọc mỗi phút 60 tiếng. Tốc độ đó còn tăng hơn nhiều nếu vừa đọc đúng cách và vừa đọc với hứng thú về nội dung. Tài liệu của John Francis Mckey cho biết, trong thời gian dùng cà phê và ăn điểm tâm buổi sáng, Tổng thống Kennedy đọc được 25 nghìn chữ.

Nhưng làm thế nào để đọc nhanh cỡ ông Kennedy? Đọc báo chí, thì học cách chú ý đến những tít lớn, sau đó đến những phần in đậm, sau đó mới lướt vào nội dung bên trong mỗi bài nếu ta quyết định đọc nốt. Tiếc rằng nhà trường phổ thông của ta hiện vẫn còn coi việc đọc báo như một công việc tuỳ thích, chưa có hướng dẫn cách đọc như vừa nêu.

Còn với sách, dĩ nhiên là sách nghiên cứu, thì cần huấn luyện cách đọc theo 4 bước như sau cho học sinh trung học và sinh viên.

Bước 1 : Đọc nhanh mục lục, đọc lướt tên các chương để biết cấu tạo cuốn sách. Người ta khuyên nên giới hạn công việc này trong vòng 5 phút. Nếu quyết định đọc tiếp, thì sang bước 2.

Bước 2: Đọc các câu mở đầu và những câu kết luận mỗi chương. Bên trong mỗi chương thì đọc nhanh những câu đầu và câu kết của các đoạn. Thời gian cho mỗi chương là 3 - 4 phút. Đánh dấu bằng bút màu những chỗ cần chú ý. Nếu thấy cần tiếp tục thì sang bước 3.

Bước 3: Tiếp tục đọc cả cuốn sách hoặc chọn những chương có giá trị cho công việc tìm kiếm thông tin của mình để đọc kỹ hơn.

Bước 4: Tàn thông tin là những ý tưởng ở cả cuốn sách hoặc ở những chương sách đã được đánh dấu. Tự mình tranh cãi ve nội đung của những điều đã lựa chọn cho riêng mình. Suy nghĩ và tìm tài liệu liên quan.

Học cách đọc theo 4 bước như thế liên quan đến động cơ và hứng thú đọc. Động cơ và hứng thú không phải là cái có sẵn mà là cái được hình thành dần. Nói như Nhà toán học Nga Markushevich, ta đọc, ta đọc mãi, và đọc cho tới khi ta tìm ra cuốn sách ngỡ đâu như tác giả viết riêng cho ta đọc.

Muốn đạt được trình độ đọc sách như thế, cần dạy cách đọc như là sự đi tìm điều mình không chờ đợi trong cuốn sách đang đọc. Cái bất ngờ không chờ đợi đó chính là thông tin, nhưng không phải là thứ thông tin chung chung, mà /à thông tin gây hứng thú. Tất nhiên, thông tin phải nhằm giải quyết một công việc, và một lần nữa ta lại thấy thái độ học hờ hững, học cho qua ngày, học mà không biết học xong mình sẽ làm gì, thì làm sao có nổi động cơ và hứng thú đọc sách?

Theo Tạp chí Người đọc sách

Dạy Cách Đọc

Bảy thói quen của người thành đạt

2007-07-16T11:10:00.000+07:00

Bùi Quang Minh
Stephen R. Covey
03:47' PM - Thứ ba, 11/11/2003
Thông tin liên quan:
# Tinh thần "khai sáng" [20/12/2006]
# Phong cách người Mỹ [03/11/2006]
# Thói quen thứ 8 của Stephen Covey [16/10/2006]
# Làm thế nào để thành đạt? [14/10/2006]
# Những điều răn của cổ nhân [05/10/2006]
# Cái tôi, thành công và thất bại [30/08/2006]
# Việc hình thành những thói quen [07/07/2006]
# Để chiến thắng khi Việt Nam vào WTO [22/06/2006]
# Bí quyết tối ưu hóa tiềm năng của bạn [16/04/2006]
# Để trở thành người đàn ông thành đạt [06/04/2006]
# Khuyến học: tự nhận thức để thành công [14/02/2006]
# Những người trẻ nói về "làm việc chuyên nghiệp" [04/02/2006]
# Bên ly cà phê, cuộc sống nói gì? [01/02/2006]
# Quyển sách của cuộc đời [04/01/2006]
# Mục tiêu [01/01/2006]
# "Phản đề" dành cho người Việt trẻ [12/12/2005]
# Cộng trừ nhân chia đời người [06/12/2005]
# Thư của cố tổng thống Mỹ Abraham Lincoln gửi thầy hiệu trưởng ngôi trường nơi con trai theo học [12/11/2005]
# Nói với thế hệ trẻ [06/11/2005]
# Bàn về chữ tài [26/10/2005]
# Mua lấy sự khôn ngoan của người đời [05/09/2005]
# Thay đổi từ trong ra ngoài: Các nguyên tắc [06/12/2003]
# Vượt qua thử thách cuộc sống [08/02/2006]
# Chiếc La Bàn mang tên cái Tôi [19/04/2005]
# Ai chịu trách nhiệm cho sự bền vững của cá nhân? [24/02/2005]
# 7 habits of highly effective people - Habit 7 [06/12/2003]
# 7 habits of highly effective people - Habit 6 [06/12/2003]
# 7 habits of highly effective people - Habit 5 [06/12/2003]
# 7 habits of highly effective people - Habit 4 [06/12/2003]
# 7 habits of highly effective people - Habit 3 [06/12/2003]
# 7 habits of highly effective people - Habit 2 [06/12/2003]
# 7 habits of highly effective people - Habit 1 [06/12/2003]

Đằng sau mỗi cuộc sống cao quý có những nguyên tắc để hình thành nên cuộc sống đó. (George H. Lorimer)

Chúng ta được hình thành do những gì chúng ta lập lại nhiều lần.
Như vậy, sự vượt trội không phải là một hành vi, mà là một thói quen (Aristotle)

Cuốn sách “7 thói quen của người thành đạt” (7 habits of Highly Effective People) của Stephen R. Covey là một cuốn sách đã nổi tiếng từ hàng chục năm nay trên khắp thế giới. Cuốn sách cũng được người Việt Nam đón nhận nồng nhiệt và được nhiều dịch giả dịhc và biên soạn lại. Trong cuốn “7 thói quen của người thành đạt”, Stephen Covey muốn giới thiệu một phương pháp kết hợp toàn diện và thực tiễn để giải quyết các vấn đề về tính cách con người và sự nghiệp.

Bằng những giai thoại sâu sắc và ý vị, tác giả cho ta thấy từng bước của con đường phải đi để sống một cuộc đời trung thực, nhất quán, lương thiện và xứng với nhân phẩm. Đó là những đức tính giúp chúng ta an tâm thích ứng với những đổi thay, đồng thời cho chúng ta sự khôn ngoan và sức mạnh để tận dụng mọi cơ hội mà sự thay đổi tạo ra.

TS. Stephen Covey
Trong "7 thói quen của người thành đạt", bằng trực giác nhạy bén của mình và đúc rút kinh nghiệm của nhiều người từng trải và đã đạt được nhiều thành công ở mọi lĩnh vực, tác giả cống hiến cho chúng ta cơ hội để khám phá bản thân và gây ảnh hưởng trên người khác. Tất cả sự thành công trên đường đời gần như được bắt nguồn từ đây hoặc có liên quan ít nhiều đến bảy thói quen quan trọng mà tác giả cuốn sách chia sẻ.

Đây là cuốn sách kỳ diệu có thể biến đổi cuộc đời mỗi chúng ta, giúp mỗi người đi từ làm chủ bản thân vươn lên hợp tác thành công trong công việc và cuộc sống.

1. Thay đổi từ trong ra ngoài: Các nguyên tắc

Chế ngự bản thân – Thắng lợi cá nhân

2. Thói quen 1: Luôn chủ động
3. Thói quen 2: Bắt đầu bằng định hướng tương lai
4. Thói quen 3: Việc quan trọng làm trước

Hoà nhập cộng đồng – Thắng lợi tập thể

5. Thói quen 4: Lợi người – lợi ta
6. Thói quen 5: Hiểu rồi được hiểu
7. Thói quen 6: Cùng hiệp đồng

"Sự tương hỗ lẫn nhau là một lựa chọn mà duy nhất người không phụ thuộc có thể tạo ra." Stephen R. Covey

Theo Stephen R. Covey

Bill Gates và những câu nói "bất hủ"

2007-07-16T11:05:00.000+07:00

Thiên Ý (Theo CNET)
VietnamNet
10:10' PM - Thứ bảy, 17/06/2006
Thông tin liên quan:
# Tầm nhìn Bill Gates [06/04/2007]
# Bill Gates nói về Học đại học [07/07/2005]
# Giải mã Bill Gates [07/04/2006]
# Tương lai Microsoft [07/01/2006]
# Vợ tỉ phú Bill Gates sống như thế nào? [16/07/2005]
# 12 kinh nghiệm thành công của Microsoft [26/04/2003]
# Con đường thành công của vua máy tính Bill Gates [26/04/2003]

Bill Gates là người giàu nhất và có lẽ, quyền lực nhất trong làng công nghệ. Trong 3 thập kỷ qua, ông đã có rất nhiều diễn văn, bình luận về kinh doanh, y tế toàn cầu và sự tiến hóa của ngành công nghiệp máy tính...

Dưới đây là những câu nói đáng nhớ của "Ông vua" đế chế Microsoft này.

- " Nếu phát triển một thứ gì đó quá tốn kém, mà lại không có ai tài trợ, dám cá là thứ đó sẽ không được phát triển nữa. Khi đó, chúng tôi thực sự đối mặt với một quyết định mạo hiểm: Có dám viết phần mềm hay không?" (Phỏng vấn với Dennis Bathory-Kitsz trong 80 Microcomputing, năm 1980).

- "IBM ngày nay là tập đoàn lớn nhất trong ngành công nghiệp máy tính. Mọi người đã không hiểu điểm này. Chúng tôi làm chủ quan hệ với IBM bởi chúng tôi có thể gây cho họ ngạc nhiên hết lần này đến lần khác vì tốc độ "đẻ ra" công nghệ mới của mình" (US News& World Report, tháng 8/2001).

- (Khi được hỏi liệu Microsoft thời hậu Windows như thế nào và có bao giờ từ bỏ Windows hay không?). "Không bao giờ. Windows là sản phẩm quan trọng nhất của chúng tôi. Chúng tôi đang mở rộng nền hệ điều hành này để nó có thể tự chạy được trên mạng Internet cũng như các thiết bị khác ngoài máy tính. Nền tảng kỳ diệu nhất hiện nay là .NET" (US News & World Report, tháng 8/2001).

- Mặc dù có khoảng 3 triệu máy tính được bán ra mỗi ngày tại Trung Quốc nhưng người dùng lại không trả tiền cho phần mềm. Tuy nhiên một ngày nào đó, họ sẽ trả. Chừng nào còn nạn đạo phần mềm, chúng tôi vẫn muốn phần mềm bị đạo là của Microsoft. Rồi khi người dùng "mắc nghiện" sản phẩm, chúng tôi sẽ tìm cách thu tiền của họ". (Về nạn sao chép phần mềm tại Trung Quốc, tháng 7/1998).

- Microsoft có nhiều đối thủ rành rành trong quá khứ. Thật tuyệt khi chúng ta có cả một viện bảo tàng để lưu lại tất cả những điều này. (Tại Bảo tàng lịch sử máy tính, tháng 10/2004).

- Khi nào chúng ta thiết lập được một xa lộ thông tin, tôi sẽ có thêm cách kiếm tiền. Bất cứ ai chịu trả 1 cent (giả dụ vậy), cũng có thể xem được bộ phim tôi đang xem, quyển sách tôi đang đọc và nhiều loại thông tin khác. (Playboy, 1994).

- "Tại Microsoft, luôn luôn có những ý tưởng cực kỳ thông minh nhưng đáng tiếc là chúng luôn rót từ trên cao xuống" (BBC, tháng 12/2001).

- Cách chuẩn bị tốt nhất để trở thành một lập trình viên giỏi là ... viết chương trình, và nghiên cứu những chương trình xuất sắc mà người khác đã viết. Trong trường hợp của tôi, tôi đã... lục tung thùng rác của Trung tâm Khoa học máy tính và tìm ra danh sách hệ điều hành của họ (Programmers at Work của Susan Lammers, 1986).

- " Nếu bạn để ý kỹ, bạn sẽ thấy Oracle đạt được địa vị như ngày hôm nay bằng cách dụ dỗ hàng ngàn doanh nghiệp trên thế giới từ bỏ những phần mềm giá rẻ đang dùng, chuyển sang những hệ thống đóng, độc quyền và giá cao cắt cổ. Larry Ellison chính là kẻ thù số một của chơi đẹp và sáng tạo". (Phỏng vấn với Krakt Korteks, tháng 11/2000).

- Cũng giống như bất cứ ai dùng email, tôi cũng phải nhận hàng tấn thư rác mỗi ngày. Phần lớn trong số chúng đòi dạy tôi cách xóa nợ hoặc làm giàu nhanh chóng". (Wall Street Journal, tháng 6/2003).

- Chúng tôi đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng tất cả các sản phẩm phần mềm bị lạc hậu quá nhanh. Có lẽ trong vài năm nữa, thời kỳ đen tối của chúng tôi sẽ đến. Chỉ có điều tôi không biết "vài" là bao lâu" (Forbes Greatest Business Stories of All Time, Daniel Gross, 1997).

- Tôi nghĩ sẽ không ngoa khi nói rằng máy tính cá nhân là công cụ mạnh nhất mà con người từng tạo ra. Chúng là công cụ thông tin liên lạc, là công cụ sáng tạo và có thể do người dùng mặc sức tùy biến". (Phát biểu tại Đại học Illinois, tháng 2/2004).

- "Tôi ước sao mình không phải là người đàn ông giàu nhất thế giới. Có gì hay ho từ cái danh hiệu đó đâu. Bạn chỉ càng bị chú ý hơn mà thôi" (Phát biểu trong cuộc hội thảo về quảng cáo trực tuyến tại Redmon, tháng 5/2006).

- "Thành công là một giáo viên tồi. Nó ru ngủ những người thông minh với suy nghĩ rằng họ không thể thất bại" (The Road Ahead).

- Không có lỗ hổng nào đáng chú ý trong những phần mềm đã phát hành của chúng tôi mà số đông người dùng đòi phải vá cả! (Focus Magazine, tháng 10/1995).
Theo VietnamNet

Nhật Ký

2007-07-16T09:53:00.000+07:00

Hôm nay con được hơn 6 tháng rưỡi rồi, con ngồi trên xe tâp đi được rồi. Con thích bú tay, cái gì cũng đưa vô miệng ngậm nên bị viêm họng, đang uống thuốc. Con biết làm trò nhiều lắm: con quay nghiêng lưng, đợi bố kêu tên là quay lại, cứ thế làm hoài, haha. Trước khi ngủ là lật tới lật lui liên tục, miệng thì a e hoài, làm bố mẹ cười, vui lắm. Mỗi lần bố quay phim hay chụp hình là con biết nên con vui lắm, đầu lắc quay lại nhìn ống kính một cách mừng rỡ.
Con không thích nói: "sút vào", ai nói là con miếu liền. Có hôm bà San cười giỡn với con, con cũng miếu khóc, bà San bế con con càng khóc to hơn, kì wé!!! Bà Phúc nói: từ hôm về VN đến giờ mới thấy con khóc. Hôm bà Phúc đi chơi ở Phan Thiết về, thấy bà con cười và đòi bế, bà nói con nịnh quá!!!
Mẹ cho con uống thuốc là con ói (hai lần)... sao mà bố làm biếng viết quá, thôi hôm nào bố viết nữa nha. bye now!

Nhật Ký

2007-07-04T11:24:00.000+07:00

Mấy hôm nay bị sốt,bố mẹ đưa con đi Trung Tâm Dinh Dưỡng Tp. Nơi bác Năm thường đưa anh Đạt đi khám bệnh. Hôm nay thì con đã khỏi và đùa giỡn lại rồi. Vì Ông Hiệp, bà Phúc ở Mỹ về và bà Hồng ở quê vô nữa. Thế là nhà mình thật đông vui, con hết nhìn người này lại đến người khác, ngơ ngác luôn, hihi.

My Movie

2007-06-19T10:17:00.000+07:00

My Album

2007-06-18T11:53:00.001+07:00

My Album

2007-06-18T11:53:00.000+07:00

My album

2007-06-18T11:44:00.000+07:00

TruongMinhPhu Playlist

2007-05-31T10:22:00.001+07:00

My Movie

2007-05-31T09:51:00.001+07:00

Album Giỗ Bà Cố Ngoại

2007-05-29T16:31:00.001+07:00

Gio Ba Ngoai Album

Album Giỗ Bà Cố Ngoại

2007-05-29T16:31:00.000+07:00

Gio Ba Ngoai Album

Gio Ba Co Album

2007-05-29T09:25:00.000+07:00

Kinh nghiệm đọc

2007-05-18T10:27:00.001+07:00

Phần này sẽ bao gồm hai mảng nhỏ: đọc thế nào và đọc gì. Những gì tôi viết ở đây là dựa trên kinh nghiệm cá nhân cộng với quan sát một số người thân cận xung quanh. Bài viết này không nhằm đề cập tới đọc và viết riêng trong học tập hay riêng cho các bạn đi học nước ngoài mà là một vài ý kiến của tôi đối với đọc sách nói chung.

a. Đọc thế nào?

Đọc không phải là một quá trình đơn giản. Đọc có hiệu quả nên bao gồm ít nhất là hai quá trình: đọc hiểu và đọc lại.

Thế nào là đọc hiểu?
Một cách vắn tắt, đọc hiểu nghĩa là việc đọc một cách tập trung và kỹ lưỡng, sao cho hiểu được chính xác người viết muốn nói gì.

Đứng về mặt kỹ thuật, đọc là một quá trình kết hợp đồng thời hai khâu: lướt mắt qua các con chữ và nhập nghĩa các con chữ vào đầu. Khâu thứ nhất - tạm gọi là khâu nhận mặt chữ - chỉ bao gồm việc nhận dạng ký tự, đọc thầm thành tiếng trong đầu, phân tích ngữ pháp của câu để chuẩn bị cho việc hiểu nghĩa. Khâu thứ hai - tạm gọi là khâu nhập nghĩa vào trong đầu - chính là quá trình chuyển các ký tự thành khái niệm có nghĩa, và nhập nó vào đầu. Việc nhập này được gọi nôm na là “hiểu”. Nó thường xảy ra theo hướng người đọc so sánh khái niệm hoặc ý nghĩa vừa đọc với nhận thức cũ của mình: nếu có sự phù hợp thì việc hiểu này mang nghĩa “củng cố kiến thức”; nếu nó trái với những gì mình đã biết thì việc nhập kiến thức sẽ mang nghĩa “tiếp nhận, nạp” cái mới.

Quá trình tiếp nhận thường khó hơn quá trình củng cố, nó sẽ liên quan tới sự suy đoán, liên tưởng để tạo các liên kết mới với kiến thức cũ. Nếu quá trình liên kết này vẫn không thành thì kiến thức mới sẽ nằm riêng một chỗ; tuỳ vào độ mới và độ trái ngược mà nó sẽ nằm ở trong đầu bạn cho đến khi nó tìm được liên hệ với kiến thức cũ và ở lại, hoặc sẽ bị xoá nhoà.

Hãy tưởng tượng não chúng ta như là một cái mục lục phân loại ở thư viện. hoặc như cái tổ ong có dán biển ở ngoài: âm nhạc, văn học, tôn giáo, toán, vv...Khi đọc, chúng ta thực tế đang điền kiến thức vào ô thích hợp. Khâu đầu tiên của đọc là gọi tên kiến thức. Khâu thứ hai là đưa vào đúng ô.

Trong rất nhiều trường hợp, chúng ta chỉ làm có một quá trình trong hai quá trình trên - tức là quá trình lướt mắt qua các con chữ; còn bỏ qua quá trình “nhập nghĩa vào trong đầu”. Sự khác nhau giữa đọc có hiệu quả và đọc không hiệu quả lại nằm ở sự nhập nghĩa này.

Xin lấy một ví dụ cụ thể.
Hãy đọc câu sau: “Nước Mỹ - mặc dù là một quốc gia theo chế độ dân chủ - lại áp dụng nhiều mô hình và quy tắc xã hội của nước Anh - một quốc gia quân chủ lập hiến”
Tuỳ mức độ liên tưởng và đọc kỹ mà những người đọc khác nhau sẽ đạt hiệu quả khác nhau khi đọc câu trên:
Người thứ nhất: Nước Mỹ khác nước Anh
Người thứ hai: Nước Mỹ khác nước Anh nhưng có một số “thứ” lấy từ Anh
Người thứ ba: Nước Anh là nước “quân chủ lập hiến”, tức là có vua và Quốc hội, quyền lực thực tế ở trong tay Quốc hội, đứng đầu là thủ tướng; tuy thế Vua vẫn có danh cao nhất; một số hoạt động xã hội sẽ tuân theo kiểu quân chủ, giống phong kiến ngày xưa, ví dụ sắc phong, lên ngôi, các ngày lễ vv...Nước Mỹ là nước “dân chủ” nghĩa là theo chế độ dân làm chủ, có bầu cử; các chính sách xã hội sẽ khác. Sự liên hệ giữa Anh và Mỹ chắc là...

Những suy tưởng trên viết thì dài nhưng thực tế hoàn toàn có thể diễn ra trong đầu chúng ta. Đọc hiểu chính là quá trình gần với người thứ ba: khi bạn đọc bạn chú ý đến từng từ, từng khái niệm; với một ý thức rằng “người viết dùng từ đó, khái niệm đó thì ắt là phải có một hàm ý sâu xa nào đó”.

Sẽ nảy sinh câu hỏi: Đọc như thế thì làm sao nhanh được? Thực tế là bạn hoàn toàn có thể tập được cách đọc kỹ mà vẫn nhanh. Sau đây là một số điều bạn có thể làm để tập đọc hiểu:
- Trau dồi vốn từ của bạn, bắt đầu từ ngôn ngữ mẹ đẻ là tiếng Việt; sao cho bạn không chỉ phong phú về vốn từ mà còn biết rõ các sắc thái nghĩa của các từ. Thực tế cho thấy là những người sử dụng tiếng Việt giỏi thì cũng thường học ngoại ngữ tốt hơn. Muốn trau dồi vốn từ thì khi nghe, đọc tiếng Việt nên chú ý cách dùng từ của người khác.
- Luyện cho mình thói quen dùng từ một cách chính xác và cẩn trọng. Các cụ nói “bút sa gà chết”. Không chỉ với viết mà cả với nói, việc dùng từ rất là quan trọng. Dùng từ chính xác không chỉ giúp bạn truyền đạt thông tin chính xác mà còn thể hiện thái độ tôn trọng người đối thoại và tôn trọng bản thân. Thêm nữa, việc dùng từ chính xác luyện cho bạn khả năng lựa chọn từ ngữ và cách diễn đạt sao cho uyển chuyển.
- Khi đọc người khác viết, nhất là khi đọc các sách mang tính học thuật - thì trước hết phải có thái độ đúng đắn với các khái niệm và phải tỉnh táo với từ ngữ. Mỗi một từ, một khái niệm luôn đi kèm trong nó cả một trường nghĩa. Nói đơn giản, các từ “nhận xét, đánh giá, phê bình” có nhiều phần trùng nhau trong ý nghĩa nhưng mỗi từ lại có thêm những sắc thái riêng. Khi đọc, chúng ta nên biết trân trọng từng từ của người viết, ý thức về tính chính xác của từ ngữ. Nếu bạn đọc lướt, bạn sẽ rất dễ chỉ bắt được bề nổi của khái niệm.
- Lần đầu gặp một khái niệm mới, bạn đừng nên bỏ qua mà nên tìm hiểu kỹ khái niệm.
- Về sau khi đọc, nên hình thành thói quen liên tưởng nhanh, tìm nghĩa thật nhanh và bắt lấy dụng ý của người viết thật nhanh.
- Đọc kỹ khái niệm và từ nhưng xem xét nghĩa trong tổng thể.

Đọc lại
Đọc quan trọng; và đọc lại càng quan trọng. Thực ra đây là quá trình củng cố và nạp kiến thức một cách chắn chắn thực sự đối với chúng ta (ít nhất là với tôi). Khi chúng ta học lần đầu trên lớp, do bị sức ép thời gian và tâm lý nên bạn rất dễ chỉ học các khái niệm và kiến thức trên hình thức; mà không thực sự ghim nó vào thành nhận thức và tư duy của mình. Việc đọc lại sẽ giúp bạn làm điều này.

Đối với việc học, khi đọc lại, cần chú ý một số điều như sau:
- Để một thời gian rồi hãy đọc lại
- Khi đọc lại thì đọc kỹ lưỡng nhưng nhanh
- Khi đọc lại thì nên thoải mái nhưng cũng mang tâm lý tìm hiểu nghiêm túc. Ví dụ: bạn học xong môn Thống kê rồi nhưng một hôm có người hỏi về phương sai hay độ lệch chuẩn mà bạn không trả lời được thì bạn nên tìm lại sách mà đọc ngay. Lúc đó chính là lúc tốt nhất để bạn đọc và hiểu được. Hay nếu bạn thấy người ta nói “tam quyền phân lập” mà không hiểu là gì mặc dù có vẻ bạn đã học về tổ chức chính quyển rồi thì nên tra sách ngay - đảm bảo bạn sẽ nhớ rất lâu

- Đọc lại những ghi chép cũ của bạn. Khi hết một học kỳ, khi rảnh rỗi, bạn rất nên giở sách hay vở ghi ra đọc lại. bạn sẽ kinh ngạc về những gì mình đã học được. Ngày xưa, khi đi học, tôi rất hay ghi chép vào những mẩu giấy nhỏ rồi đính vào trang sách đang đọc; khi đọc lại thực sự thấy rất thú vị và học được nhiều.

Đối với đọc sách giải trí, ví dụ như đọc truyện, đọc các sách tham khảo:
- Khi đọc lại thì nên đọc lướt. Lúc này không phải là lúc đọc để vui thú với các tình tiết mà để nắm bắt tác phẩm và kết nối nó với những tác phẩm khác hoặc các kiến thức khác mà bạn đã có. Lấy ví dụ như khi nhỏ, tôi say mê đọc Tam quốc, Tây du ký, Ba người lính ngự lâm của Duymas hay Cuốn theo chiều gió của Magaret Michell. Lúc đó đọc chỉ say mê với đánh đấm, chuyện phiêu lưu, tình cảm; say mê văn phong của tác giả.

Bây giờ đã lớn, đọc lại những truyện này không còn thấy say mê chi tiết hay văn phong nữa vì tôi đã đọc nhiều tác phẩm khác có thể nói một cách tương đối là “vượt xa” các tác phẩm kể trên. Tuy thế, tôi lại học được rất nhiều bằng cách nhận ra các sắc thái ý nghĩa lớn mà tác giả hàm ý: ví dụ như giáo dục nhân, nghĩa, lễ trí, tín trong Tam quốc, một số vấn đề về nội chiến Nam bắc Mỹ cũng như tư tưởng Mỹ qua Cuốn theo chiều gió. Đối với những sách này, khi đọc lại, thực sự trong một ngày bạn có thể đọc vài ba quyển và bạn lại tóm bắt rất nhiều. Vì thế, tôi rất khuyến khích các bạn đọc lại những tác phẩm kinh điển mà trước đây bạn đọc.

- Đọc với một thái độ liên tưởng và so sánh với những kiến thức khác để có thể đặt tác phẩm trong bối cảnh của nó và biết rõ hơn giá trị tác phẩm cũng như đặc điểm của thời đại mà nó đại diện. Ví dụ như khi tôi đọc Chín mươi ba của Hugo lần đầu, tôi chỉ say mê ý tưởng và các chi tiết. Khi đọc lại, mình gắn với các kiến thức lịch sử mình biết về Cách mạng tư sản Pháp, về thời kỳ năm 1793; từ đó hiểu rõ hơn tác phẩm này, thấy được những hạn chế lịch sử cũng như sự cấp tiến của nó; thấy vì sao tác giả lại dựng nhân vật chính như vậy...vv..và vv...

Đọc bằng ngoại ngữ:
Phần này tôi muốn tách ra nói riêng vì không biết sẽ đưa vào đâu. Nói chung, đối với người đọc sách, được đọc bằng nguyên bản là một điều sung sướng lớn. Điều này có hai tác dụng rõ ràng: bạn được đọc đúng với những gì tác giả viết; bạn được học ngoại ngữ. Tuy thế, không phải ai trong chúng ta cũng có khả năng đọc sách nguyên bản. Tôi xin có một số gợi ý như sau:

- Hãy bắt đầu bằng những tác phẩm mà bạn đã đọc bản tiếng Việt rồi; nhất là những tác phẩm nào mà bạn yêu thích đến mức bạn gần như thuộc lòng từng chi tiết và lời văn. Cái lợi của việc này là khi bạn thuộc thì bạn có thể đọc được bản gốc nhanh hơn, có thể chọn đọc những đoạn bạn thích mà không cần đọc từ đầu; và hơn hết bạn có sẵn một cơ chế đối chiếu tự động giữa tiếng Việt với ngoại ngũ đó. Bạn sẽ kinh ngạc vì khả năng học từ và cấu trúc của bạn.

Một kinh nghiệm rút ruột đây: tôi đã bắt đầu học đọc và viết tiếng Anh hoàn toàn nhờ vào cuốn Những người khốn khổ của Hugo. Hugo có một lối diễn đạt vừa cực kỳ cầu kỳ và bác học vừa tinh tế duyên dáng mà tôi mê kinh khủng khiếp (lúc khoảng 17, 18 tuổi). May mắn là chúng ta có một đội ngũ dịch Pháp văn rất điêu luyện nên "Những người khốn khổ" được chuyển thể rất nhuyễn; đến mức tôi không hề cảm thấy rào cản dịch thuật. Năm tôi học năm nhất Đại học, tôi mượn được quyển Những người khốn khổ nguyên bản tiếng Anh về; đọc như nghiền; say mê những cấu trúc tiếng Anh cũng từ đó và tập viết tiếng Anh cũng từ đó. Những truyện ngắn đầu tiên mà tôi viết đều bằng tiếng Anh - không phải vì giỏi tiếng; chỉ đơn thuần là bị kích thích thử diễn đạt bằng tiếng Anh. Các bạn cứ thử, khi các bạn vượt qua những bế tắc đầu tiên, các bạn sẽ well be set on your way.

- Hãy đọc ngắn và đơn giản trước; đọc những gì mà đã có người có đủ độ tin cậy giới thiệu cho bạn là “đọc hay lắm”. Khi bạn đọc tốt rồi thì bạn có thể tự khám phá lấy cũng được.
Ví dụ: trừ khi bạn say mê Những người khốn khổ như tôi, khi bắt đầu đọc sách tiếng Anh, bạn có thể chọn những gì đơn giản như Sherlock Holmes của Conald Dole; Thorn bird (Tiếng chim hót trong bụi mận gai - viết rất đơn giản) của Coleen McCalough, hay các tập truyện ngắn cuả Jack London, O’Henry; hay Catcher in the rye của Salinger. Sau đó hãy đọc đến các tác phẩm có văn phong phức tạp, các tác phẩm kinh điển.

- Rất nên đọc kỹ sách giáo khoa tiếng Anh trong trường học vì chúng thường là sách viết rất đơn giản về cấu trúc và dễ hiểu; nhưng lại cung cấp các khái niệm và từ vựng chuẩn xác nhất.

Bàn về thông tin khoa học

2007-05-18T10:26:00.002+07:00

Chúng ta đang sống trong thời đại bùng nổ thông tin khoa học. Thí dụ trong y học người ta ước tính lượng kiến thức y học hiện nay cứ sau 2 năm lại tăng lên gấp đôi. Trong xu thế chung của thế giới, ở nước ta thông tin khoa học được đăng tải ngày càng nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng. Ngoài các kênh phát thanh và truyền hình, các thông tin nối mạng trên máy tính, hầu như tờ báo nào của trung ương hay địa phương, của ngành này hay ngành khác ít nhiều đều có bài viết về khoa học, đặc biệt là các lãnh vực khoa học ứng dụng như điện và điện tử dân dụng, liên lạc viễn thông, tin học, công nghệ sinh học, nông nghiệp, y học... giúp người đọc theo được ở mức phổ cập thời sự khoa học trong nước và thế giới.

Thế nhưng vẫn còn những điều đáng bàn về thông tin khoa học đại chúng ở nước ta. Trong bài này, người viết không có ý đề cập đến bất kỳ tờ báo hay bài viết nào về thông tin khoa học nước ta. Người viết qua tham khảo cách đánh giá các bài viết khoa học của báo chí các nước đã liên hệ tìm những điểm đạt và chưa đạt trong cách viết của bản thân mình và rút ra các “bệnh” nên tránh trong thông tin khoa học dại chúng. Xin được giới thiệu cùng các bạn viết và bạn đọc:

1. Bệnh tưởng như mọi người đều thông thái

Bài viết do các chuyên gia thông thạo trong lĩnh vực viết đôi khi quá phức tạp, cao siêu trong khi lẽ ra với kiến thức sâu sắc trong lãnh vực của mình họ phải viết ra được những gì người đọc cần biết và giải thích rõ ràng ở mức người đọc trung bình có thể hiểu được. R. S. Worman trong “Khắc khoải thông tin” (Information Anxiety) nhận xét :”... họ (các chuyên gia) thường lạc mất những điểm then chốt khi họ cố giải thích những điều họ biết. Vì vậy bạn hỏi họ giờ thì họ lại nói về cấu tạo của cái đồng hồ”.

2. Bệnh dài dòng văn tự

Ngắn gọn là điều mong ước của người đọc, nhưng là điều khủng khiếp cho người viết. Người đọc muốn biết những gì người viết truyền đạt nhưng không muốn tốn nhiều thời gian. Nhưng người đọc cũng cần hiểu rằng để chuyển tải một lượng thông tin nhất định viết ngắn khó hơn nhiều so với viết dài. Nhà toán học B. Pascal trong một bức thư gửi cho đồng sự đã kết thúc bằng câu xin lỗi “Lẽ ra tôi phải viết thư này ngắn hơn nhưng xin lỗi vì tôi không có thời gian”. Thực sự là phải nắm vấn đề rất chắc và có tư duy sáng sủa mới có thể rút một đoạn thành một câu.

3. Bệnh đưa chuyện tầm phào

Tránh thông tin khoa học kiểu “đưa chuyện tầm phào, ngồi lê đôi mách’ . Điều này không phải là ít trong báo chí nước ngoài, nhất là các báo lá cải. Vì vậy, người thông tin khoa học nước ta lấy tin từ báo chí nước ngoài, đặc biệt về các kỹ thuật mới, công nghệ mới, thuốc mới, phương pháp chuẩn đoán và điều trị mới, những khuyến cáo y học kiểu chắc như “dao chém đá”, những vấn đề môi trường... cần lấy từ những tờ báo có uy tín. Ngoài ra để hiểu được thực chất của vấn đề và mức độ thông tin, nên giao việc này cho người đủ trình độ khoa học.

4. Bệnh nghi ngờ quá đáng

Đó là ngược lại với bệnh cả tin. Trong bệnh cả tin, người đọc tin ngay cả những thông tin khoa học chưa có bằng chứng xác thực. Trong bệnh nghi ngờ quá đáng, người đọc không chấp nhận cả những kết quả khoa học đã được kiểm chứng đầy đủ. Bệnh nghi ngờ quá đáng không những làm chậm thông tin khoa học mà còn làm chậm bước tiến của khoa học và làm chậm việc ứng dụng các thành tựu khoa học. Trong lịch sử khoa học, thí dụ minh hoạ không thiếu: việc không chấp nhận thuyết vi trùng vào cuối những năm 1800, chậm chấp nhận vai trò chất chống đông trong điều trị nhồi máu cơ tim cấp, chống lại việc chấp nhận vai trò của vi khuẩn Helicobacter pylori trong bệnh loét dạ dày.

5. Bệnh đưa tin phiến diện

Trong thực tế một vấn đề khoa học thường có nhiều cách tiếp cận, được nghiên cứu ở nhiều góc độ bằng phương pháp, kỹ thuật khác nhau và có thể đưa đến những giải pháp khác nhau. Nếu người đọc chỉ được thông tin về một cách tiếp cận, một góc độ nghiên cứu, một phương pháp kỹ thuật và một giải pháp thì người viết (và cả tờ báo đăng tải thông tin) đã bắt độc giả của mình đóng vai “xẩm sờ voi”. Nếu cái “một” được giới thiệu đó lại không phải là cái chủ đạo, cái tiên tiến thì thật thiệt thòi cho người mua thông tin (độc giả) và sau đó ai sẽ là người cải chính?

6. Bệnh mê tín người viết

Chúng ta không nên suy luận rằng: “Bài viết tốt đơn giản vì nó được viết bởi một chuyên gia (expert). Thông tin trong bài có thể không có giá trị do những cái lệch của chuyên gia. Một cuộc điều tra cho thấy mức chuyên khoa của người viết càng sâu thì chất lượng bài viết càng thấp (American Family Physician số 1/5/1997 trang 215)

Tóm lại, thông tin khoa học đại chúng là một công cụ rất quan trọng giúp đông đảo người đọc theo dõi được thời sự khoa học qua đó làm giàu kiến thức và trau dồi tư duy (phương pháp suy nghĩ) khoa học để vận dụng trong đời sống hàng ngày. Trái lại, những thông tin khoa học sai, lạc hậu, phiến diện trong quần chúng. Về người đọc, với trình độ của người đọc trung bình nước ta đang cao lên nhanh chóng thì việc chấp nhận có phê phán các thông tin khoa học sẽ ngày càng tăng và đây chính là mặt tích cực của người đọc tạo mối liên hệ phản hồi (feed back), góp phần cho việc phổ biến thông tin khoa học ở nước ta ngày một tốt hơn.
Theo Kiến thức ngày nay

Thiếu nhi đọc sách - cần có sự hướng dẫn khoa học

2007-05-18T10:26:00.001+07:00

Tương lai đất nước ở trong tay thế hệ đang lớn lên. Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai. Thế hệ đang lớn lên sẽ ra sao tuỳ thuộc phần lớn vào công tác giáo dục. Những phẩm chất gì xã hội muốn đòi hỏi ở người lớn sau này thì hiện tại chúng ta phải giáo dục cho trẻ em. Đối với giáo dục trẻ em, sách báo luôn đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Bà Krupskaia đã nhấn mạnh: “Sách thiếu nhi là yếu tố quan trọng bậc nhất”. Cũng giống như trong học tập hay vui chơi, trẻ em đọc sách cần phải có sự hướng dẫn.

Trước hết cần xác định rõ lứa tuổi thiếu nhi là giai đoạn quan trọng nhất trong việc hình thành thế giới quan và mở rộng hiểu biết của các em. Sách đối với thiếu nhi về một phương diện nào đó còn cần hơn sách đối với người lớn. Vì các em còn nhỏ, phạm vi hoạt động còn bị hạn chế, điều đó không cho phép các em mở rộng thế giới quan và tích luỹ vốn kinh nghiệm phong phú, do đó sách là phương tiện tốt nhất giúp các em tiếp thu dần những tri thức cần thiết trong đời sống. Sách còn có tác dụng bổ sung và kế tục việc học của các em ở trường, góp phần nâng cao chất lượng học tập và trong chừng mực nào đó giúp khắc phục những thiếu sót của chương trình chính khoá. Chính ở ý nghĩa này, bà Krupskaia đã khẳng định :”Sách cần cho thế hệ đang lớn lên không kém gì trường học”. Việc đọc sách còn giúp những em không có điều kiện đến trường vẫn có thể học tập, giúp luyện cho các em thói quen tự học, tự nghiên cứu những vấn đề mình ham chuộng, say mê. Mặt khác, sách không chỉ giúp các em nắm những kiến thức khoa học cơ bản mà còn góp phần giáo dục thị hiếu thẩm mỹ.

Hướng dẫn thiếu nhi đọc sách là một công việc phức tạp vì nó liên quan tới đặc điểm tâm sinh lý của từng lứa tuổi. Căn cứ vào những công trình nghiên cứu tâm sinh lý học và kinh nghiệm giáo dục, người ta chia quá trình phát triển của trẻ em ra làm 5 thời kỳ: Thời kỳ sơ sinh, thời kỳ 1-3 tuổi, 4-6 tuổi, 7-12 tuổi, 13-16 tuổi.

Việc hướng dẫn đọc sách cho trẻ em nên bắt đầu từ thời kỳ thứ 3 là phù hợp. Mỗi thời kỳ có đặc điểm tâm, sinh lý riêng và việc hướng dẫn các em đến với sách và đọc sách phải dựa trên những đặc điểm đó. Ví dụ, thời kỳ trẻ từ 4-6 tuổi, các em rất non nớt, hầu như chưa hiểu biết gì về cuộc sống. Ký ức và tưởng tượng của các em cũng phát triển, tư duy mang tính cụ thể, các em rất thích chuyện cổ tích, thần thoại và hay lẫn lộn giữa những cái trong tưởng tượng và những cái trong thực tế. Vì vậy, cần chú ý giáo dục cho các em quan điểm “hiện thực” đối với loại truyện này. Mặt khác, với nhận thức của các em, vạn vật còn bí ẩn khiến các em muốn tìm hiểu, vì vậy sách đối với lứa tuổi này cần hết sức hiện thực, không phải chỉ có thế giới của sinh vật với hoa lá, chim muông mà sách còn phản ánh cả sinh hoạt của con người trong những hoạt động và hoàn cảnh khác nhau. Ngoài nội dung gần gũi, dễ hiểu, sách cho các em ở lứa tuổi này còn đòi hỏi hình ảnh đẹp đẽ, sinh động, ngôn ngữ trong sáng và chính xác.

Việc lôi kéo trẻ em đến với sách về một mặt nào đó chưa phải là điều khó vì phần lớn các em đều thích sách. Vấn đề là ở chỗ các em đọc những sách gì. Không cần nói tới những sách có nội dung không tốt, ngay cả những cuốn sách tốt mà không biết sử dụng cũng không đem lại lợi ích cho trẻ mà ngược lại còn có thể gây hại cho cả cơ thể và tâm hồn các em. Bởi vậy, không những chúng ta phải “gây men” hứng thú mà còn cần hướng dẫn các em biết cách chọn sách, đọc sách và cao hơn nữa là biết sử dụng thư viện.

Chọn sách.
Ở thiếu nhi, nhận thức còn non nớt, sự phân biệt điều tốt-xấu còn ở mức độ thấp. Vào độ tuổi này, sách với các em như con dao hai lưỡi, nó có thể xây dựng tư tưởng, đạo đức, giáo dục những phẩm chất tốt, mà cũng có thể làm các em có những nhận thức, những đánh giá sai lệch về nhiều vấn đề. Trong thời đại bùng nổ thông tin, nội dung sách báo rất phong phú, phức tạp, khối lượng ngày càng lớn mà khả năng tiếp thu của trẻ là có hạn nên việc người lớn chọn sách cho các em là cần thiết. Sách báo cho thiếu nhi là công cụ giáo dục có tác dụng rất lớn, bởi thế, nội dung của nó phải hướng vào những mục tiêu cụ thể sau:
- Giáo dục các em sống có lý tưởng, có đạo đức
- Giáo dục những kiến thức căn bản và cập nhật các kiến thức mới, xây dựng cơ sở để các em phát huy tài năng, năng lực của mình
- Giáo dục tình cảm thẩm mỹ lành mạnh, có năng lực sáng tạo và biết thưởng thức cái đẹp trong thiên nhiên, cuộc sống và trong lao động.

Việc chọn sách là cần nhưng không nên đặt ra một giới hạn quá hẹp ảnh hưởng tới tính tự động, tự chủ của các em. Có thể và nên chọn một số sách tốt và dành cho các quyền được lựa chọn trong số sách đó theo sở thích, nhu cầu của mình. Tốt hơn cả là nên khéo léo giới thiệu cho các em và để các em tự lựa chọn.

Đọc sách.
Đã có sách tốt, nhưng phải biết cách đọc. Trẻ em thích sách, nhưng rất nhiều em không biết cách đọc sách. Các em thường đọc vội vã, hấp tấp hoặc đọc ngấu nghiến mà không suy nghĩ gì. Đọc sách không đúng mức, không hợp vệ sinh sẽ ảnh hưởng xấu tới việc phát triển năng lực một cách bình thường và còn có thể làm hỏng năng lực, tổn hại sức khoẻ (suy yếu trí nhớ, giảm khả năng tập trung tư tưởng, giảm thị lực...)
Nhưng làm thế nào mới là đọc sách có hiệu quả nhất?

Đọc sách có hiệu quả nhất là khi đọc xong một cuốn sách phải có khái niệm rõ ràng về toàn bộ nội dung cuốn sách đó, phải nhận thức được tác giả muốn nói gì và biết phân biệt để rút ra được những điều chủ yếu nhất, cơ bản nhất. Muốn các em đọc tốt, cần chú ý những điểm sau đây:

1. Giáo dục các em có ý thức trong việc đọc sách: Phải làm cho các em hiểu rằng sách không phải là nguồn cung cấp những cái có sẵn mà là những ý tưởng, những sự việc trình bày trong sách chỉ là tài liệu để khởi động tư duy. Như thế, các em sẽ tự suy nghĩ và có thái độ nghiên cứu một cách tự lực, nghiêm túc đối với những vấn đề các em cần tìm hiểu, đối với những vấn đề các em say mê.

2. Giáo dục các em rèn luyện năng khiếu và thói quen hệ thống hoá kiến thức. Rèn luyện năng khiếu thường xuyên một mặt để củng cố hứng thú của các em, mặt khác để phát huy những yếu tố cần thiết cho việc hình thành tài năng trên cơ sở những năng khiếu sẵn có trong các em. Thói quen hệ thống hoá kiến thức là điều kiện rất cần để nâng cao năng lực tiếp thu và bảo đảm cho các em việc làm chủ vốn kiến thức của mình.

3. Giáo dục phương pháp đọc sách. Có rất nhiều phương pháp đọc. Có cách đọc trọng tâm, trọng điểm, có cách đọc toàn bộ, các đọc nghiền ngẫm, đúc kết và có cách đọc lướt, đọc qua... Phương pháp đọc tuỳ thuộc vào mục đích đọc. Khi các em đã đọc sách với ý thức và mục đích nhất định thì ngay việc đọc lướt, đọc qua cũng không phải là hiện tượng đáng phê phán, ngược lại có thể coi đó là một phương pháp đọc để tìm hiểu sơ bộ về một cuốn sách. Đọc có nghiền ngẫm, đúc kết đòi hỏi các em phải ghi chép và làm thu hoạch sau khi đọc. Với các em, những việc này cần được hướng dẫn tỷ mỷ.

Giáo dục phương pháp đọc sách còn là việc hướng dẫn các em biết cách tìm hiểu một cuốn sách. Điều này có nghĩa là hướng dẫn các em biết sử dụng lời nói đầu, lời tựa hay lời giới thiệu tóm tắt để tìm hiểu đề tài, chủ đề hoặc nội dung sơ bộ của cuốn sách, hướng dẫn các em sử dụng những chú thích, những bảng tra cứu để làm sáng tỏ thêm nội dung hay những thông số về cuốn sách để việc tìm kiếm sách tại thư viện hay kho lưu trữ khi cần thiết được dễ dàng hơn.

Chọn sách, đọc sách đều phải được hướng dẫn đầy đủ, cẩn thận tuy nhiên không nên có sự quan tâm thái quá, dễ gây cho các em cảm giác căng thẳng, gò bó dẫn đến giảm dần hứng thú đọc sách của các em

Trang Thu. Sách và đời sống số 2.
Theo Company

Nếu bạn muốn đọc sách nhanh

2007-05-18T10:25:00.001+07:00

Cuộc sống trong thời hiện đại có rất nhiều nhu cầu khác ngoài thời gian làm việc, nên thời gian dành cho việc đọc không thể tăng thêm được. Mặc dù mọi người không ai muốn lâm vào tình trạng thiếu thông tin, không ai muốn lâm vào tình trạng thiếu thông tin, không ai muốn mình trở nên lạc hậu. Do vậy tồn tại một mâu thuẫn khó giải quyết giữa nhu cầu kiến thức, khối lượng sách báo, tài liệu khoa học kỹ thuật với các điều kiện cần thiết để thu nhận và nắm vững thông tin. Chính vì lẽ đó, mọi người trong xã hội đã và đang nâng cao tốc độ đọc của mình.

Bắt đầu từ nửa cuối thế kỷ XX, sự bùng nổ thông tin đã kéo theo những tài liệu in ấn khổng lồ. Hiện nay, trên thế giới cứ 10 đến 15 năm thì khối lượng tin ra tăng gấp đôi, và bạn thử hình dung cứ mỗi phút có khoảng 5-7 nghìn trang sách ra đời! Chỉ trong nửa thế kỷ qua, khối lượng sách in đã tăng lên 4 đến 5 lần, song đó chưa phải giới hạn. Các nhà bác học tính rằng, cứ đà này thì trong khoảng vào thập kỷ nữa, quả đất của chúng ta sẽ được phủ một “tấm chăn giấy” dày tới... nửa mét. Do khao khát tri thức, đội quân đọc sách báo cũng tăng lên ghê gớm. Ở một nước có chừng 200 triệu dân đã có khoảng 400 ngàn thư viện và xấp xỉ 4 tỷ cuốn sách, kéo theo hàng trăm triệu người đến đọc.

Cuộc sống trong thời hiện đại có rất nhiều nhu cầu khác ngoài thời gian làm việc, nên thời gian dành cho việc đọc không thể tăng thêm được. Mặc dù mọi người không ai muốn lâm vào tình trạng thiếu thông tin, không ai muốn lâm vào tình trạng thiếu thông tin, không ai muốn mình trở nên lạc hậu. Do vậy tồn tại một mâu thuẫn khó giải quyết giữa nhu cầu kiến thức, khối lượng sách báo, tài liệu khoa học kỹ thuật với các điều kiện cần thiết để thu nhận và nắm vững thông tin. Chính vì lẽ đó, mọi người trong xã hội đã và đang nâng cao tốc độ đọc của mình.

Tài đọc nhanh cá biệt là thuộc tính của bộ óc có tổ chức cao và tập trung cao độ. Các thiên tài thế giới như Cácmác, V.I.Lênin, Balzắc, Napôlêon... đã nổi tiếng là những người đọc nhanh. Ví dụ: Napôlêon đọc được 2000 từ trong vòng một phút, văn hào Balzắc đọc một cuốn tiểu thuyết vào trăm trang chỉ trong vòng nửa giờ đồng hồ, còn V.I. Lênin thì người đã đọc nhiều và đọc nhanh tới mức “khủng khiếp”. Cách đọc của Người không đọc từ dòng này qua dòng khác mà là lướt từ trang này qua trang khác, nhanh chóng nắm nội dung một cách chính xác, thế mà khi cần vẫn thuộc từng câu, từng chữ của những vấn đề quan trọng trong cuốn sách. Rõ ràng là đọc và đọc sách báo tài liệu trong mọi thời đại, ở mọi lúc, mọi nơi không chỉ là khả năng thể lực, là thói quen lao động trí óc đơn thuần mà phải được xem như một khả năng dẫn tới hoạt động sáng tạo của trí óc gắn liền với việc xử lý thông tin và đưa ra các giải pháp cần thiết. Nó đã thực sự đóng vai trò quan trọng trong quá trình gián tiếp hay trực tiếp thúc đẩy sản xuất phát triển.

Sau đây là mười “quy tắc vàng” để giúp bạn đọc nhanh hơn”:

- Quy tắc 1: Đọc không lùi lại. Dù bài về khoa học kỹ thuật khó đến đâu cũng chỉ đọc một lần. Không được chuyển động mắt trở lại. Chỉ khi đã đọc xong và suy nghĩ về những điều đã đọc, mới có thể đọc lại bài nếu như thật cần thiết.

- Quy tắc 2: Đọc và hiểu thông tin theo khối thuật toán tích hợp. Phải thường xuyên nhớ nội dung của từng khối. Trong quá trình đọc, hãy tìm cách trả lời những câu hỏi tiêu chuẩn đề ra cho mỗi khối của thuật toán.

- Quy tắc 3: Đọc không phát thành tiếng. Đọc mà phát âm là kẻ thù của việc đọc nhanh. Hãy thực hiện các bài tập và gõ nhịp để nhịn phát âm. Khi thấy tốc độ đọc bị giảm cần phải luyện lại.

- Quy tắc 4: Chuyển động mắt theo chiều thẳng đứng khi đọc. Khi đọc, mắt di chuyển theo chiều thẳng đứng từ trên xuống dưới, theo dòng tưởng tượng đi từ giữa trang giấy. Hãy tập phát triển thói quen nhìn ngoại vi. Hãy đọc báo có cột hẹp, rồi đọc sách, sơ bộ vạch đường ở giữa trang bằng bút chì. Phấn đấu đọc một trang chỉ trong 10 – 15 giây, cố hiểu được nội dung chung. Tuỳ mức độ thành thục trong việc di chuyển mắt mà chuyển sang đọc hiểu cả trang sách chỉ trong 30 giây.

- Quy tắc 5: Tập trung tư tưởng thật cao độ khi đọc. Tập trung là chất xúc tác của quá trình đọc. Đọc nhanh lại càng đòi hỏi tập trung trí não với cường độ cao hơn để tư duy và nắm bắt vấn đề nhanh hơn.

- Quy tắc 6: Hiểu những điều đã đọc trong quá trình đọc. Khi đọc cần làm rõ các từ khoá, các điểm tựa suy lý, tức là các điểm tựa để hiểu bài và nhận thức vấn đề. Nhớ rằng khi đọc là quá trình tìm kiếm và xử lý ý tưởng và ý nghĩa.

- Quy tắc 7: Áp dụng các cách nhớ chủ yếu trong khi đọc. Mục đích của việc đọc để nhớ. Nhớ cái gì tuỳ theo mục đích đọc cần thiết của mình và chỉ nên nhớ những gì hiểu được. Không cần nhớ từng câu, từng chữ nhưng phải nhớ ý tưởng và ý đồ của tác giả cuốn sách.

- Quy tắc 8: Đọc với tốc độ biến đổi. Biết đọc với các tốc độ khác nhau cũng rất quan trọng. Có chỗ chỉ cần đọc lướt qua, song có trang thì nên đọc chậm lại để hiểu được thực chất vấn đề. Hãy biết chọn cách đọc cần thiết, đúng lúc và đúng chỗ.

- Quy tắc 9: Phải thường xuyên luyện tập, củng cố không ngừng thói quen đọc.

- Quy tắc 10: Đặt tiêu chuẩn đọc mỗi ngày 2 tờ báo, 1 tờ tạp chí và khoảng 50 đến 70 trang sách.

Làm được 10 điều như vậy, sau một thời gian ngắn chắc chắn bạn sẽ là người đọc sách báo nhanh hơn và hiệu quả hơn rất nhiều người.
Theo Tạp chí Sách

Bạn có biết đọc sách không?

2007-05-18T10:24:00.002+07:00

Ở đây, mình xin giới thiệu với các bạn một phương pháp đọc sách mà mình đã áp dụng trong thời gian qua, và cảm thấy rất hiệu quả. Tuy vậy, các bạn không nên áp dụng một cách máy móc phương pháp này. Phương pháp đọc sách chỉ có thể hình thành và phát triển trên cơ sở sự tìm tòi nỗ lực, rút kinh nghiệm của bản thân các bạn trong quá trình đọc. Nếu các bạn không đọc thì không bao giờ tìm được phương pháp cả.

Để hình thành phương pháp đọc sách, bước đầu các bạn nên áp dụng quy trình sau đây. Dần dần, trên cơ sở đó, các bạn có thể tìm được một phương pháp phù hợp.

Bước 1: Xác định mục đích đọc sách.

Đây là vấn đề rất quan trọng. X.I. Povarlin đã nói: "Phương pháp đọc tuỳ thuộc vào mục đích, và hoàn toàn do mục đích quy định". Mục đích đọc sách sẽ chi phối toàn bộ quá trình đọc sách. Xác định được mục đích đọc sách sẽ giúp các bạn tránh được đọc tràn lan, tốn công sức và thời gian. Mục đích đọc còn giúp các bạn có cách đọc hợp lí, phù hợp với nhiệm vụ và thời gian có thể dành cho đọc sách.

Xác định mục đích đọc sách là trả lời câu hỏi: "Đọc để làm gì?". Từ đó mới trả lời được câu hỏi: "Đọc sách gì, chỗ nào, và đọc như thế nào?".

Mục đích đọc sách còn quyết định cả phương hướng khai thác vấn đề trong cùng một cuốn sách. Ví dụ, khi đọc Truyện Kiều của Nguyễn Du, có bạn yêu thơ thì tìm những cách diễn đạt các sự vật, hiện tượng bằng thơ và những câu thơ lục bát hay; có bạn tìm hiểu cuộc đời nàng Kiều và cốt truyện; có bạn lại qua đó mà hiểu biết đời sống văn hoá, phong tục, tập quán, lễ nghi phong kiến; có bạn lại đi tìm sự phê phán những định kiến và luật lệ đã áp bức người phụ nữ... Vì vậy, xác định rõ mục đích đọc sách là việc làm quan trọng trước tiên đối với mỗi người chúng ta.

Bước 2: Tìm hiểu địa chỉ cuốn sách.

Bạn đọc hai trang đầu và trang cuối của cuốn sách để biết:

– Tên cuốn sách.

– Tên tác giả.

– Tên nhà xuất bản.

– Năm xuất bản.

– Lần xuất bản.

Bạn không nên xem thường thao tác này. Những thông tin trên đây sẽ giúp bạn rất nhiều.

Bạn vừa đọc xong một quyển sách hay, bạn gặp một người bạn thân và trò chuyện huyên thuyên với người bạn này về quyển sách đó. Nhưng khi người bạn hỏi tên quyển sách và tên tác giả để bạn đó tìm đọc, thì bạn lại không nhớ, không trả lời được. Bạn có rơi vào tình trạng này bao giờ chưa? Nếu có thì chắc chắn là bạn đã bỏ qua thao tác tưởng chừng vô ích ở trên rồi đó.

Không chỉ vậy, những thông tin này còn rất tiện lợi khi bạn đi mua sách và tìm sách trong thư viện. Bạn sẽ cung cấp những thông tin về quyển sách bạn cần tìm cho nhân viên nhà sách hoặc người thủ thư, và họ sẽ giúp bạn tìm quyển sách đó một cách dễ dàng. Đứng trước những kệ sách với không biết cơ man nào là sách, mà không có được những thông tin trên, thì làm sao bạn có thể nào tìm được quyển sách bạn cần. Phải không bạn?

Bước 3: Xem mục lục.

Mục lục cuốn sách phản ánh dàn ý chung và đơn giản của nội dung, đôi khi còn phản ánh cả dàn ý logic của nó. Bước này giúp bạn giải đáp được câu hỏi: "Cuốn sách có những nội dung gì, theo trật tự nào?".

Bước 4: Xem lời giới thiệu, lời tựa, lời nói đầu.

Bạn đọc lời giới thiệu hay lời tựa để biết cuốn sách đề cập đến vấn đề gì, đối tượng nào sử dụng cuốn sách có ích hơn cả và phương pháp đọc có hiệu quả.

Lời nói đầu do tác giả cuốn sách viết. Qua lời nói đầu, bạn dễ dàng hiểu được ý đồ của tác giả, hình dung được một cách khái quát vấn đề cơ bản được đề cập và tác dụng; mục đích của cuốn sách mà tác giả mong muốn; biết vấn đề quan trọng nhất cuốn sách sẽ trình bày. Đôi khi, qua lời mở đầu, bạn còn thu lượm được cả lời khuyên của tác giả nên tìm hiểu và nghiên cứu cuốn sách như thế nào.

Bước 5: Xem lời kết luận và tóm tắt ở cuối sách.

Mục đích của việc xem lời kết luận và tóm tắt của cuốn sách là để thấy rõ nội dung cô đọng nhất, những kết luận chính và sự khẳng định của tác giả đối với những vấn đề đã trình bày. Đồng thời, qua lời kết luận và tóm tắt, bạn còn thấy vấn đề chưa được giải quyết đầy đủ, phương hướng phát triển tiếp tục của chúng.

Theo nguyên tắc, tác giả phải viết lời kết luận và tóm tắt ở cuối sách. Nhưng hiện nay không hiểu sao một số tác giả lại bỏ qua công việc này.

Bước 6: Đọc một vài đoạn.

Sau khi đã có được thông tin về nội dung và mục đích cuốn sách, bạn sẽ trực tiếp tìm hiểu vào nội dung bằng cách đọc qua một số đoạn, phát hiện những đoạn lí thú, có giá trị. Nhờ đọc qua một vài đoạn như vậy, những nhận định về nội dung cuốn sách sẽ dần được chính xác hoá, tạo điều kiện cho bước đọc sau.

Bước 7: Đọc thực sự (hay đọc đi sâu).

Để lĩnh hội được những tri thức cần thiết, đạt được mục đích đọc sách, bạn cần phải đi sâu nghiên cứu cuốn sách. Công việc này đòi hỏi bạn phải có kĩ thuật đọc. Kĩ thuật đọc là năng lực chiếm lĩnh tri thức và trình độ kĩ năng đọc của bạn. Kĩ thuật đọc phụ thuộc vào mục đích đọc, thể hiện ra bằng cách đọc. Sau đây là một số cách đọc, bạn có thể tham khảo và lựa chọn theo mục đích đọc của bản thân.

Đọc lướt qua: Nhằm khái quát những khái niệm ban đầu và nội dung của nó trong cuốn sách. Với những bạn có năng khiếu, chỉ bằng cách đọc lướt đã nắm được điều cốt yếu nhất như ý chính, sự việc chính... Khi đọc lướt, có thể bỏ qua một số trang, đoạn nào đó, hoặc dừng lại ở một số trang, đoạn nào đó. Cách đọc này sử dụng khi đọc để tìm hiểu một vấn đề nào đó đã được chuẩn bị, cần làm rõ thêm, khẳng định thêm; hoặc tìm những cách diễn đạt khác nhau cho một vấn đề nhất định.

Đọc có trọng điểm (hay đọc từng phần): Là cách đọc từng đoạn, từng phần đã được lựa chọn từ trước nhằm tập trung sức lực và thời gian cho những nội dung cần thiết, cho một công việc đã được chuẩn bị.

Đọc toàn bộ nhưng không nghiền ngẫm kĩ: Cách đọc này nhằm khái quát toàn bộ cuốn sách chứ không đi sâu vào những nội dung cụ thể. Khi đọc không bỏ qua trang nào cũng không dừng lại suy ngẫm ở nội dung nào mà chỉ nắm xem, điều đó đã được bàn tới, và bàn ở mức độ nào. Với các cuốn sách ta chưa biết xu hướng, tư tưởng, giá trị... cũng có thể đọc theo cách này.

Đọc nghiền ngẫm nội dung cuốn sách: Đây là cách đọc quan trọng nhất, cần thiết nhất trong tự học để lĩnh hội đầy đủ nội dung cuốn sách. Từng nội dung, từng vấn đề được xem xét tìm hiểu cặn kẽ, có đối chiếu với kiến thức, kinh nghiệm và những cuốn sách khác về những vấn đề đã được đề cập trong dó. Những nội dung tư tưởng của cuốn sách được người đọc đánh giá, phê phán và hiểu đầy đủ, sâu sắc.

Đọc thụ động: Cũng với cách đọc toàn bộ hay đọc lướt, nhưng người đọc hoàn toàn theo sự dẫn dắt của tác giả, chấp nhận hoàn toàn, lấy đó làm những tín điều; nhìn nhận và xem xét vấn đề bằng con mắt của tác giả.

Đọc chủ động: Là cách đọc mà khi xem xét những tư tưởng cuốn sách đề cập, người đọc luôn đối chiếu, đánh giá nó. Mọi sự chấp nhận hay phản đối đều được người đọc dựa trên cơ sở sự đánh giá, đối chiếu với kiến thức, kinh nghiệm; được nhận thức theo thế giới quan, tình cảm của mình. Từ những nhận thức đó mà rút ra những kết luận cần thiết cho bản thân người đọc.

Đọc nông: Chỉ khai thác nội dung, tư tưởng cuốn sách ở trình độ chấp nhận hoặc có phê phán chung chung mà chưa thể hiện được sự nghiền ngẫm cuốn sách một cách thấu đáo. Khi đọc những cuốn sách giải trí thì cách đọc này là phù hợp, đỡ tốn công sức.

Đọc sâu: Là cách đọc đòi hỏi phải nghiền ngẫm sâu sắc nội dung cuốn sách để hiểu cặn kẽ, lĩnh hội có phê phán những tư tưởng mà cuốn sách đề cập. Đây cũng là cách đọc quan trọng được sử dụng trong tự học.

Mỗi cách đọc sách trên đây có thể đáp ứng cho những mục đích đọc và loại sách khác nhau. Với các loại sách khoa học và kĩ thuật, đọc với mục đích học tập, nghiên cứu phải đọc một cách chủ động, nghiền ngẫm sâu sắc, đi sâu vào nội dung từng vấn đề trong sách. Như vậy, càng thấy rõ, bạn cần có mục đích đọc sách rõ ràng trước khi bắt tay vào đọc.

Đọc sách khoa học nhằm mục đích học tập, nghiên cứu, bạn không chỉ đọc một lần, mà có khi phải đọc nhiều lần mới đạt được mục đích đã đề ra. Vì vậy, người ta còn chia việc đọc ra thành đọc lần đầu và đọc đi sâu.

Đọc lần đầu chỉ giúp bạn có những cơ sở định hướng cho các lần đọc đi sâu đạt kết quả. Chính từ kết quả đọc lần đầu, bạn có thể thấy được nội dung quan trọng và cần thiết với mình, lần đọc sau bạn chỉ cần chú tâm vào đó. Mỗi lần như vậy lại khám phá sâu thêm nội dung cuốn sách, xác định điều cần tìm hiểu cho lần đọc đi sâu sau, thu hẹp dần phạm vi đọc. Cứ như vậy cho tới khi bạn thấu hiểu cuốn sách, hoàn thành mục đích đọc thì việc đọc đó mới dừng lại. V.I. Lenin đã khuyên chúng ta: "Sau lần đọc đầu tiên phải ghi lại những chỗ chưa hiểu hoặc chưa rõ ràng để trở lại đọc lần thứ hai, lần thứ ba, thứ tư...".

Ngoài ra, bạn cần phải:

Tích cực tư duy khi đọc:

Đọc sách mà không tư duy tích cực thì chỉ làm phí tổn thời gian vô ích. Tích cực tư duy khi đọc là luôn hình dung những ý tưởng trong sách thành những biểu tượng, hình ảnh trong đầu; đối chiếu, so sánh chúng với nhau và với những hiểu biết đã có. Từ đó mà phát hiện được cái chủ yếu, cái không chủ yếu; cái bản chất và không bản chất, rút ra được kết luận cho bản thân mình. Trên cơ sở đó, bạn sẽ có cái nhìn mới, cái nhìn toàn thể dưới góc độ mới và chất lượng mới.
Đọc có tư duy tích cực là qua đó phải rút ra được điều gì từ nội dung cuốn sách, bổ sung hiểu biết gì, kinh nghiệm gì cho bản thân. Cần tránh lối đọc một chiều, lười suy nghĩ, lười ghi chép; đọc thụ động, chấp nhận tất cả, học thuộc máy móc.
Nếu bạn luôn tích cực tư duy khi đọc, bạn sẽ cảm thấy bạn thực sự "lớn lên" qua mỗi trang sách.

Tập trung chú ý cao độ khi đọc sách:

Tập trung chú ý là nỗ lực, cố gắng định hướng toàn bộ tâm trí một cách liên tục vào việc đọc nhằm suy nghĩ thấu đáo, tư duy tích cực và ghi nhớ nhanh những điều rút ra khi đọc. Đây là việc khó, đòi hỏi ở bạn một sự say mê, có nghị lực và mục đích thật rõ ràng.
Bạn đừng suy nghĩ tản mạn ra khỏi nội dung cuốn sách; đừng để ý tới những chi tiết vụn vặt như lối in ấn, câu chữ...
Cố gắng không để những công việc khác, những tác động bên ngoài làm xao nhãng quá trình tư duy trong khi đọc.
Khi gặp vấn đề khó hiểu thì đừng nản. Hãy cố gắng suy nghĩ hoặc ghi lại để tìm hiểu sau.
Làm được như vậy thì việc đọc mới có hiệu quả.

Rèn luyện để có kĩ thuật đọc hợp lí:

Kĩ thuật đọc sách bao gồm từ khâu tổ chức, xác định phương pháp đọc và các thao tác đọc. Khâu tổ chức đọc sách trước hết là sự bố trí, sắp xếp và bảo đảm các điều kiện thuận lợi cho việc đọc có kết quả.

Bạn nên cố gắng chọn nơi đọc sách thích hợp để có thể tập trung tư tưởng cao và liên tục.
Tránh những nơi ồn ào, ánh sáng luôn thay đổi hoặc quá tối tăm.
Nơi đọc sách cũng cần thoáng mát, sạch sẽ và gọn gàng.
Không nên đọc sách trong tư thế nằm, dễ ảnh hưởng đến trí nhớ. Tốt nhất là đọc tại bàn viết, ngồi thoải mái, để sách vừa tầm mắt.
Bút, vở ghi chép và các dụng cụ cần thiết khác để bên cạnh, sao cho khi cần có thể lấy được ngay.

Khi đọc, bạn cần lưu ý một số điểm sau:

– Đọc bằng mắt và óc chứ không đọc bằng miệng.

– Tránh đọc nhảy trở lại quá nhiều.

– Chuyển động mắt theo chiều thẳng đứng khi đọc.

– Đọc với tốc độ biến đổi: Đoạn nào quan trọng thì đọc chậm, đọc kĩ; đoạn nào không quan trọng thì đọc nhanh, đọc lướt.

– Cố gắng hiểu ý nghĩa của cả đoạn văn, đừng để ý đến từ, đến câu.

– Tập đọc nhanh, nắm và thâu tóm nhanh cái chủ yếu, cái cơ bản của vấn đề trình bày trong sách.

Bạn nên rèn luyện thường xuyên, nâng dần tới tốc độ đọc hợp lí. V.I. Lenin đọc sách như giở sách mà vẫn nắm đầy đủ và sâu sắc nội dung cuốn sách. Bạn cần cố gắng từng bước để có thể đưa mắt trên trang sách và chụp ngay được cái hồn của cả một đoạn.
Cần tập phán đoán khi đọc. Nếu có mục đích đọc để giải quyết hay khẳng định điều gì đó thì chỉ cần lướt mắt tìm tới chỗ viết về cái đó.
Tuy nhiên, cần hiểu là, đọc nhanh không phải là đọc vội vàng, ngốn ngấu sách. Đọc như vậy chỉ có hại. Đọc nhanh là tóm lấy thật nhanh, thật đúng và đủ nội dung, chứ không phải đưa mắt nhanh trên những câu chữ.

Để rèn luyện tốc độ đọc, bạn lấy một cuốn sách, chọn một trang, hay một phần trọn vẹn rồi đọc thật nhanh một lượt. Vừa đọc, vừa cố tóm lấy nội dung của nó. Sau đó, suy nghĩ xem, nội dung của nó như thế nào. Làm lại lần nữa nhằm xác định xem nội dung vừa tóm được ở lần đọc trước đã đầy đủ chưa, chính xác chưa. Lần sau, hãy cố gắng nâng cao tốc độ đọc hơn lần trước. Đọc vài ba lượt như vậy cho tới khi khẳng định nắm được đầy đủ và đúng nội dung của phần đã đọc.
Bằng cách đó, bạn vừa nâng dần được tốc độ đọc, vừa kiểm soát được chất lượng đọc tương ứng với tốc độ đó. Khi đã có tốc độ đọc vừa ý, bạn cần thường xuyên rèn luyện, thường xuyên đọc sách để kĩ năng đã rèn luyện được không bị mai một đi.

Ghi chép một cách khoa học những điều đã đọc:

Đọc sách có hiệu quả thể hiện ở kết quả ghi chép. Đọc sách không thể thiếu ghi chép.
Ghi chép trong khi đọc sách sẽ động viên được sự chú ý, giảm mệt mỏi.
Ghi chép còn giúp các bạn kiểm tra mức độ lĩnh hội tài liệu, tạo cơ sở để ghi nhớ những kiến thức đã tiếp thu.
V.I. Lenin có trí nhớ tuyệt vời, nhưng người luôn ghi chép đầy đủ những điều đã đọc, đã nghĩ.
D.I. Mendeleev nói: "Ý nghĩ không được ghi chép lại chỉ là một kho báu bị giấu biệt".
Ghi chép lại để sau đọc lại một cách ngắn gọn mà đầy đủ chứ không lặp lại công việc đã làm là đọc lại cả cuốn sách.

*
* *

Coi kìa! Bạn đang nhăn mặt và than là "Khó nuốt quá!" phải không?

Bạn không nên nói thế. Câu nói ấy sẽ làm bạn nhụt chí đấy!

Đọc sách là một kĩ năng. Mà kĩ năng thì không thể tự nhiên có được, nhưng phải qua sự kiên trì rèn luyện.

Chỉ cần bạn muốn, thì nhất định bạn sẽ làm được!

Viết đến đây, mình bỗng nhớ đến một câu trong một bài hát của nhóm Modern Talking: "You can win, if you want!" (Tạm dịch là: Bạn sẽ thắng, nếu bạn muốn!).

Bạn thân mến! Nếu bạn quyết chí muốn điều gì, thì cả vũ trụ sẽ chung sức giúp bạn đạt được điều đó! (Nhà giả kim - Paulo Coelho)

Chúc bạn thành công!

(Theo TS. TRỊNH QUANG TỪ,
Phương pháp tự học,
NXB. TP.HCM, 1996)

Cách đọc sách hiệu quả

2007-05-18T10:24:00.001+07:00

Là sinh viên bậc đại học và cao học, đôi khi bạn cảm thấy có quá nhiều tài liệu và sách giáo khoa phải đọc trong khi quỹ thời gian thì eo hẹp. Sự tiến bộ trong học tập của bạn phụ thuộc rất nhiều vào khả năng “tiêu thụ” hết số tài liệu này. Sau đây là một số gợi ý hữu ích giúp bạn nâng cao kỹ năng đọc bài của mình, nhanh và hiệu quả...

1. Tạo sự tập trung cho chính mình bằng cách xem lướt qua bài đọc trước khi bạn thật sự ngồi đọc từng chữ:

Xem tựa đề bài đọc, các tiêu đề lớn nhỏ, những chỗ đánh dấu, in nghiêng hoặc in đậm.

Xem qua những hình vẽ hay minh họa, đồ thị hay biểu đồ.

Xem qua toàn bộ bài đọc bằng cách đọc đoạn đầu và đoạn cuối, lướt nhanh qua những câu đầu của từng đoạn trong bài (trường hợp sách giáo khoa về kinh tế thường có phần tóm tắt ở cuối mỗi chương cùng những thuật ngữ quan trọng).

Gấp sách lại và tự hỏi: ý chính của bài là gì, văn phong ra sao và mục đích của tác giả là gì?

Trả lời được những câu hỏi này sẽ phần nào giúp các bạn có được một ý tưởng khái quát về nội dung bài đọc, từ đó dễ tập trung hơn và bài đọc sẽ trở nên dễ nhớ hơn.

2. Không đọc thành tiếng vì kiểu đọc này sẽ khiến bạn đọc chậm. Cố gắng xem việc đọc sách như thể đang ngắm một cảnh đẹp, hình dung một ý tưởng bao quát trong tâm trí thay vì chú ý đến từng viên đá dưới chân.

3. Đọc theo ý. Các nghiên cứu cho thấy khi đọc, mắt chúng ta luôn dừng sau những câu chữ trong một dòng. Số lần dừng của người đọc chậm nhiều hơn so với người đọc nhanh. Dừng nhiều lần không chỉ làm cho ta đọc chậm mà còn cản trở khả năng nắm bắt vấn đề, do ý nghĩa thường đi theo cả câu hay cụm từ thay vì từng chữ một. Hãy cố đọc theo những nhóm từ, đặc biệt đọc hết những câu hoàn chỉnh và những câu có tính bổ nghĩa.

4. Không nên đọc một câu nhiều lần. Đây là thói quen của người đọc kém. Thói quen “nhai lại” này thường làm tăng gấp đôi hoặc gấp ba thời gian đọc và cũng không cải thiện mức độ thông đạt. Tốt nhất là cố tập trung ngay từ lần đầu tiên, đó là lý do tại sao chúng ta có gợi ý thứ nhất.

5. Thay đổi tốc độ đọc nhằm thích ứng với độ khó và cách viết trong bài đọc. Người đọc kém luôn có tốc độ đọc chậm. Người đọc hiệu quả thường đọc nhanh phần dễ và chậm lại ở phần khó. Trong một bài đọc có đôi chỗ chúng ta phải đọc cẩn thận hơn những chỗ khác. Có những điều được viết ra không phải để đọc thoáng. Với những tài liệu pháp lý hay các bài viết khó thì cần phải đọc chậm. Những tài liệu dễ hơn như kinh tế hay báo chí thì ta có thể đọc nhanh.

Cuối cùng, bạn nên đọc những gợi ý này nhiều lần và biến chúng thành thói quen mỗi khi đọc sách.
Theo Tuổi Trẻ

Tản mạn về chuyện đọc

2007-05-18T10:23:00.002+07:00

Câu hỏi mà chúng tôi, những người làm nghề dạy học, thường nghe là sách nào cần đọc; mượn ở đâu hoặc giá cả như thế nào? Tuyệt nhiên không có bất kỳ sinh viên nào hỏi thầy cô cách thức đọc cuốn sách đó. Hình như việc đọc là chuyện đương nhiên của những người biết chữ. Nhưng nếu như biết chữ rồi mà không biết đọc thì học chữ để làm gì?

Thực ra, chỉ nói riêng chuyện "vui chơi", ngay cả Nguyễn Du cũng phải lắc đầu vì nó "lắm công phu". Vậy thì sự học dĩ nhiên phải khó gấp vạn lần.

Từ khi biết đọc, bàn tay tôi đã tập cách để giở khá nhiều trang sách. Nhưng để giở đúng và hiểu đủ là việc không dễ dàng.

Có những cuốn sách làm ta thất vọng, nặng trĩu cảm giác hao hụt mà không hề có một chút thỏa mãn nào. Ngược lại, có rất nhiều cuốn cho ta hạnh phúc dù phải thao thức suốt đêm vì nó. Vậy thì vì sao con người lại lãng phí nhiều thời gian đến thế cho những điều vô bổ?

Câu trả lời chỉ đến sau khi đi hết cuộc đời. Có lẽ bởi vậy nên tôi mạo muội viết ra đây những lời tâm huyết với mong muốn duy nhất là những người đến sau không phải đi qua những khúc quanh không đáng có. Tất nhiên sẽ có rất nhiều điều tôi viết không còn là những chuyện mới.

1. Công việc đầu tiên nhất định phải biết là việc chọn sách. Chúng ta không thể đọc tất cả những điều cần biết, nhưng có thể có đủ thời gian để đọc những điều cần thiết.

Sự mênh mông và đa dạng của tri thức nhân loại là người dẫn đường tồi cho những người ham hiểu biết. Hãy nhớ rằng phải ưu tiên cho những cuốn sách mà thầy giáo buộc phải đọc. Chưa hẳn thầy giáo đã đúng nhưng kinh nghiệm của thầy là cơ sở đáng để tin cậy.

Còn những người đã rời ghế nhà trường rồi thì sao? Hãy đọc những gì mình thích. Một nguyên lý của muôn đời là chúng ta không chỉ thích những gì mình thiếu.

2. Những cuốn sách hay hoặc một bài báo hay trước hết phải có một cái tên hay. Tôi ít thấy điều ngược lại. Những tên sách như Cuốn theo chiều gió, Đứng trước biển tự nó đã thông báo nhiều vấn đề dù chúng ta chưa đọc.

Trong báo chí cũng vậy. Những cái tít tương tự như Mua danh ba vạn bán danh... ba hào, Ông Mê Man cuốn hút người đọc nhiều gấp bội lượng con chữ mà bài báo đem đến.

Phần lớn các tên sách hoặc tên một bài báo đã là điểm trọng tâm - điều cơ bản mà người viết muốn chuyển tải đến người đọc.

3. Nguyên tắc đầu tiên của việc đọc là nhất thiết phải gắn liền với việc ghi chép. Nằm dài trên giường để đọc một cuốn sách hay là một trong những điều thú vị tuyệt vời. Nhất là khi ngoài trời có tí tách hạt mưa, có một nỗi niềm cần phải quên.

Tuy nhiên đó là cách tốt nhất để làm cho việc đọc trở thành sự lãng phí tuyệt vời. Cảm giác thích rồi... quên. Thói quen ghi chép buộc chúng ta, từ vô thức, có trách nhiệm với điều mình đọc. Nói cách khác, buộc tư duy không thể lười biếng.

Hơn nữa, việc ghi chép sẽ làm cho quá trình mã hóa tri thức để chuyển vào bộ nhớ trở nên dễ dàng hơn, hiệu quả hơn. Việc thường xuyên ghi chép còn tạo nên lợi thế không gì so sánh nổi: luyện tập khả năng hệ thống hóa và phân loại tư liệu.

Việc ghi chép còn có ý nghĩa rất lớn trong tương lai - những mảnh rời rạc của tri thức luôn luôn rất có thể cần thiết cho một ý tưởng mới mà sự mù mờ của hiểu biết chưa thể xác định được. Câu hỏi đặt ra là ghi như thế nào? Điều cần ghi nằm trong những tiêu chuẩn sau:

- Đó là những điều tạo nên sự hứng thú mà ta chưa gặp bao giờ.

- Kiến thức đó có vấn đề (hoặc nhiều vấn đề) liên hệ đến chuyên môn mà chúng ta quan tâm.

- Một ý tưởng khác lạ - thậm chí sai trầm trọng so với các quan niệm truyền thống. Cần nhớ là trong khoa học, một nhận xét càng gai góc bao nhiêu thì càng đáng để ghi chép bấy nhiêu.

- Một chân lý hiển nhiên (châm ngôn, cách ngôn...)

- Một nguyên tắc của lý thuyết nào đó.

4. Sau khi đọc xong một chương, một phần hay cả cuốn sách cần phải hệ thống sơ bộ kiến thức thu nhận được. Từ đó cho phép người đọc hiểu rõ những luận điểm cơ bản nhất. F. Anghen luôn nhấn mạnh rằng "Khoa học bắt đầu từ việc so sánh".

5. Nếu có thể, hãy trao đổi ngay vấn đề mình vừa đọc với người khác. Thật là tuyệt vời khi người ấy đã hoặc đang đọc cuốn sách, bài báo ấy.

Còn ngược lại thì hãy tìm một đồng nghiệp, bạn học để trao đổi. Kinh nghiệm cho thấy chúng ta sẽ khó có khả năng quên điều đã trải qua, thử thách thật sự là tính nghiêm túc của tranh cãi.

6. Đến đây sẽ có câu hỏi đặt ra: khi gặp phải một cuốn sách ta nghĩ là cần thiết nhưng khó đọc vì khó hiểu thì làm thế nào? Một câu hỏi nan giải.

Những tác phẩm loại này thường là sách triết học hoặc chính trị. Trước hết phải tập cách để "bóc" lớp vỏ ngôn từ - mà các triết gia và các nhà chính trị thì ngày càng viết và nói một cách đầy khó hiểu. Chẳng hạn, để mỉa mai việc Pháp quên quá nhanh công lao Mỹ giải phóng nước Pháp, viện trợ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Tổng thống Mỹ G. Bush nói rằng "Người Pháp có thói quen chỉ thích nghĩ đến hiện tại"!

Bước thứ hai là sau mỗi chương, nhất thiết phải tóm tắt nội dung mà mình lĩnh hội. Đấy là cách hiểu ngắn để từ đó chúng ta đạt đến khả năng hiểu nhiều.

7. Cho đến "công đoạn" này, quá trình tri thức hóa của chúng ta vẫn chỉ giới hạn ở mức độ "bắt chước" (immitation). Cái đọc được chỉ thành cái có được khi ta biết cách "tiêu hóa" nó (Indigennization). Từ indigennization có tài liệu dịch là "bản địa hóa"; nhưng theo tôi, diễn đạt như thế là kém chính xác.

Cách dịch một đoạn văn, cũng như cách hiểu đối với một cuốn sách, đôi khi giống với cách hiểu về phụ nữ: chung thuỷ thì thường là ít đẹp; ngược lại, những người đàn bà đẹp thường là không chung thủy - hơn 100 năm trước, một người Pháp đã nói như thế.

Việc "tiêu hóa" tri thức sẽ chấm dứt khi mỗi người bước sang giai đoạn 3: sáng tạo (innovation). Chắc chắn sẽ có người hỏi: "Làm sao có thể sáng tạo được?" Xin trả lời rằng chỉ trừ một số kẻ ngu dốt bẩm sinh còn thì bất kể ai, bất kể trình độ nào cũng có thể tìm ra một cái gì đó mới mẻ. Hãy tự tin và đừng cúi đầu trước bất kỳ tượng đài nào.

8. Để cho việc đọc không bị gián đoạn, cần phải có kế hoạch cụ thể. Chẳng hạn, hãy đọc thật tập trung trong một giờ - vừa đọc vừa ghi chép, 30 hay 40 trang sách sau đó buộc mình trong một buổi phải đọc 120 trang hoặc 150. Chưa xong chưa rời khỏi bàn.

Đây là cách mà nhờ nó, suốt bốn năm rưỡi thử thách độ chai bền của những chiếc ghế, tôi đã đọc được khá nhiều những cuốn sách khó...

9. Đừng nên đọc mãi một loại sách. Đây là cách nghỉ ngơi bằng công việc. Tất nhiên cách này sẽ làm gián đoạn quá trình tư duy nhưng cần thiết.

10. Lớp trẻ ngày nay khó đọc hơn. Đây là một tất yếu vì chúng ta đang sống trong thời đại của máy tính, truyền hình. Nhưng chắc chắn là không có một phương tiện nghe nhìn nào có thể thay thế việc đọc.

Người Nga hoàn toàn có quyền tự hào họ là dân tộc đọc nhiều nhất trên thế giới: chỉ riêng thành phố Mátxcơva đã có đến 1.500 thư viện. Rõ ràng tri thức và tình yêu là hai điều không thể mua được, nhưng mỗi chúng ta phải liên tục trả giá cho nó, từng ngày. Sự hiểu biết - văn hóa là "công việc" di truyền khó khăn nhất của con người.

Hãy tập cách giữ gìn mỗi cuốn sách mà ta có và, hơn nữa nhất thiết phải cố để hiểu cho bằng được cách thức sử dụng chúng một cách tốt nhất. Sách không phải để trưng bày, càng không phải sinh ra cho bụi bặm của thời gian và mạng nhện của cuộc đời giăng kín.

Muốn thế, phải rèn cho được thói quen đọc mỗi ngày. Tôi biết chắc những người ngày nào cũng đọc hầu hết đều là những người có thể đứng ngang hàng với sự hiểu biết.

Dù nhiều năm đã trôi qua, nhưng bao giờ tôi cũng có cảm giác khó tả khi đọc câu thơ của đại thi hào Nguyễn Du: "Cảo thơm lần giở trước đèn..." Một người như Nguyễn mà phải lần để giở những trang sách hay đủ chứng tỏ việc đọc sách khó đến mức nào!
Theo Báo Quốc tế

Đọc sách

2007-05-18T10:23:00.001+07:00

Trước lúc đi làm, anh mở tủ sách lấy ra dăm cuốn, cười khì khì bảo vợ: "Vợ sếp mượn. Đang hè, chị nghỉ dạy, kiếm sách đọc đỡ buồn". Vợ lập tức giọng cao cao: "Vợ sếp thì cũng phải ghi giấy biên nhận". Ái dà dà, "làm khó nhau quá nhỉ ! Vợ sếp là giảng viên đại học, bảo, cho chị mượn cuốn gì dễ đọc". Vợ cười cười: "Thì các loại tuyển tập truyện ngắn ấy?".

Đồ đạc trong nhà anh, thứ trang trí sang nhất là cái tủ sách 4 ngăn 3 tầng đóng kiểu Pháp cổ, chứa vài ngàn cuốn sách dành cho mục tiêu xa hơn của vợ là dăm năm nữa, về quách hưu non, "hạ sơn" từ lầu tám xuống tầng trệt thuê lại phòng sinh hoạt chung của chung cư mở cái quán càphê sách. Ơ, có sách cho mượn, ắt có người đọc. Người ta đọc sách để làm gì? Nói đẹp đẽ, văn chương, là đọc sách cho tâm hồn nở hoa?

Đọc sách là chuyện rất riêng tư của mỗi người. Vợ chồng anh, mua sách về bao giờ cũng nắn nót "sách này cho Cún", "sách này cho Choi Choi". Cũng may trước khi đi ngủ buổi tối, hai đứa đều bắt bố mẹ đọc sách. Thói quen nghe sách rồi đọc sách theo được chúng tới độ tuổi nào? Ngày nghỉ thứ bảy hiếm hoi của tuần, vợ chỉ có hai thú vui là đánh xi đống giày da và dọn tủ sách. Sắp đi sắp lại, hỏi chồng, quyển này anh đọc chưa, quyển này sao bây giờ mới đọc? Thì anh là người đọc sách theo chu trình ngược mà. Thời hoa niên đọc quá nhiều những là tác phẩm lớn rồi, bây giờ tiêu hoá khối tri thức ấy dần dần. Bây giờ đọc sách cho con mới biết thế nào là chuyện cổ tích, chuyện thế giới loài vật. Tự dưng thấy tâm hồn mình hình như cũng có trong hơn...

Phải "lập trình" việc đọc sách

2007-05-18T10:22:00.001+07:00

Cuối tháng 11.2003, trong buổi tiếp kiến với Thứ trưởng Bộ Văn hoá - Thông tin Lê Tiến Thọ, nhà văn Romania Ghixulescu - Thư ký Hội Nhà văn Romania đã lưu ý Bộ Văn hoá - Thông tin một thực trạng đáng lo ngại tại Romania: Một bộ phận trong giới trẻ Romania hiện nay rất giỏi ngoại ngữ, giỏi vi tính, thành thạo sử dụng Internet nhưng lại rất dốt tiếng mẹ đẻ. Họ gần như rất ít đọc văn học, trở nên vô cảm với văn chương. Các phương tiện nghe nhìn tiện lợi đã gần như hút hồn, thời gian và tâm trí của giới trẻ, biến họ trở thành một thứ nô lệ, một thứ "linh kiện" trong cái mạng mạch của guồng máy computer hiện đại. Guồng computer này đầy cám dỗ và cũng đầy cạm bẫy đang thâm nhập bằng những con đường hợp pháp và bất hợp pháp vào các hang cùng ngõ hẻm của thế giới. Theo ông Ghixulescu thì phương tiện nghe nhìn đã làm cho giới trẻ trở nên thụ động và ngày càng trở nên vô cảm, tê liệt các chức năng cảm giác, nhạy bén thế giới hành vi; thế giới nghe nhìn làm cho giới trẻ rất dễ trở nên què quặt về mặt tâm hồn, một thứ mù chữ cao cấp. Theo ông Ghixulescu, đó chính là mặt trái của các phương tiện nghe nhìn hiện đại.

Trong cơ chế thị trường ở nước ta hiện nay, rõ ràng việc khơi dậy, phục hồi thói quen đọc sách không chỉ là công việc tự phát của các nhà văn, giới văn học, là công việc mang tính chất hành chính của nhà nước mà là công việc thiết yếu của từng gia đình. Phải thấy văn học, văn hoá đọc gắn bó mật thiết với sự hình thành và phát triển nhân cách con người. Bên cạnh những trò chơi điện tử, những trò chat, những cuộc giao lưu triền miên qua mạng đang cột chặt không ít thanh niên, đang trở thành một thứ "ma tuý" về mặt tinh thần thì việc "lập trình" để mỗi em học sinh mỗi tuần phải đọc một, hai quyển sách là việc làm, theo chúng tôi, mỗi gia đình cần phải tính đến.

Về phía Nhà nước, theo tôi, phải làm sao cho sách rẻ hơn. Các nhà xuất bản, các nhà văn suy nghĩ làm sao cho ra đời những cuốn sách có ích hơn, vui hơn, đẹp hơn và nhân văn hơn. Văn học là nhân học. Nếu thiếu nó thì con người khó trở nên hoàn thiện.
Theo Báo Lao động

Sách "Khoa học hoá cách suy nghĩ, làm việc, học tập"

2007-05-14T16:01:00.001+07:00

Vladimia Cuocganop: "... Nếu thanh niên không quan tâm tới khoa học, xã hội sẽ nhanh chóng suy thoái về văn hóa và vật chất..."

Lời giới thiệu

Hiện nay, cuộc cách mạng khoa học và kỹ thuật ở nước ta đang yêu cầu mỗi người, để thích nghi dần với đời sống công nghiệp hóa, hiện đại hóa phải khoa học hóa cách suy nghĩ, làm việc và học tập của mình.

Tập sách này nhằm mục đích giúp ích cho các bạn trẻ đáp ứng được đòi hỏi trên đây nhằm đạt nhiều kết quả tốt trong mọi lĩnh vực công tác và học tập.

Tinh thần khoa học cùng với phong cách khoa học ở thời đại nào cũng giúp con người tiếp cận chân lý. Nó không những giúp ích cho nhà khoa học trong công tác nghiên cứu mà còn cho mọi người muốn hành động đạt kết quả.

Trong lịch sử xã hội loài người, ở thời kỳ nào và nơi nào mà tinh thần khoa học sút kém, là lúc đó, ở nơi đó, tôn giáo lộng hành, tà thuyết phát triển, bước tiến của xã hội bị ảnh hưởng.

Trong tình hình đất nước hiện nay,... chúng tôi thấy tập sách có hy vọng đáp ứng phần nào yêu cầu trí tuệ của các bạn trẻ.

Tập sách được biên soạn do một giáo sư đã gần 30 năm công tác nghiên cứu và đào tạo cán bộ khoa học ở trường đại học tổng hợp Hà Nội, đã tập hợp được nhiều sự kiện lấy ở lịch sử khoa học ngoài nước và trong nước để minh họa cho chủ đề.

Chúng tôi rất vui mừng giới thiệu tập sách với bạn đọc

MỤC LỤC

Lời mở đầu
Chương 1: Tinh thần khoa học

1. Yêu chân lý và dũng cảm trí tuệ
2. Trung thực trí tuệ
3. Độc lập trí tuệ
4. Nghi vấn khoa học
5. Tin tưởng khoa học
6. Khiêm tốn và rộng lượng
7. Tư duy không vụ lợi

Chương 2: Phong cách khoa học trong lao động
1. Tính trật tự
2. Tính kế hoạch
3. Tập trung chú ý
4. Tính liên tục
5. Tính khẩn trương

Chương 3: Phong cách khoa học trong học tập
1. Nghe giảng
2. Ghi chép
3. Tự học
4. Thực tập
5. Làm bài, viết báo cáo
6. Thuyết trình

Chương 4: Vài đức tính cần thiết cho công tác khoa học
1. Óc quan sát
2. Trí nhớ nhanh, bền
3. Tính tò mò tìm hiểu
4. Trí tưởng tượng phong phú
5. Nghị lực kiên trì
6. Năng khiếu

Lời khuyên người mua sách

2007-05-14T16:00:00.000+07:00

1. Trước khi mua sách, bạn hãy ghi nhớ cụ thể những cuốn sách mà bạn cần, nhằm tránh lúng túng hoặc lãng quên khi tiếp xúc với quá nhiều sách mới nằm ngoài dự kiến mua.

2. Bạn hãy thường xuyên tạt qua nơi bán sách cũ. Nếu sách mới tái bản không được bổ sung, sửa chữa gì nhiều, thì bạn nên mua sách cũ, vì giá rất rẻ. Tại nơi đó, bạn cũng có thể mua được cuốn sách bạn cần vì có thể nó chưa hoặc không bao giờ được in lại.

3. Bạn hãy luôn luôn mang theo mảnh giấy nhỏ ghi tên những cuốn sách bạn cần, nhất là những cuốn sách giúp bạn bổ sung vào các bộ sách thiếu một số tập, để nếu gặp thì mua ngay.

4. Bạn hãy lưu ý xem năm xuất bản nếu bạn muốn mua sách mới. Có thể cuốn sách bạn đang cầm tưởng là mới nhưng nó lại vừa mới được tái bản, và dễ dàng tìm thay tại ngay cửa hàng sách bên cạnh, thậm chí ở quầy khác trong cùng một cửa hàng.

5. Nếu bạn muốn mua trọn bộ sách mới mà chỉ gặp vài cuốn lẻ, thì hãy đợi khi có cơ hội mua được đủ cả bộ sách.

6. Muốn khắc phục việc mua lặp lại sách đã mua, bạn thấy thường xuyên kiểm tra số sách của bạn và ghi nhớ chúng. Bạn xem trực tiếp trên giá hoặc theo dõi danh mục sách ghi trong sổ (nếu có).

7. Khi mua sách, bạn hãy dừng lại vài phút tại quầy để kiểm tra xem cuốn sách có nhược điểm gì không.

8. Bạn nên ghi thời điểm và địa điểm đã mua cuốn sách vào góc của bìa lót, coi như đánh dấu một kỷ niệm nhỏ, cách làm ấy còn có thể giúp bạn sau này nhớ lại được một sự việc nào đó cần thiết có liên quan.

9. Cuốn sách nào mà bạn đang cần mà không thể dễ dàng mượn được hoặc khả năng được tặng là không chắc chắn, thì hãy mua ngay nếu đủ tiền. Đừng nấn ná đợi dịp khác, vì chưa hẳn cơ hội sẽ đến với bạn.

10. Bạn nên lưu ý tránh mua phải những cuốn sách trùng lặp nội dung: nhiều bài ở cuốn sách này lại có ở các cuốn khác. Đó là loại sách biên soạn, sưu tầm, tuyển chọn tác phẩm, tác giả văn học. Có trường hợp hàng chục cuốn mà giá trị sử dụng chỉ gần như một cuốn mà thôi. Bạn chỉ cần mua một vài cuốn trong số đó, sau khi đã chọn lựa.

11. Bạn nên nghi ngờ những cuốn sách mập mờ về tác giả, năm xuất bản và những chú thích khác được ghi ở trang đầu và trang cuối.

12. Bạn nên xem giá tiền của cuốn sách ghi có rõ ràng không, có hợp lý không và tìm hiểu xem nó có được giảm giá hay không.

13. Ai nhờ mua sách, bạn nên người thật kỹ càng. Thường khi người ta gửi tiền trước hoặc đề nghị dứt khoát, thì chắc chắn họ trông cậy vào bạn. Nếu họ chỉ nói lời nhờ cậy một cách vu vơ, thì có khi họ vẫn tự mua lấy, nếu họ thấy thuận tiện, Phía bạn, giữ lời hứa, đem sách về không biết để lại cho ai, nếu sách đắt tiền thì khó xử quá.
Theo Sách & Đời sống

Đọc sách là một phương tiện bồi dưỡng trí nhớ và tư duy

2007-05-14T15:59:00.002+07:00

Chúng ta không cần lối “học gạo” mà chúng ta cần phát triển và hoàn thiện trí nhớ của mỗi học sinh bằng sự hiểu rõ các sự kiện cơ bản.

V. I. Lênin(1)

Trí nhớ và tư duy có liên quan khăng khít với nhau: không thể suy nghĩ một cách nhất quán nếu quên khuấy mất những ý nghĩ lúc trước và không nhớ những điều cần thiết để xây dựng các phán đoán và suy lý của mình. Đọc sách một cách tự lực và có nghiền ngẫm kỹ chẳng những cho phép ta tiếp thu được tư tưởng của tác giả mà còn giúp ta đối chiếu tư tưởng đó với tư tưởng của các tác giả khác về vấn đề đó, và ta sẽ đi tới một phán đoán riêng của mình về những điều đọc được.

Phán đoán của người đọc có thể đúng hay sai. Phán đoán là đúng nếu người đọc vận dụng những luận cứ chắc chắn cho phán đoán của mình, người đọc am hiểu vấn đề hơn tác giả, phán đoán có thể sai nếu người đọc không tán thành ý kiến tác giả, không chịu nhượng bộ tác giả một ly nào trong khi tranh luận chỉ vì không muốn suy nghĩ, hoặc vì suy nghĩ “đồng bóng”, vì suy nghĩ “tùy tiện” hay vì không chịu vận dụng đến suy luận, đến lý trí mà chỉ thuần dựa vào cảm giác, vào ý thích chứ không đếm xỉa đến các luận cứ mà tác giả đưa ra để chứng minh cho luận đề nêu lên.

Phán đoán cũng có thể sai trong trường hợp người đọc vi phạm các luật lôgic và phép biện chứng trong quá trình tư duy.

Như đã nói ở trên, trong khi đọc sách, độc giả cần đọc, hiểu, đào sâu, phân tích kỹ, ghi chép, nhớ, lĩnh, hội.

Tất cả các việc đó, không việc nào có thể tiến hành được nến không có sự tham gia của trí nhớ vả tư duy, cho nên trong quá trình đọc sách đương nhiên sẽ rèn luyện, phát triển hoàn thiện được trí nhớ và tư duy.

Đọc sách là một sự liên hệ qua lại giữa người đọc và tác giả, tựa hồ như người đọc và tác giả trao đổi, đàm đạo với nhau. Không phải vô cớ mà người ta thường nói: “Đọc những cuốn sách hay khác nào đàm đạo với những bậc hiền nhân quân tử”.

Đôi khi đọc sách biến thành một cuộc tranh luận thầm lặng với tác giả, khi đó người đọc sẽ biểu lộ kỹ năng tranh luận của mình, tức là biết tư duy đúng cách theo logic. Trong việc này, để đạt kết quả tốt, người đọc nên nghiên cứu các tài liệu dạy cách chứng minh quan điểm của mình nếu các quan điểm đó là đúng, là chân thực, và bác bỏ những luận cứ sai, vạch trần những lầm lẫn trong tư duy của bản thân mình và người khác(2)

Nhờ “trao đổi”, “đàm đạo” với những cuốn sách nội dung quý báu, người đọc sẽ ngày càng trở nên thành thạo, giàu kinh nghiệm hơn trong việc phân tích những con đường phức tạp, ngoắt ngoéo của tư tưởng con người trong mối liên hệ qua lại giữa ý nghĩ, tình cảm, rung động của con người.

Chỉ riêng đọc sách chưa đủ để rèn luyện trí nhớ và tư duy: còn cần làm sao cho đọc sách chiếm một vị trí xứng đáng trong số các biện pháp quan trọng khác nhằm giáo dục vả trau dồi văn hóa cho con người, trong đó có cả việc bồi dưỡng tinh độc lập tư duy.

V.I. Lênin dạy: “... chúng ta phải thay lối học cũ, lối học gạo, lối học khắc khổ thời xưa bằng kỹ năng biết nắm lấy toàn bộ vốn tri thức của loài người, và nắm theo cách thế nào để chủ nghĩa cộng sản của chúng ta không phải như cái chúng ta đã học thuộc lòng, mà như cái do tự chúng ta nghĩ ra: như những kết luận không thể trách được trên quan điểm học vấn hiện đại”.

Độc lập ngẫm nghĩ về đối tượng nhận thức là một trong những dấu hiệu cần thiết và cực kỳ quan trọng của tự đọc sách.

Không phải ngẫu nhiên mà V.I.Lênin trong một buổi nói chuyện với SV Trường Đại học tổng hợp Xvéclôpxcơ ở Maxcơva đã nó: “Điều chủ yếu nhất là phải làm sao cho sau khi đọc sách, sau khi thảo luận và nghe các bài giảng về Nhà nước, các bạn luyện được kỹ năng nhìn nhận vấn đề đó một cách độc lập... Chỉ khi ấy các bạn mới có thể tự coi mình là đã đủ vững vàng về lập trường và có đủ khả nấng giữ vững lập trường ấy trước bất cứ ai và trong bất kỳ lúc nào”(3)

Tính độc lập suy nghĩ như thế được khơi dậy không đồng đều và vào cùng một lứa tuổi ở tất cả mọi người. Trong mọi trường hợp, việc đọc sách có thể và cần phải xúc tiến quá trình đó.

Có tác dụng đặc biệt tốt đẹp đối với bồi dưỡng tư duy là đọc những cuốn sách trong đó tư duy được trình bày dưới dạng trực tiếp nhất, tức là được hình thức những suy tưởng trừu tượng của tác giả.

F. Enghen chỉ rõ, để phát triển năng lực tư duy lý thuyết: “... từ trước tới nay chưa có một cách nào khác ngoài việc nghiên cứu toàn bộ nền triết học trước đây”.

Người đọc cũng nên tìm hiểu một số biện pháp đơn giản giúp bồi dưỡng trí nhớ và tư duy trong quá trình đọc sách, trước khi áp dụng những hình thức phức tạp hơn của tư duy độc lập để nghiên cứu các tài liệu có tính chất triết học thật sự.

Một là, trong khi đọc phải hiểu rõ ràng trong bất cứ bài văn nào cũng đều thể hiện hai mặt của nó. Cái mà người ta nói đến, tức là đối tượng tư duy, và cái mà người ta nói về đối tượng tư duy ấy. Phải luyện tập kỹ xảo phân biệt hai yếu tố đó của chính văn mà không cần dừng lại, tựa hồ như ngay trong “mạch đọc”, làm sao cho sự hiểu đó diễn ra tự nhiên.

Bao giờ cũng cần phải tự mình nhận ra trong mỗi câu, mỗi đoạn, mỗi tiết, mỗi chương... đang nói về cái gì và nói gì rồi sau đó hình dung rõ ràng và hiểu trong toàn bộ bài báo, toàn bộ cuốn sách nói về cái gì và nói gì, rồi sau đó hình dung rõ ràng và hiểu trong toàn bộ bài báo, toàn bộ cuốn sách nói về cái gì và nói gì…

Chẳng hạn như trong đoạn:

“… Những người lao động trí óc cỡ lớn cũng là những bậc thầy lỗi lạc trong công tác, những người tổ chức tuyệt diệu lao động cá nhân. Đó là những nghệ sĩ điêu luyện trong nghệ thuật hợp lý hóa, lựa chọn kỹ thuật và cách thức làm việc cá nhân. Chính các vị đó đã từng nhiều lần nhấn mạnh rằng nguyên nhân chủ yếu của thành công của mình chỉ một phần là ở năng lực làm việc thể lực hay ở thiên bẩm tự nhiên, còn phần chính là ở phương pháp làm việc được áp dụng thường xuyên và thực hiện kiên trì”(4)

Có xét đến vấn đề nguyên nhân thành công trong sáng tác của những người lao động trí óc cỡ lớn.

Người ta đã nói những gì để giải đáp câu hỏi ấy?

Người ta khẳng định rằng nguyên nhân chủ yếu của thành công, đó là ở phương pháp làm việc được áp dụng thường xuyên và thực hiện kiên trì. Cách thứ hai để bồi dưỡng kỹ xảo lôgic trong đọc sách là người đọc chẳng những phải chăm lo tiếp thu cái ý mà còn phải đi sâu vào ý nghĩa của cái “ý” đó, tùy thuộc vào xu hướng của cái “ý” đó, vào việc tác giả, rồi sau đó độc giả xác định từ then chốt (trọng điểm logic) như thế nào.

Chẳng hạn, trong câu: “Tinh thần ham đọc sách được trau dồi ngay từ tuổi nhỏ”(5) thì trọng điểm logic rơi vào từ “tuổi nhỏ”.

Trong chính văn, từ này không được làm nổi bật bằng cách gạch dưới hay bằng một cách khác (bằng kiểu chữ riêng...), nhưng người đọc tự mình phải hiểu cái “ý” câu mình đang đọc, và trong đầu mình phải nhấn mạnh từ ấy khi tiếp thu ý của cả câu này.

Dưới đây, chúng tôi dẫn ra cả một đoạn văn chứ không phải một câu trích trong cuốn sách của nhà văn V.Lidin.

“Với các sách trên giá của tôi, tôi có một liên hệ thân thiết tâm tình. Tôi biết rõ số phận và lai lịch của hầu hết các sách ấy. Mỗi khi cầm một cuốn trong tay, tôi cứ tưởng như sách cũng hiểu tôi, và chúng tôi chẳng có gì phải giải thích cho nhau nữa”(6)

Ở đây, trong chính văn, tác giả không nêu bật ý chính bằng một cách nhấn mạnh nào hết (chẳng hạn bằng kiểu chữ riêng). Song người đọc phải tự mình suy nghĩ, nghiền ngẫm, quán triệt đoạn văn để thấy rõ ý chính, ý chính đó là điều quan sát chân thực và tinh tế của tác giả rằng đối với các cuốn sách trong tủ sách riêng của ông, ông có một “liên hệ thân thiết tâm tình”. Tính chất của liên hệ ấy được tác giả thuyết minh trong câu thứ hai của đoạn văn.

Đọc xong phần kết luận của cuốn sách, người đọc cần phát biểu ngắn gọn cho bản thân mình rõ ý chính của phần đó, mà chính vì để khẳng định cái ý ấy tác giả đã viết phần này.

Trong việc đó, người đọc cần hiểu rõ qua chương này mình đã thu hoạch được điều gì mới, và đọc cuốn sách này mình đã nảy ra những ý nghĩ và tình cảm gì mới.

Nghiền ngẫm, quán triệt ý chính trong quá trình đọc sách có liên quan không tách rời với bồi dưõng trí nhớ và tư duy, bởi vì người đọc phải nhớ lại những điều đọc được và hiểu thấu ý nghĩa của chúng. Còn ghép những điều mới mẻ vừa đọc được vào vốn tri thức sẵn có trong trí nhớ và ý thức của mình sẽ có tác dụng mở mang tầm mắt và hình thành thế giới quan khoa học của độc giả. Chúng ta đều biết, “nhà văn, cũng như mọi nhà nghệ thuật khác, biết nhìn ra trong cuộc sống xung quanh và vạch cho ta thấy những điều ta thường không nhận xét được buộc ta phải ngẫm nghĩ về những điều xưa nay ta vẫn tưởng là hết sức giản đơn hoặc không đáng quan tâm”(7)

Một việc có tác dụng tốt, giúp rèn luyện các kỹ xảo lôgic trong đọc sách, đồng thời củng cố và bồi dưỡng trí nhớ người đọc là nêu bật những ý chính tìm ra được, bằng cách gạch dưới các từ hay các câu trong chính văn nếu sách là của mình hoặc bằng cách ghi chép dưới hình thức một dàn ý lôgic nêu rõ cuốn sách nói về vấn đề gì, và theo trình tự nào.

Dĩ nhiên, không phải tự nhiên độc giả có thể phân tích lôgic bài văn và ghi lại ý chính, mà đó là kết quả của việc đọc sách tự lực ta có nghiền ngẫm.

Không có lao động tự lực thì không thể tìm ra được chân lý trong một vấn để nghiêm túc nào hết, cho nên người nào ngại lao động thì người ấy tự tước đoạt khả năng tìm ra chân lý.

Trong khi rèn luyện, bồi dưỡng trí nhớ và tư duy người đọc cần lưu ý thường xuyên đem mối liên hệ khăng khít giữa hai cái đó.

Có thể vì ý nghĩ như đầu mũi tên, còn trí nhớ là đuôi mũi tên: hai cái đó trợ giúp lẫn nhau trong lúc tên bay đến đích.

Nhà y học kiêm nhà giáo dục học Nga lỗi lạc N.I.Pigô-rôp đặt câu hỏi: “Học thuộc một các thông minh nghĩa là thế nào? Phải chăng đó không thể là công việc của trí nhớ đơn thuần, mà là một sự lĩnh hội các tri thức bằng lý trí... Mọi người đều biết một mình lý trí, mà thiếu trí nhớ, thì không làm được trò trống gì. Không tài nào xây dựng được một suy luận ba đoạn (suy lý, suy diễn – A.P) và thậm chí một biểu thức rút gọn của suy luận ba đoạn nếu thiếu trí nhớ. Ai quên mất tiền đề thứ nhất hoặc tiên đề thứ hai thì không thể đi đến kết luận được”(8)

Sau khi đã quán triệt ý chính, ta nên - và đôi khi cần phải – gắn cho nó một số thành ngữ thật đích đáng, một số câu phát biểu cô đúc, một số so sánh ví von thú vị.

Học thuộc nhẩm trong óc một số đoạn chọn lọc cũng có tác dụng củng cố trí nhớ và làm giàu vốn hiểu biết. Nhờ được các châm ngôn, tục ngữ, các đoạn chọn lọc trong các tác phẩm cổ điển và tác phẩm thơ văn khác, chẳng những làm giàu ngôn ngữ viết và nói, mà còn giúp trau dồi hoạt động trí óc, chứ chưa nói đến giáo dục thẩm mỹ cho độc giả.

Ghi chép, đến lượt nó lại giúp người đọc nhìn và nghe, vì nó có tác dụng trau dồi cái gọi là “văn hóa cảm giác” (tức là văn hóa của hoạt động của các giác quan), văn hóa cảm giác có liên quan không tách rời với bồi dưỡng trí nhớ và tư duy(9)

Nhà tư tưởng lỗi lạc phương Đông Luxuphơ Hat Hatgip quả quyết:

“Trí nhớ dù bền lâu thật là đại phúc.
Song giấy trắng mực đen vẫn đáng tin hơn!(10)

L.N.Tônxtôi là người có một trí nhớ khổng lồ, suốt cuộc đời sáng tác dài, vẫn ghi lại những ý nghĩ và quan sát của mình, những bài tổng kết đọc sách…

Ông khuyên “lúc nào cũng nên mang theo một cây bút chì và một quyển sổ để ghi lại tất cả những tài liệu, những quan sát, những ý nghĩ và những quy tắc bổ ích, lý thú thu lượm được trong lúc đọc sách, trong lúc trò chuyện hay ngẫm nghĩ và tối đến sẽ chép lại những cái đó vào một quyển sách riêng, theo từng mục(11)

Ghi chép giúp ích ta nhiều nhất về mặt trau dồi trí nhớ và tư duy trong trường hợp các ghi chép có hình thức phức tạp, chẳng hạn khi ta không chỉ ghi lại những điều đọc được vào một quyển vở riêng hay một phiếu riêng, mà còn viết lời chú vắn tắt, còn ghi lại những nhận định (phán đoán) của mình về cuốn sách kèm với những lập luận làm cơ sở cho nhận định đó và không chỉ nhận xét về từng cuốn sách mà nhận xét về từng đề tài, từng vấn đề.

Một cách tốt để bồi dưỡng tư duy, đồng thời cũng giúp dễ nhớ những điều đọc được là tự mình tập hợp các khái niệm và thuật ngữ, các sự kiện và định nghĩa vụ đọc được trong sách, sắp xếp, phân loại chúng vào những bảng, những sơ đồ…

Đôi khi, phân tích cấu tạo của cuốn sách về mặt số lượng, chẳng hạn kiểm điểm xem trong cuốn sách tác giả nêu lên bao nhiêu luận đề cơ bản hoặc bao nhiêu tên người, ngày tháng, biên cố, thuật ngữ, kết luận... (12) cũng là một cách bổ ích đối với người đọc.

Mọi kiểu sắp xếp các tài liệu đọc được, mọi kiểu phân đó, rút ra những kết luận riêng từ các điều đọc được đều giúp ghi nhớ dễ dàng hơn và rèn luyện kỹ xảo lĩnh hội vững chắc.

Một biện pháp tốt giúp nhớ lâu là xem lướt tổng quát phần vừa đọc, nhất là trước khi tạm nghỉ đọc.

Trong quá trình nghiên cứu các tác phẩm kinh điển, người đọc có dịp tốt để bồi dưỡng tính độc lập tư duy và rèn luyện trí nhớ.

N.G. Tsecnưsepxki khuyên: “Hãy gắng đọc những cuốn sách chủ chốt, những tác phẩm độc đáo, nguồn của những tư tưởng vĩ đại và những hứng thú cao quý”(13)

Ông nhận xét rằng ngôn ngữ trong các tác phẩm kinh điển rất ngắn gọn, các tác giả kinh điển biết cách gói gém một nội dung phong phú trong một số ít từ, biết cách truyền cho người đọc “tính chất” của các thành tựu của loài người.

Nhà bác học Nga vĩ đại cho rằng: “Trong mỗi bộ môn, chỉ có rất ít những tác phẩm thuộc loại chủ chốt như vậy tất cả các tác phẩm khác chỉ là lặp lại, pha loãng và làm sứt mẻ những diều chứa đựng một cách đầy đủ và sáng tỏ hơn nhiều trong các tác phẩm ít ỏi nói trên”(14)

Song N.G. Tsecnrsepxki không nhắc đến ý nghĩa của những cuốn sách giúp người đọc hiểu thấu hơn, lĩnh hội sâu hơn và sử dụng có lợi hơn các tác phẩm kinh điển.

Mặt này của vấn đề đã được viện sĩ V.I.Vecnatxki làm sáng tỏ. Ông chỉ rõ: “Các tác phẩm kinh điển chứa đựng kho tàng văn hóa phong phú của loài người và giữ mãi giá trị của chúng gần hệt như các tác phẩm văn học cổ điển… Muốn người đọc hiểu được các tác phẩm đó, phải có những bài bình luận. Các khái niệm và các từ trong khoa học có lịch sử của chúng, có cuộc đời của chúng và nếu ta không lưu ý đến những biến đổi của chúng theo thời gian thì độc giả hậu sinh sẽ không hiểu nổi và các khái niệm, các từ càng cổ xưa bao nhiêu thì càng khó hiểu bấy nhiêu. Thuộc loại sách kinh điển này là tác phẩm của hàng ngàn nhân vật, từ Arixtôt hay Côpecnic hay Galilê... cho đến những người cùng thời với chúng ta như Đ.I. Menđêleep hay I.P. Pavlôp.

Tìm hiểu các tác phẩm đó trong nguyên bản hay qua một bản dịch tốt là một còng cụ rất mạnh của nền giáo dục cao đẳng, của nền văn hóa nhân dân. Không được để các tác phẩm đó bị mai một, bị quên lãng, mà phải đem ra đọc đi đọc lại từ thế hệ này qua thế hệ khác, trước hết là thế hệ trẻ được trau dồi học vấn trong những năm học ở trường Đại học(l5)

Việc đọc sách phải có tác dụng biến đổi và hoàn thiện tư duy người đọc, ý thức người đọc, thế giới nội tâm người đọc và do đó phải ảnh hưởng đến hành vi người đọc, đến trình độ văn hóa người đọc trong lao động và trong sinh hoạt, đến hoạt động xã hội của người đọc, phải có tác dụng hình thành con người mới, con người xây dựng xã hội tiên tiến.

(1) V.I.Lênin, Toàn tập, tập 41, tr.305.

(2) V.I.Lênin, Toàn tập, tập 39, tr.65.

(3) C.Mác và F.Ăngghen. Tác phẩm, Xuất bản lần thứ hai, Tập 20, Maxcơva, Nxb Chính trị Nhà nước, 1961, tr.366.

(4) G.Pôpôp. Kỹ thuật làm việc cá nhân. Xuất bản lần thứ hai, Maxcơva “Công nhận Maxcơva”, 1968, tr.46.

(5) và (6) V.Lidin. Bạn tôi, các quyển sách, Maxcơva “Nghệ thuật”, 1962, tr.8.

(7) V.I.Calitin. Nghệ thuật làm độc giả. Maxcơva “Đội cận vệ thanh niên”, 1962, tr.41.

(8) N.I.Pigôrôp, Tác phẩm của Nicôlai Ivanôvit Pigôrôp, Tập 1, Kiep, 1910, tr.104 - 106.

(9) Xem: N.I.Calitin, Nghệt thuật nhìn và nghe, Maxcơva “Tri thức”, 1965, tr.127.

(10) Luxuphơ Hat Hatgip. Khoa học làm người hạnh phúc. Tat-sken, 1965, tr.56.

(11) L.N.Tônxtôi. Toàn tập, tập 11, Maxcơva “Văn học”, 1939, tr.203.

(12) Xem: Đ.I.Xôlôtcôp. Bồi dưỡng các kỹ xảo đọc sách trong quá trình dạy học môn toán. Nxb Antai, 1959, 62 tr.

(13) và (14) N.G. Tsecnưsepxki, Làm gì? Toàn tập, tập 11, Maxcơva tr.203.

(15) V.I.Vecnatxki. Gơt, nhà tự nhiên học - “Thông báo của Hội các nhà tự nhiên học Maxcơva” (Loại sách mới, Khoa địa chất). Tập 21, 1946, tr.9.

Người trẻ: Lười đọc hay không biết chọn sách?

2007-05-14T15:59:00.001+07:00

Tố Tâm, giá 2.000 đồng/cuốn; Lão Tử, 6.000 đồng/cuốn... Những cuốn sách rất có giá trị được “đại hạ giá” vẫn không được các bạn trẻ ngó ngàng...

Người trẻ quan tâm sách gì?

Chúng tôi đặt chân đến những nơi tập trung phần lớn lượng sách lậu hiện nay tại Hà Nội. Sách ở đây thường rất rẻ và chất lượng in thì cũng chấp nhận được.

Độc giả đến đây phần lớn là HS, SV nhưng thường chỉ xem lướt qua một lượt, còn số khác lại chỉ chú tâm đến quầy sách có những giáo trình phục vụ môn học. “SV tới đây chủ yếu để mua giáo trình thôi. Đặc biệt là các giáo trình Tin học, Tiếng Anh... các loại sách khác cũng thấy mua nhưng không nhiều lắm” - Chị Đào, nhân viên cửa hàng sách số 3 Đinh Lễ cho biết.

Một bạn nam đang lúi húi chọn sách cho biết: “Mình muốn tìm đọc các sách về kinh doanh, kiểu Làm sao để chóng giàu? Làm thế nào nhanh thành đạt?”. Rảo qua một lượt các hàng sách, chúng tôi nhận thấy gian sách văn học rất ít khi hút khách. Thậm chí, ngay cả những cuốn đóng “mác” Nobel, Booker, Pulitzer hay được giới thiệu là Best Seller ở nước này nước kia cũng không đủ sức quyến rũ các bạn trẻ bằng những thể loại “tâm lý”, “giải đáp” hay “kinh nghiệm”...

Những gian sách nghiên cứu thì còn “thê thảm” hơn. Chúng tôi mất gần 2 giờ khảo sát, gần như không thấy một bóng người nán lại.

“Không mua sách không có nghĩa là không mê sách”. Nghĩ vậy, chúng tôi thử rẽ qua thư viện một số trường thuộc khối xã hội. Điểm dừng chân đầu tiên là thư viện trường Văn thư - Lưu trữ. Nhưng thật buồn vì phòng đọc vắng hoe.

Hỏi chuyện thủ thư ở đây thì được biết trung bình một ngày chỉ có khoảng 20-30 lượt người đến đọc. Ghé KTX, tình hình cũng không khá hơn. Rất ít phòng có giá sách đầy đủ theo đúng nghĩa của nó.

Thường các bạn vẫn bảo đến khi nào gần thi mới xuống thư viện mượn và đọc. Có bạn còn “hồn nhiên” trả lời thẳng là không thích đọc sách. Đáng buồn hơn khi chúng tôi được biết cách đây không lâu nhà trường còn “bắt” sinh viên xuống thư viện ngồi đọc sách khi Cục Lưu trữ về thăm trường.

Sau đó, chúng tôi còn ghé thêm một số khu nhà trọ của SV gần đấy nhưng tình hình cũng tương tự, chỉ toàn thấy tạp chí và sách học, hoặc giả cũng có tiểu thuyết nhưng kiểu tiểu thuyết “sến” đặc như “Sau những giấc mơ hồng” từng thịnh hành một thời gian dài.

Rất ít bạn còn có ý thức đọc sách một cách nghiêm túc.

Tiếp tục qua thư viện trường ĐH KHXH&NV. Ở đây tình hình có vẻ khá hơn khi thấy khá nhiều SV đang tra tìm sách quanh mấy máy vi tính. Phần lớn các bạn thường mượn những sách giáo trình như Triết học, Cơ sở lý luận Báo chí, Xã hội học… hoặc như phòng đọc ở tầng 2, rất đông các bạn ngồi đọc báo.

Lúc chúng tôi đến là 16h30. Ngồi đợi đến ngoài 19 giờ thì cả thư viện còn sót lại lèo tèo vài bóng người và bác bảo vệ lúc này cũng đã tắt bớt đèn.

Tiếp tục tạt qua mấy hàng Internet xem thử SV thích tra cứu trên mạng hơn chăng. Nhưng rốt cuộc, trong gần 20 cửa hàng Internet tại các khu như Nguyễn Trãi (đoạn ĐH KHTN, ĐH KHXH&NV), Bách khoa… chúng tôi nhận thấy rằng phần lớn khách hàng đến để chat, chơi điện tử hoặc vào các trang web xấu chứ rất ít người có nhu cầu tra cứu.

Lười hay không biết chọn sách hay?

Trong một lần lên lớp, TS Văn học Đoàn Hương than phiền: “Tôi chẳng thể nào hiểu nổi SV bây giờ họ đọc gì. Tiểu thuyết Tố Tâm của Hoàng Ngọc Phách, nằm ở khu sách đại hạ giá có 2.000 đồng mà không ai ngó ngàng. Vào thời tôi, chính cuốn tiểu thuyết đó đã lấy đi bao nhiêu nước mắt của cả một thế hệ độc giả. Kinh khủng hơn, sách Lão Tử chỉ có 6.000 đồng mà không ai mua!”.

Còn GS Vũ Quang Hào, giảng viên Khoa Báo chí, Trường ĐH KHXH&NV thì ngán ngẩm: “SV bây giờ không biết cách chọn sách hay để đọc”. Trong khi đó, TS Nguyễn Thị Minh Thái kể lại câu chuyện một lần được giao dạy môn Văn học Việt Nam, đã dặn rõ SV giờ sau học tác giả nào chuẩn bị tác phẩm đó vậy mà khi lên lớp thấy toàn vở ghi không: “Học văn học là phải có tác phẩm để đọc chứ học chay như vậy làm sao mà dạy được?”.

Trong cuộc sống hiện nay, không khó để có được một cuốn sách để đọc. Nhưng có vẻ nhiều bạn trẻ ngày nay đang rất ngại đọc sách và chưa biết hết giá trị của việc đọc sách.

Nói như TS Vũ Quang Hào: “Đã có người học hộ rồi mà không biết tận dụng. Bao nhiêu tâm huyết cả đời nghiên cứu, tác giả dành hết vào sách của họ, bây giờ chỉ việc đọc và tận hưởng, thế mà…”.
Theo Tiền Phong

Sách nhà...

2007-05-14T15:58:00.000+07:00

Nhân đọc cuốn “Tự sự của một người xa xứ” của giáo sư Bùi Trọng Liễu ở Paris, tôi bỗng nhớ đến “mini-thư viện” của cha tôi để lại sau khi ông mất năm 1937. Đó là hai tủ sách, trong đó có các sách văn học Pháp và Việt được đóng bìa cứng, ghi mã số và làm phích tra cứu như ở các thư viện thực thụ. Những ngày mưa không ra vườn chơi, bọn trẻ chúng tôi thường lục sách đọc. Chúng tôi tha hồ đọc từ sách sử ký, địa lý đến tạp chí Nam Phong, các kịch nổi tiếng của Molière, thơ ngụ ngôn của La Fontaine vì mẹ tôi đã từng đọc chúng sau khi làm bạn đời với cha tôi từ năm 16 tuổi, lúc ông còn đang học tú tài và đã ham mê tích lũy sách để lập thư viện gia đình. Có lẽ cha tôi truyền cho mẹ tôi thú đọc sách, cho nên sau này, vào những năm Chiến tranh thế giới thứ II dù thiếu thốn sách của Hội truyền bá quốc ngữ dành cho thiếu nhi để chúng tôi đọc trong những buổi tối tản cư dưới ánh đèn dầu lạc tù mù trong xóm chợ La Khê lầy lội mùa mưa.

Đọc sách đem lại lợi ích thiết thực là dù trước đó học ở trường Pháp, đến cuối năm 1945, chúng tôi chuyển sang học toàn bằng tiếng Việt nhưng không hề ngỡ ngàng, mà vẫn học giỏi. Ở tuổi 70, nhìn lại tôi thiết tưởng chúng ta cũng cần tôn vinh thư viện là “nhà giáo thầm lặng” có công dạy học sinh tự học, nhất là tự trau dồi văn hóa, nâng cao vốn sống về mọi mặt. Năm 2001, tôi có dịp trở lại Paris và sang London cùng nhà văn Mỹ Lady Boston để tìm tư liệu về Nguyễn Ái Quốc và vụ án Hồng Kông (1931-1933) ở các cơ quan lưu trữ của Pháp và Anh. Hai chúng tôi thường trao đổi nhiều về thời kỳ thanh niên của Bác Hồ ở Paris, London, Boston, đã phát hiện ra là khách sạn cũ nơi Bác làm việc không xa thư viện bao nhiêu. Đến khi bị giam trong nhà tù của đế quốc Anh ở Hồng Kông, ngoài kinh nghiệm hoạt động cách mạng từng trải, Bác Hồ là người lịch lãm, có vốn văn hóa sâu rộng cả của Đông phương và Tây phương, lại sử dụng tiếng Anh rất chuẩn khiến ngay buổi đầu hội ngộ, luật sự Loseby và sau đó là vợ ông Phó thống đốc Hồng Kông đều có cảm tình đặc biệt. Họ không coi Bác là “tên phiến loạn nguy hiểm” như Tổng lãnh sự ở Hồng Kông đã kết tội, mà là người nặng lòng yêu nước thương dân cần được bảo vệ và vì thế, các vị này đã hết lòng giúp đỡ Bác thoát khỏi nanh vuốt của bọn thực dân Pháp định câu kết với chính quyền Anh ở Hồng Kông tìm cách đưa Bác về nước xét xử.

Rất tiếc là hiện nay trẻ em phần nhiều chỉ ham đọc các truyện tranh và chơi các trò chơi điện tử, không có ý thức đọc sách văn học, trong khi các sách này mới giáo dục đầy đủ cái chân – thiện – mỹ, biến đổi con người từ bản năng thô thiển với cảm xúc bột phát trở thành con người có văn hóa, biết thông cảm với người khác và làm cho tình cảm mang tính trí tuệ...

Điều bức xúc hiện nay là học sinh bị nhồi nhét kiến thức, chỉ riêng học bài ghi trong tập và sách giáo khoa đã mất hết thời giờ. Nhiều gia đình không quan tâm đến giáo dục văn hóa cho nên một bộ phận không nhỏ học sinh sau khi cố thi đỗ vào đại học đã “xả láng”, thiếu tự kiềm chế do thiếu văn hóa đã sa vào các tệ nạn như đánh bạc, trác táng, ma túy trộm cắp... Thật trớ trêu là một số sinh viên đại học văn hóa lại đánh bạc ngay ở ký túc xá và khi bị phát hiện đã leo cửa sổ chạy trốn, có hai sinh viên đã bị ngã từ tầng tư xuống đất, một người khác bị trọng thương.

Có một nghịch lý là trẻ em mẫu giáo rất thích nghe kể chuyện cổ tích dân gian, hướng về chân – thiện – mỹ nhưng càng lớn thì hình như ham muốn này càng bị bào mòn đi. Sang Paris, London, tôi thấy hệ thống thư viện của các nước bạn thật tuyệt vời. Trẻ em mẫu giáo, tiểu học đã được cha mẹ dẫn đến mượn sách ở thư viện, biết giữ gìn sách và trả sách đúng hạn. Phòng đọc sách ở thư viện rất hấp dẫn. Tôi được dự một ngày hội sách, ở đó trẻ em mẫu giáo đã có một “tác phẩm” do cô giáo hướng dẫn sáng tác, rồi đóng thành sách để triển lãm trong ngày hội và mời cha mẹ các em đến xem. Ngoài thư viện cở các trường, các thư viện ở quận cũng rất phong phú. Việc mượn sách về nhà rất thuận tiện, các nhân viên phục vụ rất niềm nở. Sách là nhu cầu không thể thiếu cho những người coi trọng văn hóa, cho nên người ta tranh thủ đọc khi chờ xe buýt, khi ngồi trong xe điện ngầm... Quả là ở những nước văn minh, thư viện là trường học không tiếng trống và sách là người thầy thầm lặng có tác dụng vô cùng quan trọng và bền vững cho những ai muốn tự học suốt đời. Bao giờ ở ta mới đạt được điều kiện như thế?
Theo Doanh nhân Sài Gòn cuối tuần

Văn hóa đọc

2007-05-14T15:57:00.002+07:00

Theo một cuộc trao đi đổi lại giữa nhà thơ Trần Đăng Khoa và nhà văn Nguyễn Văn Thọ đã đăng tải trên Tạp chí Văn nghệ Quân đội tháng 4/2004, thì tại một hội chợ sách diễn ra tại Thuỵ Điển cách đây không lâu, ông N.H.T (một nhà văn có mác ở Việt Nam hẳn hoi) đã vội vã tung ra một vài nhận xét ngô nghê và có phần giật cục, lập dị về sách. Ông N.H.T nói với nhà văn nổi tiếng Xara Litman: “Thật là khó hiểu khi ở Thuỵ Điển lại in nhiều sách như vậy! Tôi tin chỉ có những người tuổi dưới 30 mới đọc sách, còn ở những độ tuổi khác thì không. Ngay cả sách của bà, người ta cũng chẳng đọc. Có khi người ta chỉ đọc giả vờ. Bởi vì bản chất của con người sinh ra đã là nhầm lẫn". Không hiểu nhà văn Xara Litman nghĩ gì trong đầu và nhìn ông N.H.T theo kiểu gì, chỉ biết khi thốt ra lời, bà bảo: "Ở Thụy Điển có số lượng độc giả rất lớn, kể cả ở nông thôn. Ông nên nhớ, vé vào cửa hội chợ trọn gói đâu có rẻ, có giá tới 342 USD. Chắc chắn không vì sách, thì không thể có nhiều người bỏ ra số tiền không nhỏ ấy để tham gia hội chợ". Ở đây, rõ ràng ông N.H.T không hiểu gì về cơ chế thị trường và sách trong cơ chế thị trường. Sách có tiêu thụ được, người ta mới xuất bản. Bỏ tiền ra đầu tư in sách, sách không tiêu thụ được thì chỉ có nước sập tiệm. Loại bỏ cái thói hành xử không giống ai của ông N.H.T, chí ít chúng ta cũng tiếp nhận được thông tin: Sách ở Thuỵ Điển được in rộng rãi theo quy luật cung - cầu, theo nhu cẩu của độc giả ở mọi vùng miền và sách ở Thụy Điển rất có giá.

Nêu thế cũng để thấy: Văn hóa đọc ở Thuỵ Điển nói riêng và ở Châu Âu nói chung đã đạt đến trình độ cao, trong khi văn hoá đọc và hiểu biết về văn hoá đọc của ông N.H.T quả là có vấn đề. Còn ở Mỹ, số lượng sách hàng năm được phát hành vào loại vô địch trên thế giới. Người ta tính rằng: Nếu một người bỏ ra hai tư tiếng đồng hồ một ngày cho việc đọc sách, thì phải mất bốn hai năm, may ra mới có thể đọc hết tất cả các loại sách xuất bản trong một năm ở nước này. Một người am hiểu văn hoá Mỹ từng khẳng định: Hiếm có một dân tộc nào trên thế giới ham học và ham đọc sách như người Mỹ.

Còn ở ta thì sao? Nếu trong nhừng năm 60 -70, số lượng phát hành mỗi cuốn sách có thể lên đến hàng vạn, thì con số này sẽ là hàng nghìn vào những năm 80 - 90 và hàng trăm vào những năm cuối thế kỷ XX, đầu thế kỷ XXI . Tất nhiên, việc tính đếm này không nhằm vào mảng sách không lồ của Nxb Giáo dục, một Trung tâm độc quyền về sách giáo khoa nói riêng và sách dành cho nhà trường nói chung, mỗi năm phát hành (tất nhiên là chỉ nhắm tới đối tượng là học sinh hoặc giáo viên) hàng triệu, hàng triệu bản.

Sách văn học một thời chiếm vị trí độc tôn. Vào những năm 70, mua được một cuốn Tác phẩm mới, tạp chí sáng tác văn học của Hội Nhà văn Việt Nam không dễ, mua được những tác phẩm văn học trong nước hoặc nước một tác phẩm văn học ngoài được dịch ra tiếng Việt cũng không dễ. Đến một tập diễn ca tầm tầm của một nhà thơ nọ mà cũng được in , được phát hành cả vạn bản và bán hết veo. Đến một cuốn tiểu thuyết hạng ba của một nhà văn thường thường bậc trung mà cũng được in với số lượng lớn, đã thế còn được đưa vào kênh phân phối để tiêu thụ cho dễ. Còn bây giờ ở ta, đến những tác phẩm lừng danh thế giới hoặc đoạt giải Nobel danh giá mà cũng chỉ dám in từ 800 đến trên một nghìn bản. Còn sách của các tác giả trong nước, đặc biệt là thơ thì số lượng tệ hại hơn và không bán được, thường được in vởi số lượng vài trăm bản vởi tiền túi do cá nhân bỏ ra với mục đích tặng nhau, giao đãi nhau là chính. Mà nếu may mắn được lọt vào tầm ngắm của nhà xuất bản thì cũng thường chỉ được trả nhuận bút rất bèo, ưu ái lắm là 10% tính theo giá bìa. Cũng có khi được trả nhuận bút bằng cách quy ra sách.

Một số loại sách khác nhìn chung, cũng lâm vào tình trạng tương tự. Số sách ế ẩm, phải bán đại hạ giá, hoặc bán ký, bán cân cũng nhiều.

Một biên tập viên ở Nxb Lao động (yêu cầu giấu tên) cho biết: "So với ngày xưa, hình thức sách đẹp hơn, chủng loại sách và nội dung sách phong phú hơn và số lượng sách, các điểm bán sách cũng nhiều hơn. Đáng tiếc là sách chỉ tập trung tiêu thụ ở các thành phố mà bỏ quên nông thôn. Điều này cho thấy: Cái sự đọc ngày nay đang bị phân hoá sâu sắc theo mức sống, mức thu nhập và phụ thuộc rất nhiều vào giá bán.Và giá sách càng cao thì càng khó bán, càng ít người mua. Trước kia, hệ thống thư viện rất phát triển, đến tận hợp tác xã (ở nông thôn), đến tận nhà máy, xí nghiệp (ở thành thị), thì nay tất cả đã bị phá vỡ hoàn toàn. Như thế cũng có nghĩa rằng: Môi trường đọc sách hiện đã bị bỏ trống đến mức thảm hại. Nhìn chung người nông dân không có điều kiện đọc báo, đọc sách, chỉ tập trung nghe đài hoặc xem ti vi là đủ. Ở những nơi có ti vi thì người ta cũng quên cả nghe đài phát thanh. Rõ ràng "nền văn hoá màn hình" đang lên ngôi và độc chiếm ngôi vị số một. Các phát thanh viên, tường thuật viên truyền hình ngày càng có giá hơn".

Biên tập viên trên còn cho biết thêm: "Sách được đọc thường xuyên hơn, có thị phần bán ra ổn định hơn, có lẽ là sách giải trí và sách công cụ. Và độc giả của máng sách này thường là những người trẻ tuổi. Mảng sách này rất thực tế, không có giá trị văn hoá, văn chương, chỉ có giá trị thư giãn đầu óc hoặc cung cấp kiến thức dưới dạng bách khoa thư."

Cách đây vài năm, trên báo Lao động, giáo sư Tương Lai có khẳng định rằng, theo chủ quan của ông, văn hoá đọc sẽ không có tương lai, văn hoá đọc đang đi vào ngõ cụt. Đấy là trò chơi của bản báo và là quyền được phát biểu bày tô ý kiến riêng của giáo sư Tương Lai. Riêng tôi, tôi không bi quan đến vậy. Tôi cho rằng sách vẫn là nguồn bổ sung kiến thức vô tận, là chỗ dựa tinh thần không thể thiếu đối vởi những ai ham hiểu biết. Cho dù lnternet và báo điện tử có phát triển đến đâu đi nữa, thì người ta vẫn phải tiếp nhận chúng bằng cách đọc bằng mắt, nghĩ bằng óc. Mặt khác, nói đến văn hoá đọc là nói đến sự học, sự nâng cao trình độ không ngừng, không nghỉ mọi mặt ở mỗi người. Chính vì thế mà Lênin từng nói: “Học, học nữa, học mãi! Và không có sách thì không có tri thức... “. Còn các cụ nhà ta từ xa xưa từng nói: “Ngọc bất chắc bất thành khí, nhân bất học bất tri lý"
Theo Hà Nội ngàn năm

Nghe - Nhìn từ Sách

2007-05-14T15:57:00.001+07:00

Mò mẫm qua hàng chục (đếm được đến con số cả trăm) nhà sách, quầy sách lớn bé ở thủ đô Hà Nội, những gì chúng tôi thu nhận được từ sách...

Muôn mặt thị trường sách

Chưa bao giờ sách liên tục được in mới hàng loạt, phong phú, đa chủng loại như hiện nay. Trên tất cả quầy, kệ, giá của những nhà sách “lộ thiên” ở phố Đinh Liệt – Nguyễn Xí và những nhà sách “chìm” sâu ngõ Tràng Tiền, đường vào phải bước qua hàng loạt mê cung tranh, ảnh lưu niệm, cũng như các sạp sách khác rải rác nội đô và ngoại vi thành phố, đều nhìn thấy màu sắc rực rỡ, hấp dẫn của các tên sách, loại sách khác nhau. Nhiều nhất là tác phẩm văn học trong và ngoài nước.

Sách cổ điển được in bìa cứng, màu bắt mắt, giấy trắng tinh, thật “bõ” công những ai ham và muốn sưu tầm sách chứ không còn khổ sở như thời sách phải phô tô từ những bản giấy đen và đầy vụn mía nổi cục, chuyền tay nhau đọc hai ba lần chữ đã nhạt nhòe, chắp vá, có những trang phải căng mắt lên mà “dịch”. Sách hiện đại, nhất là tiểu thuyết, truyện ngắn của văn học Trung Quốc hiện đại nhiều vô kể. Những cái tên như Mạc Ngôn, Giả Bình Ao, Thiết Ngưng, Vệ Tuệ, Cửu Đan, Sơn Tuyết... hay các tác phẩm best-seller như “Mật mã Da Vinci”, "Hồi ức một Geisha"... đều có mặt. Về hàng nhì của sự phong phú là sách tham khảo, các loại hồi kí, tự sự, tự truyện của những nhân vật nổi tiếng thế giới, sau đó là sách triết học, tiểu luận, tôn giáo, hướng dẫn học ngoại ngữ, từ điển, vi tính, cắt may...

Không phải ai cũng có thời gian để xác định được kho tri thức của mình đang thiếu gì, mà xác định “sự thiếu” rất đơn giản và nhanh gọn theo những thông tin từ các phương tiện truyền thông đại chúng. Một minh chứng là 10 cuốn sách bán chạy nhất năm 2005, số liệu do FAHASA TP Hồ Chí Minh và doanh nghiệp sách Thành Nghĩa (có siêu thị ở những thành phố lớn trên toàn quốc) cung cấp: Harry Porter, Chiếc Lexus và cây Ô-liu, Bí mật chôn vùi – Sự thật tàn bạo, Mãi mãi tuổi 20, Nhật kí Đặng Thùy Trâm, Bí mật về người Mỹ làm sống lại Đặng Thùy Trâm... đều là những cuốn luôn đứng đầu, nhì bảng trong các mục giới thiệu, sách hay trong tuần, trong tháng, trong các mục phê bình văn học của báo chí theo hai chiều “khen, chê” hay ở “Mỗi ngày một cuốn sách” của Đài Truyền hình Việt Nam.

Điểm qua các phố đường Láng (Hà Nội), phố Nguyễn Thị Minh Khai (Sài Gòn), Bạch Đằng (Đà Nẵng), Trần Hưng Đạo, chợ Đông Ba (Huế)..., những nơi bày bán sách cũ có quy mô từ to đến nhỏ, ngoài những sinh viên, học sinh vốn ít tiền đa phần tìm mua các loại giáo trình và tham khảo, khách quen nhẵn mặt chỉ còn là giới trí thức muốn sưu tập, tìm lại những cuốn sách quý, hiếm chưa được tái bản. Bù lại, sinh viên trở thành đối tượng lớn chiếm lĩnh “thị phần” những hàng sách “xôn” bày trên vỉa hè. Chưa kể lực lượng bán rong sách với một giá gỗ nhỏ trong tay sẵn sàng phục vụ đến tận nhà hàng, quán cà phê, kí túc xá, đặc biệt là lúc nào cũng có những sách đang “hot” như “Bóng đè”, “Cánh đồng bất tận”...

Ngoài ra, còn có một “thị trường” hẹp hơn, là sách phô tô. Các loại giáo trình, sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, học thêm và cả những cuốn sách “hot” được cung cấp cho các học sinh sinh viên muốn tiện lợi “ba trong một” (tức là giá ba cuốn bằng giá một cuốn), chủ yếu tập hợp ở các hàng phôtô tại cổng trường đại học, phổ thông, hoạt động tuy lặng lẽ nhưng xem ra sức sống rất bền.

Chất lượng sách

Như vậy, thị trường sách hiện đang phát triển. Nhưng chất lượng sách ra sao? Công chúng đón nhận sách như thế nào?

Trái ngược suy nghĩ của nhà thơ Thanh Thảo: “Văn hóa nghe nhìn đáp ứng kiến thức ảo, hời hợt mà nhiều người cứ tưởng là kiến thức thật...” (báo Lao Động), phần lớn thế hệ 8X bảo vệ sự “nghe, nhìn” của mình. Họ bày tỏ quan điểm “xin lỗi” với sách vì theo họ, sách không còn là loại hình văn hóa có thể cung cấp thông tin kịp thời nữa. Vả lại, họ cũng là những người xác định rõ văn hóa đọc không chỉ bó hẹp trong khái niệm “đọc sách văn học”, bởi, có rất nhiều tri thức tổng hợp khác mà họ cần trang bị cho mình (truy cập theo link http://www.svvn.com.vn/.svvn.com.vn).

Chất lượng sách không chỉ phụ thuộc vào lực lượng sáng tác (vì sách trong nước chỉ chiếm một phần), mà phụ thuộc vào các nhà làm sách. Nhà văn T.D, biên tập viên một nhà xuất bản kể, mỗi lần trình bản thảo cho giám đốc duyệt, ông đều hỏi một câu: có vấn đề gì không? Nếu trả lời là “hay”, giám đốc sẽ để bản thảo đấy lại để “soi”. Nếu trả lời là “vô thưởng vô phạt”, giám đốc sẽ khoát tay: tuyệt! và đặt bút kí luôn. Thử hỏi, vậy thì làm sao thị trường sách tránh được sự “rối loạn” của hàng loạt sách thiếu chất lượng, dẫn đến việc người đọc cũng cảm thấy chán nản không còn hứng thú mua sách nữa? Gần đây, trên thị trường còn có sự góp mặt của loại sách mỏng quẹt, bìa giấy bóng in hình lòe loẹt, lật trước lật sau đều là hình ảnh các cô gái trong quần áo "con nhà nghèo", nội dung tập hợp một số bài viết nửa ghi chép nửa phóng sự theo kiểu "bịa nhiều thật ít" như: Phỏng vấn một cựu giang hồ hoàn lương, Khi goá phụ yêu, Tình đời vũ nữ, Kẻ săn tình thời @..., bày bán ở bất cứ sạp báo, quầy sách nào. Đấy là những sách xuất bản mang tính định kì hẳn hoi của một vài nhà xuất bản “chính danh” như NXB LĐ, NXB PN... Những loại sách ấy, so với các tiểu thuyết "ba xu" rẻ tiền thời trước, còn thụt lùi về mức độ... lá cải. Nó cũng cho thấy "bước lùi" về thị hiếu đọc sách ở một số độc giả, bởi nếu người mua không hưởng ứng, chắc chẳng ai lại làm ra loại ấn phẩm rẻ tiền này.

Ông Vũ Hoàng Nam – phó Giám đốc Công ty Nhã Nam – một cái tên “mới toanh” nhưng khá “mát tay” trong việc đỡ đầu những cuốn sách ăn khách thừa nhận: có rất nhiều sách hay nhưng không hề bán chạy, những cuốn sách nội dung tốt, chất lượng dịch không chê vào đâu được như Mahabharata, Hội họa Trung Hoa qua lời vĩ nhân và danh họa... đều bị liệt vào sách ế. Theo ông, với tình hình ấy, các nhà xuất bản cũng như đơn vị liên kết đều “bó tay” và phải lựa chọn giải pháp “dung hòa”, làm sách chất lượng lẫn với những tác phẩm có giá trị và trình độ theo ý thích của số đông, có như vậy họ mới không “cụt vốn”. Còn ông Nguyễn Cừ – phó giám đốc Nhà xuất bản Văn Học thì cho rằng muốn phát triển, ngành xuất bản cần phải thực hiện "xã hội hóa".

Xã hội hóa theo cách nào, chiều thị hiếu “nghe – nhìn” dễ dãi, hay sử dụng “nghe – nhìn” như một thế mạnh để tác động ngược, thúc đẩy văn hóa đọc của người đọc? Bản thân độc giả, không phải ai cũng phụ thuộc vào sự "nghe - nhìn". Họ trông đợi những giải pháp tích cực có thể nhìn thấy được trong việc lựa chọn bản thảo, cho ra những đầu sách hay cũng như chờ đợi sự thay đổi, tác động đến thị trường sách ở nhiều khía cạnh khác. Chẳng hạn, việc lựa chọn những tác phẩm để phương tiện truyền thông “đọc hộ” trước cho công chúng, thì dù nằm trong kế hoạch “lăng xê” hay giới thiệu sách, đều nên có một tiêu chí chung là hướng đến những tác phẩm có giá trị đích thực. Chỉ có như vậy, thị trường sách mới có thể loại trừ được những loại “sách ba xu”, định hướng và lôi kéo người đọc trở lại với văn hóa đọc. Sự định hướng ấy phải xác định cả về giá sách, có khung giá cho mỗi trang in, nhằm chống lại việc “phá giá” cũng như kiểm soát được lượng sách in thực – một vấn đề đang được thả nổi hiện nay. Đó cũng là cách làm để bảo vệ quyền lợi cho đông đảo độc giả - người mua sách...

Xin mượn lời Dương Viết – cựu sinh viên ĐH Ngoại Ngữ Hà Nội để kết lại bài viết này: “Sự phân hóa độc giả đòi hỏi phải có sự phân hóa trong làm sách. Sách tri thức cao cấp, cung cấp kiến thức, tác phẩm văn học, sách bình dân, giải trí... vẫn đang được làm tràn, nhập nhằng giữa mục đích thương mại và mục đích văn hóa. Văn hóa đọc sẽ được “thanh lọc” và phát triển khi không còn sự nhập nhằng. Nhưng để làm được điều đó, tin rằng, cả một hệ thống từ sáng tạo đến xuất bản – phê bình, nhà văn hóa lẫn người làm văn hóa đều phải vào cuộc”!
Theo Tạp chí Tia Sáng

Mỗi ngày một cuốn: Đọc thế nào đây?

2007-05-14T15:56:00.002+07:00

Tôi viết những dòng này khi đúng vừa tròn một tháng VTV1 mở chuyên mục Mỗi ngày một cuốn sách (trong chương trình Chào buổi sáng). Và cũng thật thú vị là ngày mai đã bước vào tháng 9 rồi. Hơn 20 triệu học sinh ở bậc học phổ thông chuẩn bị bắt đầu một năm học mới.

Trước ngưỡng cửa của việc học hành, sự tiếp thu tri thức bao nhiêu công việc bộn bề đang mở ra đối với mọi thế hệ của dân tộc ta. "Không có sách thì không có tri thức..."- V.I.Lênin đã từng nói thế. Vậy thì đứng trước biển sách bao la, ta biết đọc thế nào đây?

Liếc nhìn lên tivi, có 28 cuốn sách đã được giới thiệu trong tháng 8 (có 3 ngày không có). Theo lời ông Trần Tấn Ngô, Tổng giám đốc Tổng Công ty Sách Việt Nam (Thể thao & Văn hoá, 3/8/2004), thì đây là sự phối hợp chặt chẽ giữa VTV1, Vietbook và TCT Sách Việt Nam nhằm tìm ra một cách giới thiệu "khác biệt rõ ràng" so với cách điểm sách trước đây. Theo ông, nó "giống như những trích đoạn phim ngắn song lại rất khái quát và gợi mở, tạo những cảm hứng...". Thử nhìn vào con số thống kê sơ bộ, ta thấy: tiểu thuyết, truyện ngắn có 7 cuốn, tử điển, sách công cụ tra cứu: 6; sách dịch từ tiếng nước ngoài: 7, hồi kí, suy nghĩ. biên khảo: 5; sách thiếu nhi: 3; tuyển tập, toàn tập sách (chuyên về) tranh ảnh: 2... Đứng đầu bảng về lượng sách được giới thiệu là Nxb Trẻ: 6 cuốn. Còn Nxb Thế Giới: 3; Kim Đồng: 2; Thông Tấn: 2, Các Nxb: điển Bách khoa, Khoa học xã hội, TP Hồ Chí Minh, Chính trị Quốc gia, Giáo dục, Văn hoá Thông tin, Thanh niên, Mỹ thuật, Thuận Hoá... mỗi nhà có 1 (có 2 cuốn không xuất xứ).

VTV1 sẽ còn giới thiệu tiếp. Và cứ đều đặn mỗi ngày một cuốn như thế này, 365 ngày, vị chi sẽ là 365 cuốn. Kể ra cũng chưa thấm tháp gì so với chừng hơn 15.000 sách các loại của 47 NXB trên khắp đất nước công bố trong một năm. Nhưng mấy ai (dù tài giỏi và ham đọc đến mấy) lại có thể "ngốn" nổi, dù là chỉ 1% trong số (15 ngàn). Còn công việc, gia đình, bạn bè, tivi, phim ảnh và bao nhiêu sở thích khác nữa. Vậy, vấn đề đặt ra cho chúng là phải muốn đọc và biết được sao cho thích hợp. Vì vậy, mỗi con người phải biết thu xếp một quỹ thời gian thích hợp, chọn lựa một khối lượng sách phù hợp (với nhu cầu, trình độ sở thích...) thì may ra mới có thể tiếp nhận được kiến thức cần thiết.

Lại chính V.I.Lênin cũng từng nói một câu rất chí lí: Đọc cũng là nghệ thuật. Đọc bằng mắt nhưng tư duy phải bằng đầu. Nếu không chúng ta sẽ dễ dàng trở thành những con mọt sách, không hơn. Dù bây giờ có bao nhiêu điều hấp dẫn, cám dỗ từ tivi và Intemet, nhưng đọc bằng chữ vẫn là nhu cầu tối cần thiết giúp cho con người mở mang tri thức và nâng cao năng lực của trí tưởng tượng. Mà theo A. Einstein, chỉ có trí tưởng mới chắp cánh cho tri thức bay cao hơn, xa hơn.

Các bạn trẻ thân mến, ngày khai trường bắt đầu năm học mới đã đến rồi. Cho phép tôi được dẫn lại lời của Abraham Lincoln (1809 - 1865, Tổng thống thứ 16 của nước Mỹ) trong bức thư gửi thày Hiệu trưởng trường mà hai con trai ông theo học: "Xin thầy hãy giúp cháu nhìn thấy thế giới kì diệu của sách... Xin hãy dạy cho cháu biết phải lắng nghe tất cả mọi người nhưng cũng xin hãy dạy cháu biết cần phải sàng lọc những gì nghe được qua tấm lưới chân lý để cháu biết đón nhận những gì tốt đẹp".

Sách cũ – hành trình chinh phục

2007-05-14T15:56:00.001+07:00

Nhà văn Phan Thị Vàng Anh từng nói: "Thời gian đi không bao giờ trở lại, chỉ có lòng người quay lại với thời gian" và quả như thế thật: Trên đôi tay, trong những chiếc túi… sách cũ có cuộc hành trình dài không mỏi… cho những khuôn mặt luôn ánh niềm vui. Từ đó, sách cũ trở thành người bạn khó khước từ với nhiều người.

Sách cũ - hiểu một cách nôm na là những đầu sách đã được xuất bản khá lâu và nhất là đã qua tay người sử dụng. Tuy nhiên, không vì thế mà bị cho vào quên lãng hay mất đi giá trị bởi thực tế cho thấy, nguồn tri thức này được không ít người đầu tư tập trung lại thành mặt hàng khá hấp dẫn. Và thị trường sách này cũng đa dạng về giá cả tùy vào độ quý - hiếm của nó trước ngổn ngang những nhu cầu…

Sách cũ - Muôn nẻo đường trường…

Dọc theo những tuyến đường trên địa bàn thành phố, hầu như không nơi nào là không có một vài cửa hàng bán sách cũ. Và mọi người dễ dàng nhận biết nhờ vào tấm biển khá khiêm tốn "SÁCH CŨ". Những địa chỉ sách cũ thường được tìm đến trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, Cách Mạng Tháng Tám hay đường Trần Huy Liệu… Tùy địa hình mà sách cũng được sắp xếp theo những kiểu khác nhau. Cho nên sách cũ cũng có số phận như thể anh được nằm chễm chệ trên giá gỗ, giá inox, còn tôi bó mình trong thùng giấy carton lận đận cùng mưa nắng. Đã thế thì hiển nhiên không phải cứ sách thuộc phạm trù nào thì "phủ sóng" ở đấy mà cụ thể phụ thuộc vào "độ sáng" của cửa hàng, và nhất là trông cậy nhiều vào sự hiểu biết của người kinh doanh. Lắm khi lẫn giữa mớ giấy vụn… là quyển sách khá hay cũng nên.

Như khi tôi hỏi có cuốn "Giai thoại Việt sử" đời Lý không thì được trả lời là "không biết nữa, thử tìm trong ấy xem", và theo hướng dẫn của bà chủ, tôi tìm thấy quyển sách quý trong ngổn ngang những quyển sách văn học. Thế nên mới cần đến sự tinh ý, khả năng "vạch sách tìm sách" của các thượng đế…

Sách cũ - Cuộc chiến thầm lặng…

Sách cũ không phải dễ dàng tồn tại giữa một lượng sách khồng lồ vẫn đang được tái - xuất bản hằng ngày? Có thể sách mới có kiểu dáng bắt mắt, chất liệu giấy tốt, hay kỹ thuật in hiện đại… với cả nội dung cũng phong phú không kém; còn sách cũ tất yếu khó đáp ứng được hết những ưu điểm ấy. Song, bù lại, sách cũ đạt đươc những điều mà theo người đọc thì ở sách mới chưa hẳn đã có. Cụ thể như ý kiến của B. Trâm (Trung tâm nghiên cứu Quốc Học) thì tác phẩm "Nghìn lẻ một đêm" trước đây được dịch và biên soạn gần sát với bản nguyên mẫu hơn. Mà điều này thì cần thiết cho những ai đi sâu nghiên cứu về nó. Rồi có không ít đầu sách được xuất bản trước năm 1975 về sau không hề tái bản lại. Bởi thế sách này không những quý mà còn rất hiếm nên để có được thì phải chịu khó bỏ công đến các hiệu sách cũ.

Còn về giá cả, đó là điều nhạy cảm đối với người mua sách. Sách mới, tất nhiên vì những đặc tính riêng nên giá thành buộc phải như thế. Còn vấn đề này ở sách cũ lại khác. Nếu ai chịu khó đọc chữ trên nền giấy ngả màu, chữ thì đôi khi bị nhòe mất cả nét… thì hàng sách cũ là điểm đến lý tưởng nhất bởi nó rẻ, giá cả phải chăng; mà nhiều khi năn nỉ lại được giảm dăm ba nghìn.

Nhiều cô cậu học sinh, sinh viên vui ra mặt khi mua được quyển sách khá độc nhưng giá vẫn "bèo". Hiện nay, sách mới được bán giảm giá "la liệt" cũng là một thách thức cho sách cũ. Mặt khác, có thể cho rằng sự cạnh tranh giữa những người bán sách cũ cũng mang đến cho sách cũ những điều đáng nói. Ví như chủ hàng nào quá rành về sách thì việc phân loại sách theo giá trị là điều không thể thiếu. Cho nên cũng là sách ấy nhưng có khi ở đây có giá cao còn ở nơi kia giá lại thấp. Có nơi còn dùng những sách nào thường được xem là "chạy" nhất copy thành nhiều bản "phòng ngự".

Thường thì "những con mọt sách" vẫn không ngần ngại chọn mua quyển sách bị mối ăn mất góc, bị nhàu nát hay thậm chí đi "du lịch" vài trang nhưng bù lại có chất lượng vàng. Như thế là sách cũ đã gặt hái không ít thành công trên bước đường đến với bạn đọc
Theo Công An Nhân Dân

Đọc sách thời bận rộn

2007-05-14T15:55:00.002+07:00

Nhà báo Công Khanh có thói quen đọc sách mọi nơi mọi lúc. Với anh, đọc sách khi đang ngồi xe đò, khi đang chờ tàu ở sân ga, thậm chí đọc khi ngồi sau người bạn trên xe máy trong một hành trình dài... cũng là điều bình thường.

Đọc sách thời bận rộn chính là giành lấy từng mảnh thời gian rảnh hiếm hoi.

Trong một cuộc nói chuyện với trại sáng tác văn học Phật giáo TP.HCM, nhà nghiên cứu Huỳnh Ngọc Trảng chia sẻ cách đọc sách hiệu quả là đọc theo từng chủ đề. Đây là cách tận dụng thời gian và sắp xếp các loại kiến thức trở nên “ngăn nắp” hơn trong hành trình đọc sách của một người.

Tuy nhiên, thế giới thông tin ngày nay đang nhấn chìm người đọc trong sự thụ động, khi việc đọc là không thể thiếu đối với doanh nhân, nhà báo hay bất cứ ai đang sống và làm việc trong môi trường giao tiếp hiện đại.

Do vậy, xu hướng tích lũy kiến thức bằng nhiều cách đọc là tất yếu. Nhà văn hiện đại người Anh Geraldine Collinge cho rằng đọc truyện trước công chúng sẽ là một cách chia sẻ hiệu quả nhờ vào số đông, trong khi nhiều người cho rằng tự mình nghiền ngẫm các loại sách thuộc đề tài mình quan tâm sẽ hiệu quả hơn.

Thời gian dành cho sách là yếu tố quyết định khi lịch làm việc ngày càng dày đặc. Nhiều người đã xếp việc đọc sách vào loại “kỷ luật bản thân”, như cây bút trẻ Thiên Ngân tự dành cho mình mỗi ngày ba tiếng đồng hồ để đọc và trao đổi thông tin trên mạng. Hoặc như nhà văn kiêm nhà báo Nguyễn Danh Lam dành thời gian nửa đêm về sáng mỗi ngày để đọc và viết.

Một số địa chỉ website đọc sách online: http://www.nxbtre.com.vn/;
http://www.fahasasg.com.vn/;
www.chungta.com;
http://www.vnthuquan.net/;
http://www.docsach.net/;
www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/sach/:; www.nhanvan.com/docsach.htm; www.thanglongdl.com/vbb/archive/index.php/f-34.htm
(đây là câu lạc bộ đọc sách của cựu học sinh Trường chuyên Thăng Long)

Đọc sách để tích lũy kiến thức cho công việc phải kể đến nhà báo Công Khanh. Tủ sách nhà anh được “cơi nới” liên tục theo quá trình hệ thống kiến thức của anh. Từ lĩnh vực dinh dưỡng, kiến trúc, khoa học hiện đại, nghiệp vụ báo chí… anh nghiên cứu sâu rộng nhờ tranh thủ tối đa thời gian.

Đọc sách hiệu quả còn phụ thuộc khả năng biết chọn lựa các sách tin cậy. Điều này càng cần thiết hơn khi thế giới sách ngày một đa dạng, trùng lặp và chất lượng các ấn phẩm đang chênh lệch nhau rất lớn.

Dịch giả Phạm Viêm Phương có lần than phiền rằng ngay trong các tác phẩm của Kafka được dịch ở Việt Nam chất lượng cũng khác nhau. Và nếu không cẩn thận xem xét chất lượng bản dịch, có khi niềm yêu thích một tác giả quen thuộc lại khiến ta mất tiền mua một quyển sách tồi.

Với thế giới kỹ thuật số, khái niệm “đọc sách” không chỉ là đọc từ trang giấy. Một lượng lớn bạn đọc hiện đại đang hướng đến cách cập nhật kiến thức từ mạng Internet và sách điện tử. Anh bạn làm cán bộ viện văn hóa thông tin cho biết hiện nay số sách điện tử bao gồm từ điển, sách nghiên cứu, tra cứu, sách nghiệp vụ… của anh đã có hơn 4 Gb trong máy tính.

Tương tự thế, Phạm Lanh - chuyên gia về marketing - cho biết nơi cung cấp kiến thức hiệu quả cho công việc của anh là Internet. “Mạng Internet là quyển sách khổng lồ hiện nay, ta có thể tìm đọc rất nhiều điều từ đó” - Lanh nhấn mạnh.

Ông Lý Trường Chiến - trưởng đại diện tạp chí Trí Tri - cũng lý giải cho chọn lựa của mình: “Tôi đọc sách bất cứ lúc nào và ở đâu. Trong thời gian biểu mỗi ngày tôi đọc sách vào lúc chiều tối. Với tôi, đọc sách không chỉ là tiếp thu kiến thức của người đi trước, tôi còn có thể từ đó tạo khả năng tự phản biện mình và phản biện tác giả.

Khi đọc sách, người ta có khả năng tư duy tốt hơn khi nghe nhìn. Vì đọc sách có thể dừng lại và suy nghĩ, nghe nhìn phim ảnh thì không thể bởi nội dung cứ trôi qua trôi qua. Tôi để ý và lấy làm thú vị khi biết trong những lần nói chuyện, Bill Gates luôn nói đến việc đọc sách, đề cập đến việc đọc sách như một cách bổ sung kiến thức”.

Nếu hiểu đọc sách theo nghĩa tích lũy kiến thức một cách trực tiếp thì thầy giáo Nguyễn Đức Thạch ở Phan Rang có cách “lấy” kiến thức từ việc theo dõi các chương trình game show có tính chất trí tuệ trên truyền hình. Nhiều học trò của thầy bắt đầu từ tinh thần học tập đó mà có thói quen tích lũy kiến thức từ mọi tình huống trong cuộc sống.
Theo Tuổi Trẻ

Văn hóa đọc trên mạng: Vàng thau lẫn lộn

2007-05-14T15:55:00.001+07:00

Văn hóa đọc có lúc tưởng như đã nhường bước cho các loại văn hóa nghe nhìn trong thời buổi công nghệ điện tử nghe nhìn phát triển đến tốc độ chóng mặt.

Việc xuất hiện hình thức sách đọc trên mạng cũng là điều tất yếu. Nhưng dẫu là văn hóa đọc trên mạng đi chăng nữa, các tác giả vẫn khát khao có một ngày tuyển tập thơ, văn của mình từng có mặt trên web, trên blog phải được trình làng “bằng xương, bằng thịt” hẳn hoi trên giấy trắng, mực đen…

Đi tìm sách hay trên mạng

Thành Trung, cán bộ một phân viện nghiên cứu đóng tại TPHCM có một ham mê là đọc sách nhưng do nhu cầu công việc gần đây anh ít có điều kiện đến các nhà sách tìm sách mới. Tuy nhiên, mới đây gặp lại, anh khoe sách mới nào cũng đã đọc qua nhờ vào việc lên mạng tìm sách, tác phẩm mới nhất anh vừa đọc là “Mật mã Da Vinci”, bản dịch mới của dịch giả Dương Tường trên trang web vnthuquan.net. Trước đó anh cũng đã đọc đầy đủ bản dịch đầu của Harry Potter tập 6 cũng từ một trang web.

Theo lời giới thiệu, chúng tôi vào trang vnthuquan.net để tìm kiếm những tác phẩm văn học. Đúng như tên gọi, trang web này chứa đựng một thư viện đồ sộ các tác phẩm văn học trong và ngoài nước mà hầu hết đều được dịch qua tiếng Việt tạo sự dễ dàng cho người đọc. Không chỉ có tiểu thuyết, còn có một thư viện thơ, một kho ảnh giới thiệu những tác phẩm của các họa sĩ, nhiếp ảnh gia trong nước.

Đặc biệt, trang web này đã xây dựng được một thư viện các tác phẩm sử Việt như bộ “Đại Việt sử ký toàn thư”, “Hịch tướng sĩ”, “Bình Ngô Đại Cáo”… bằng nguyên tác chữ Hán, những tác phẩm trên cùng với những tài liệu, thư tịch cổ bằng ngôn ngữ Hán Nôm có trên trang web là một phần đóng góp của những người thực hiện trong việc bảo lưu vốn văn cổ truyền của dân tộc.

Ông Vũ Quang, một cán bộ ngành điện ảnh về hưu thường truy cập tìm thấy khá nhiều trang web hay về điện ảnh trong nước và thế giới, đủ kiểu giới thiệu từ những ngôi sao màn bạc đầu tiên, những bộ phim kinh điển, tác phẩm kịch bản hay, trường đào tạo… đến những thông tin mới nhất về các Festival điện ảnh sắp diễn ra trên các châu lục. Lúc thư giãn, ông Quang còn ghé vào “các trạm văn học” như evan trên vnexpress, trang sắc màu văn hóa (bao gồm nhiều thể loại thơ, văn, lý luận phê bình văn học) trên mạng vnn, trang web văn nghệ đồng bằng sông Cửu Long, trang web vuhong.com còn gọi là quán văn chương nhỏ bên sông Hàm Luông của nhà văn Vũ Hồng (Bến Tre) hay trang web vừa khai trương “mới toanh” phongdiep.net của nhà văn Phong Điệp.

Đa dạng về thể loại, độc đáo về nội dung, đơn giản trong việc tìm kiếm thông tin, tư liệu. Những trang web về đề tài thơ văn đang trở thành một địa chỉ được đông đảo bạn đọc đón nhận và ở một góc độ nào đó những trang web này cũng góp phần nâng cao trình độ thưởng thức văn học của người đọc.

Xuất bản sách lên mạng?

Trước khi Blog (nhật ký điện tử trên mạng) ra đời, các diễn đàn văn học nghệ thuật là nơi duy nhất để những ai có nhu cầu sáng tác có dịp giới thiệu các tác phẩm của mình đến bạn đọc một cách nhanh và đơn giản nhất. Thế nhưng, việc giới thiệu này cũng còn tùy thuộc vào người quản lý diễn đàn với những tôn chỉ khác nhau.

Tuy nhiên, nhiều diễn đàn vẫn được duy trì khá tốt, tạo nên những sân chơi cho những người yêu thơ văn như box thơ văn của TTVNOL.com, thotre.com với diễn đàn văn học trẻ khá sôi nổi, ngoài ra còn những trang web chuyên nghiên cứu phê bình văn học như vhnt.com, chuyên giới thiệu sách như vanhoa nghethuat.com, xemsach.com… Đến thời kỳ phát triển của Blog, các tác giả mới được toàn quyền đưa những tác phẩm, thông tin của mình lên trang web để phổ biến đến rộng rãi người đọc, đây cũng là lúc việc thưởng thức tác phẩm trên mạng trở nên cực kỳ đa dạng và phổ biến.

Cũng chính nhờ những mảnh đất này đã góp phần tạo điều kiện cho các cây bút mới có chỗ thể hiện mình thay vì phải chờ đợi in sách theo cách truyền thống vốn đầy phức tạp và tốn kém như hiện nay. Các nhà văn, nhà thơ dạng này đều nhớ rõ bài học tác phẩm Deep Love của nhà văn Nhật Yoshi xuất hiện lần đầu trên một trang web đã trở thành một hiện tượng văn học và khi xuất bản dưới dạng sách truyền thống đã trở nên cực kỳ ăn khách với gần 3 triệu bản được bán hết. Tìm được chỗ đứng trong lòng độc giả đã trở thành ước mơ của những nhà văn mới và các diễn đàn.

Nhà xuất bản Văn học mới đây cũng cho ra mắt tuyển tập khoảng 35 truyện ngắn với quyển sách có tên Truyện ngắn trên trang web Văn nghệ sông Cửu Long: www.vannghesongcuulong.org. Đây cũng là một minh chứng về việc xuất bản sách từ những tác phẩm đã “tải” trên mạng và điều mà nhà văn Triệu Xuân viết trong lời giới thiệu sách cho là một cố gắng “nhằm tôn vinh văn học trực tuyến”.

Cảnh báo: Vàng thau lẫn lộn!

Đọc sách trên mạng và “download” gần như đã thành từ quen thuộc của nhiều bạn đọc trẻ hiện nay. Diễn viên trẻ Xuân Hòa cho biết cô và bạn bè thường tìm đọc truyện ngắn hay trên mạng ở các chuyên mục văn học nghệ thuật các báo online; có khi còn tìm kiếm một số tác phẩm của Shakespeare, Racine... trong thư viện điện tử.

Nhật Minh, sinh viên Đại học Luật TPHCM cũng thích lướt web tìm đọc những trang sách trên mạng mà anh cho rằng tìm kiếm khá dễ dàng các tác phẩm kiếm hiệp: vietkiem.com. Đây là trang web được mệnh danh là kho tàng kiếm hiệp với gần như toàn bộ các tác phẩm của những danh gia về kiếm hiệp như Kim Dung, Cổ Long…

Tuy nhiên, cái gì cũng có hai mặt của nó, hầu hết các trang web mạnh nhất về văn học hiện nay đều của các cá nhân tại nước ngoài do đó sẽ rất khó kiểm soát, bảo đảm sự trung thực về mặt thông tin. Điều này đã xảy ra với trang web kiemhiepnhan…com, dù đề tài thuần kiếm hiệp nhưng do những người tổ chức trang mang tư tưởng của chế độ cũ nên văn phong ngôn từ không phù hợp.

Mặt khác, văn hóa đọc trên mạng còn biến tướng sang việc tự in, tự xuất bản, tự phát hành sách photocopy của một số tác giả. Dưới hình thức này, chuyện vàng thau lẫn lộn đều có trong một số tác phẩm photo chuyền tay nhau đọc mà các cơ quan chức năng không thể kiểm soát được. Muốn hay không, văn hóa đọc dù theo kiểu đọc truyền thống hay đọc trên mạng cũng đang phát triển theo những điều kiện phát triển tương thích của xã hội hiện đại.

Trong tình hình cửa ngõ các trang web còn mở rộng, các cơ quan chức năng cùng gia đình, xã hội cũng cần chú ý rà soát, chọn lọc tinh hoa văn hóa, để sớm ngăn ngừa và đẩy lùi những yếu tố độc hại, phản động, nguy hiểm tràn ngập vào văn hóa Việt Nam qua làn sóng văn hóa đọc được mệnh danh là “thời đại a còng”.
Theo Sài Gòn giải phóng

Đọc sách

2007-05-14T15:54:00.001+07:00

Thời nay, hằng ngày hằng giờ sách xuất hiện rất nhiều, rất đẹp. Lắm cuốn sách in trang trọng bắt mắt. Trong thế giới kỹ thuật và doanh thương sôi động, thực dụng này, vẫn còn nhiều người ham mê, chịu khó đọc sách, học từ sách.

Vừa qua, tôi có dịp ghé vào một hiệu sách lớn ở Thượng Hải suốt một buổi. Thật ngạc nhiên khi thấy một người khuyết tật ăn mặc bình dị ngồi tra cứu, ghi chép ở gian sách khoa học nhiều giờ liền. Ở ta, khá nhiều sinh viên cũng mê mải đọc “cọp” ở các cửa hàng sách. Bây giờ chẳng mấy ai còn nghĩ đọc sách là niềm thanh cao duy nhất nữa (Vạn ban giai hạ phẩm - Duy hữu độc thư cao). Và cũng chưa quên lời nhắc nhở trong thơ cụ Nguyễn Trãi: “Đọc sách thì thông đòi nghĩa sách”. Âu đó cũng là động viên hậu sinh cố gắng, thiết nghĩ thêm rằng đọc chưa thông hiểu thì dần dà nghĩ tiếp, đọc lại. Vả lại, gặp cuốn sách mình chưa thích hoặc không thích cũng là chuyện thường. Cũng chẳng vội bực bội, phản ứng “đao to búa lớn” làm gì.

Lại nghĩ nữa, đọc sách để “vỡ” nghĩa sách đã đành, đọc sách còn để vui. Tổng biên tập một tờ báo ở phương Nam khi ra cuốn ký sự đã gởi cho tôi với lời đề tặng “để đọc cho vui”. Đại thi hào Nguyễn Du không phải không có ý khi kết thúc kiệt tác của mình bằng câu “Mua vui cũng được một vài trống canh”. Dù truyện Kiều có đau xót thế nào chăng nữa thì cũng “mua vui” được cho những tâm hồn đồng điệu, những tấm lòng đa cảm.

Đọc sách vừa là nghệ thuật thời gian, vừa là nghệ thuật không gian. Có thể vừa đọc vừa ngưng, tạm gấp cuốn sách lại mà ngẫm nghĩ, nhớ tưởng. Có thể đọc sách hầu như bất kỳ ở đâu: Ở thư phòng, trong thư viện, trên xe buýt, giữa nơi đợi mua vé tàu đông nghẹt người hoặc tại góc công viên thanh vắng... Cho dù có rất nhiều trang web cho vô số thông tin, người ta vẫn đọc sách. Văn hóa đọc không bao giờ mai một. Thật cũng tiếc cho ai ham coi tivi mà mất thói quen đọc sách và cũng thật tiếc cho con trẻ vùi đầu vào truyện tranh, nhất là những cuốn nguệch ngoạc cả về lời văn lẫn hình vẽ mà lơi nếp đọc sách chữ.

Tôi cũng như bạn, phải chăng chúng ta đã từng thú vị khi dán mắt vào cuốn sách hay, bổ ích, hấp dẫn. Trí và lòng ta rộng mở... Chẳng thế mà Gorki đọc sách say mê đến nỗi quên cả lễ hội trước mặt. Đọc sách đúng là một niềm vui lớn của đời người. Có được sách hay, sách quý như có được bạn tốt, người đẹp gắn bó bên mình.
Theo Người Lao động

Bàn về cái đọc của thanh niên

2007-05-14T15:52:00.000+07:00

Gunter Grass, nhà văn đoạt giải thưởng Nobel văn chương năm 2004 với tác phẩm nổi tiếng Cái trống thiếc rất có lý khi cho rằng không gì có thể thay thế văn hóa đọc. Ấy vậy mà ở nước ta, cái "không gì có thể thay thế" đó đang trở thành mối bận tâm của các nhà văn hóa cũng như những ai hay ngẫm nghĩ về văn hóa. Trong khuôn khổ bài viết này, tôi xin được lạm bàn về một phạm vi nhỏ của văn hóa đọc: vấn đề cái đọc của thanh niên. Có thể có người sẽ hỏi: Cái đọc của thanh niên ư? Có gì đáng bàn bạc thêm đâu. Cần quan tâm là thiếu nhi đọc cái gì kia! Bởi lẽ trao đi đổi lại mãi mà hiện nay chưa ai trả lời thật rốt ráo câu hỏi liệu trẻ em có phải là những ngưới lớn, nhỏ tuổi không, viết cho thiếu nhi khác với viết cho người lớn chỗ nào, và mới đây khi bàn về vấn đề thiếu nhi đọc cái gì, người ta còn tính toán sao cho có sự cân đối giữa truyện tranh với truyện chữ.. Hoặc nếu muốn nhiễu sự sao chẳng đặt vấn đề cái đọc dành cho người cao tuổi? Người già có bao nhiêu thị hiếu riêng về cái đọc đấy chứ... Vậy cái đọc cho thanh niên còn đề cập làm gì nữa?

Thật ra xung quanh câu chuyện cái đọc cho thanh niên còn không ít điều khiến ta phải băn khoăn. Nếu có thời giờ đi dạo các hiệu sách, chúng ta sẽ dễ dàng cảm nhận rằng thanh niên ngày nay có nhiều sách học mà ít sách đọc. Nhan nhản những giáo trình ngoại ngữ, tin học, kỹ thuật... Sách dạy ứng xử, dạy yêu đương... Độc giả thanh niên rất cần đọc, đọc kỹ các loại sách học này. Không thế họ sẽ không đủ hành trang tri thức để đi đến cùng với thiên niên kỷ mới. Ông cha ta xưa từng nói: "Không thầy đố mày làm nên" - thầy ờ đây có thể hiểu là những người dạy trực tiếp mà cũng có thể hiểu là những người dạy gián tiếp - tức sách học. Nhiều năm nay, do công tác xuất bản không ngừng được đổi mới và do tiếp thị nhanh nhạy, ngành phát hành sách đã đáp ứng tương đối đầy đủ và kịp thời nhu cầu sách học khá đa dạng của thanh niên.

Có điều thanh niên tìm đến sách, đọc sách không chỉ để học, không chỉ với tư cách học trò mà họ còn muốn đóng vai tri âm, lắng nghe người viết sách bộc lộ, giãi bày, thậm chí muốn đối thoại bình đẳng cùng tác giả. Đây cũng là học, nhưng là học bạn, mà theo tư duy của ông cha xưa thì "học thầy không tầy học bạn" - ở đây có thể hiểu là những người bạn trực tiếp mà cũng có thể hiểu là những người bạn gián tiếp - tức là sách đọc. Nói thanh niên đang rất cần cái đọc, đang thiếu cái đọc, chính là nói tới các tác phẩm văn chương viết về thanh niên và viết cho thanh niên đọc.

Tâm lý thanh niên thời nay có phần khác so với thanh niên thời trước. Nhìn chung thanh niên ngày nay có trình độ cảm thụ nghệ thuật tinh tế mẫn cảm hơn, bởi họ là sản phẩm của một nền giáo dục phát triển trong điều kiện hòa bình và trong không khí đổi mới của đất nước. Giờ đây, không ít trong số họ đã có đủ khả năng khám phá chất văn chương từ bản thân văn chương, cũng như có đủ nhận thức để hiểu rằng văn chương không gì khác là sự nỗ lực khám phá chất người từ bản thân con người.

Và dẫu dè dặt đến đâu, vẫn có thể khẳng định nhu cầu về sách đọc và việc đọc sách của thanh niên ngày nay - với đặc thù về thi hiếu thẩm mỹ - thị hiếu nghệ thuật như vừa trình bày - chưa được đáp ứng đúng mức. Công bằng mà nói thì lứa tuổi mới lớn đã bắt đầu được chăm chút hơn. Ngày càng có nhiều cuốn sách có chất lượng nghệ thuật cao, nội dung phù hợp với tính chất của lứa tuổi này.

Thanh niên ngày nay sống giữa kỷ nguyên thông tin mà lại mang mặc cảm có phần thiệt thòi hơn thế hệ cha anh họ. Chẳng hạn, trong cuộc sống, không phải họ chưa từng ngưỡng mộ những con người tài đức vẹn toàn, đang lao động quên mình vì sự giàu mạnh của đất nước, vì hạnh phúc của nhân dân, song hầu như họ chưa hề bắt gặp những hình ảnh đáng yêu ấy trong thế giới nghệ thuật. Có thể nói điều bất cập lớn nhất của sách dành cho thanh niên hiện nay là sự thiếu vắng hình tượng anh hùng có chiều sâu tư tướng, có tầm cao triết lý, có số phận cá nhân mang tính thẩm mỹ và có sức mạnh nghệ thuật khả dĩ hấp dẫn độc giả thanh niên đương thời.

Có nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng này. Một cách tiếp thị sách thiếu cân đối, chỉ thiên về kinh doanh mặt hàng sách học. Một sự đánh giá không chính xác của người viết đối với thị hiếu thẩm mỹ - thị hiếu nghệ thuật của thanh niên, chỉ thấy và khai thác phần thị hiếu không lành mạnh. Rồi sự áp đảo của văn hóa nghe - nhìn đối với văn hóa đọc trong bản thân độc giả .trẻ tuổi. Còn có thể kể thêm nhiều lý do khác nữa, trong đó có lý do thuộc về chỗ đọc. Ở phương Tây, khi một cuốn tiểu thuyết được in ra thì ngoài khổ sách thông thường còn có một khổ sách nhỏ hơn, gọn gàng hơn để bỏ túi. Bỏ vừa trong túi là để phục vụ nhu cầu đọc sách tranh thủ của phần đông độc giả: đọc lúc chờ xe buýt, đọc khi ngồi hàng giờ trên máy bay và còn có thể đọc ở nhiều nơi chốn khác.

Có nhiều chỗ đọc như vậy nhưng họ vẫn rất coi trọng chỗ đọc - thu viện. Đi thăm nước Mỹ về, nhà thờ Vũ Quần Phương đã mô tả một trong những chỗ đọc - thư viện nổi tiếng của giáo dục đại học Hoa Kỳ như sau: "Thư viện Trường San Diego ngự trong một tòa nhà dáng lạ, như cây nấm khổng lồ. Ngay tiền sảnh, một tấm ảnh lớn choán cả bức tường: Mặt biển và bầu trời. Biển mênh mông và trời cũng mênh mông. Bóng người bé tí phía dưới, vươn hai tay lên trời và đang lao người về phía biển. Một biểu tượng khát vọng trí tuệ của con người trước mênh mông kiến thức nhân loại. Bức tường đối diện vẽ bốn cây bút sắt bút chì dựng đứng, vươn từ nền nhà lên tới trần cao". Người Việt Nam mình vốn không có thói quen đọc sách kiểu tranh thủ như người phương Tây, nếu buộc phải tranh thủ thì chủ yếu là chúng ta đọc báo. Cho nên ở nước ta, chỗ đọc - thư viện chính là "mặt tiền" của văn hóa đọc Địa phương nào có được một chỗ đọc - thư viện hiện đại và tầm cỡ như thư viện Trường San Diego, có được một chỗ đọc - thư viện mà khi đến đó khách phương xa sẽ có dịp tận mắt chứng kiến sự ham mê và trân trọng tri thức của người dân - thì thật đáng tự hào về văn hóa. Tất nhiên đi liền với cái chỗ đọc - thư viện để đời ấy, chúng ta còn phải ra sức làm một việc khó hơn nhiều là nâng cao văn hóa đọc nói chung, văn hóa đọc sách nói riêng sao cho đông đảo nhân dân - nhất là thế hệ thanh niên - không bao giờ cảm thấy xa lạ với sự uyên bác và với văn chương.
Theo Tạp chí Người Đọc Sách

Cách đọc một cuốn sách khó

2007-05-14T15:51:00.000+07:00

Thưa tiến sĩ Adler,

Nói thật với ông, tôi nhận thấy những cuốn sách gọi là vĩ đại rất khó đọc. Tôi sẵn lòng tin lời ông rằng chúng vĩ đại. Nhưng làm sao tôi có thể đánh giá cao sự vĩ đại của chúng nếu như đối với tôi chúng quá khó đọc? Ông có thể cho tôi vài gợi ý hữu ích về cách đọc một cuốn sách khó không?

I.C.

I.C. thân mến,

Nguyên tắc đọc quan trọng nhất là nguyên tắc mà tôi cứ nói đi nói lại với nhóm nghiên cứu về những tác phẩm lớn của tôi: Trong khi đọc một cuốn sách khó lần đầu tiên, cứ đọc nó một mạch không dừng lại. Hãy chú ý đến những gì anh có thể hiểu, và đừng dừng lại vì những gì anh chưa nắm bắt được ngay lập tức. Cứ làm như vậy. Đọc một mạch cuốn sách không nản lòng vì những đoạn, những chú thích, những luận điểm, những tham khảo mà anh không nắm bắt được. Nếu anh dừng lại ở bất kỳ những chướng ngại này, nếu anh cứ trì hoãn, anh sẽ thất bại. Trong hầu hết các trường hợp, anh sẽ không thể giải đáp được sự việc bằng việc bám lấy nó. Anh có cơ hội hiểu nó nhiều hơn qua lần đọc thứ hai, nhưng điều đó đòi hỏi anh phải đọc cuốn sách một mạch trong lần đầu.

Đây là phương pháp thực tiễn nhất mà tôi biết để bẻ gãy vỏ bọc của một cuốn sách, để có được cảm tưởng khái quát về nó, và chấp nhận cấu trúc của nó một cách nhanh chóng và dễ dàng như có thể. Anh càng lần lữa trong việc tìm hiểu nghĩa tổng thể của một cuốn sách, anh càng lâu hiểu nó. Đơn giản là anh phải hiểu biết tổng thể trước khi anh có thể xem xét những phần trong phối cảnh thực của chúng – hoặc trong bất kỳ phối cảnh nào.

Giá trị của Shakespeare bị phá hỏng vì bao thế hệ học sinh trung học bị buộc phải nghiên cứu kỹ Julius Caesar, Hamlet, hoặc Macbeth từng cảnh một, tra cứu tất cả những từ quá mới mẻ đối với họ, và học tất cả những chú thích quá chuyên môn. Kết quả là họ không hề thực sự đọc vở kịch. Thay vào đó họ bị kéo lê qua nó, từng chút một, qua nhiều tuần lễ. Đến khi họ tới phần cuối vở kịch, chắc chắn họ đã quên mất phần đầu. Lẽ ra người ta nên khích lệ họ đọc vở kịch một mạch. Chỉ có như thế họ mới hiểu chút ít về nó và khiến họ có thể hiểu nó nhiều hơn.

Những gì anh hiểu khi đọc một mạch cuốn sách từ đầu đến cuối – thậm chí nếu chỉ năm mươi phần trăm hay ít hơn – sau đó sẽ giúp anh có thêm nỗ lực trở lại những nơi anh đã qua trong lần đọc ban đầu. Thực ra anh sẽ đi giống như bất kỳ người lữ hành nào trên những đoạn chưa biết. Đã từng đi qua địa thế đó một lần, anh sẽ có thể khám phá nó lại từ những lợi thế mà trước đó có thể anh chưa biết. Anh sẽ ít có khả năng nhầm những con đường phụ với con đường chính. Anh sẽ không bị những bóng mát lúc giữa trưa đánh lừa, bởi anh sẽ nhớ lại chúng ra sao lúc mặt trời lặn. Và bản đồ trong tâm trí mà anh đã lập ra sẽ chỉ tốt hơn những thung lũng và núi đồi là tất cả bộ phận của một phong cảnh như thế nào.

Không hề có phép thần thông nào về việc đọc nhanh lần đầu. Nó không thể đạt được kết quả tốt và chắc chắn không thể được coi như một cách thay thế cho việc đọc cẩn thận đáng dành cho một cuốn sách hay. Nhưng việc đọc nhanh lần đầu làm cho việc nghiên cứu cẩn thận dễ dàng hơn nhiều.

Thực tiễn này giúp anh giữ được sự nhạy bén trong khi lao vào một cuốn sách. Đã bao lần anh mơ mộng theo cách của anh qua hết trang này đến trang khác để khi tỉnh dậy trong đầu anh không có một ý tưởng nào về nơi anh đã qua? Điều đó có thể xảy ra nếu như anh để mình tự trôi một cách thụ động suốt cuốn sách. Chưa ai từng hiểu được gì nhiều theo cách ấy. Anh phải có một cách nắm bắt mạch chung.

Người đọc tốt luôn tích cực trong mọi nỗ lực để hiểu. Bất kỳ cuốn sách nào cũng là một vấn đề, một điều bí ẩn. Thái độ của người đọc phải là thái độ của một thám tử tìm kiếm những manh mối đi vào những ý tưởng cơ bản và nhạy bén với tất cả những gì làm cho chúng rõ ràng hơn. Nguyên tắc về việc đọc nhanh lần đầu giúp duy trì thái độ này. Nếu bạn theo cách đó, bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy mình tiết kiệm được bao nhiêu là thời gian, bạn sẽ hiểu thấu đáo hơn biết bao nhiêu, và nó sẽ dễ dàng hơn biết bao nhiêu.

Những cuốn sách kinh điển và văn hóa đọc hiện nay

2007-05-14T15:45:00.000+07:00

“Muốn có văn hóa thì phải được giáo dục, định hướng, bồi dưỡng nhưng bạn đọc của ta hiện nay phần nhiều bối rối, bất lực và lạc lối giữa biển sách đủ loại, đủ màu sắc, hay-dở, tốt-xấu, thật -giả lẫn lộn”, dịch giả Đoàn Tử Huyến nói.

Cách đây 20 năm, trong 2 năm nằm trên giường bệnh, dịch giả Đoàn Tử Huyến (DG ĐTH) đã dịch kiệt tác “Nghệ nhân và Margarita” ủa một trong những nhà văn được đánh giá là lớn nhất và kỳ bí nhất của nước nga: Mikhail Bulgacov. Có thể nói, công trình dịch thuật lớn nhất và công phu nhất ông được in bằng tiếng Việt tại Nhà xuất bản Cầu Vồng ngay khi bắt đầu trào lưu Cải tổ ở Liên Xô và Đổi mới ở Việt Nam. Và sau 10 năm nữa nó được tái bản (trong Tuyển tập văn xuôi M. Bulgacov) với lượng in 1.000 bản, nhưng theo lời dịch giả lúc đó kiêm cả vai trò “đầu nậu” Đoàn Tử Huyến thì cuốn sách phải tiêu thụ trong vòng 10 năm mới hết.

Mới đây nhân kỷ niệm 65 năm ngày tác phẩm ra đời, Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông - Tây liên kết với NXB Lao Động tái bản kiệt tác này với hy vọng đưa một giá trị văn chương xuất chúng đến gần hơn nữa với bạn đọc Việt Nam, đặc biệt là bạn đọc trẻ tuổi.

Sự thật là chưa bao giờ sách được xuất bản và phát hành rộng rãi trên thị trường như hiện nay. Điều đó đã chứng tỏ, văn hóa đọc không hề chững lại, không hề mất đi trong đời sống kinh tế thị trường. Trái lại, xét ở một góc độ nào đó, con người sau khi đã bão hòa với văn hóa nghe nhìn, có vẻ như văn hóa đọc đang dần trở lại và ổn định trong sự phát triển của xã hội.

Điều chúng tôi muốn đề cập ở đây là số phận, vị trí của những cuốn sách quý, có giá trị trong đời sống văn hóa đọc hiện nay. Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với dịch giả Đoàn Tử Huyến - Chủ tịch Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông- Tây, nơi trong những năm qua đã tổ chức xuất bản nhiều cuốn sách có giá trị được bạn đọc ghi nhận về vấn đề này.

- Thưa ông, có một sự thật là chưa bao giờ sách được xuất bản và phát hành rộng rãi như hiện nay, đi đâu ta cũng gặp sách: trong các nhà sách sang, trong những quán sách bụi, sách bày vỉa hè, sách lang thang bán dạo.... Nhưng mặt khác, ta lại cũng nghe không ít lời than rằng lớp trẻ ngày nay đọc sách quá ít, văn hóa đọc đang ngày càng tàn lụi, bị văn hóa nghe nhìn lấn lướt... Vậy thực chất của nghịch lí này là ở đâu?

- Có hiện tượng bề ngoài như thế, nhưng tôi không coi đây là nghịch lí. Quả là sách được in ra nhiều hơn, và số thời gian con người dành cho việc đọc ít đi, vì còn bao nhiêu thứ khác: truyền hình, báo chí, phim ảnh, ca nhạc... Nhưng tôi khẳng định rằng văn hóa đọc hiện nay vẫn tồn tại và thậm chí phát triển chứ không phải đang tàn lụi. Không phải căn cứ vào số lượng người đọc hoặc số thời gian đọc mà định giá văn hóa đọc, mà là qua chất lượng đọc, đọc cái gì, đọc như thế nào, đọc để làm gì. Bây giờ biểu tượng văn hóa đọc (người Việt) không phải là hình ảnh cậu bé cầm sách ngồi vắt vẻo lưng trâu. Đọc sách bây giờ có thể là những thư viện sang trọng, những cỗ máy tính (xách tay càng tốt)... Không cần phân định quá rạch ròi rồi e ngại văn hóa nghe nhìn. Mà quan sát thế giới, các nước tiên tiến Âu, Mỹ, xem văn hóa nghe nhìn của họ phát triển hơn mình rất nhiều, nhưng người ta vẫn đọc sách, văn hóa đọc của họ có mất đi đâu.

- Thưa ông, Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông-Tây đưa việc xuất bản các loại sách có giá trị văn hóa cao của thế giới thành chủ trương hẳn hoi, và đã tiến hành bền bỉ gần chục năm nay, vậy có phải điều đó chứng tỏ độc giả hiện nay không hề quay lưng lại với những cuốn sách được xem là “nằm phủ bụi” trên giá sách của các thư viện?

- Chúng tôi là một tổ chức phi chính phủ tự nguyện đặt cho mình nhiệm vụ làm chiếc cầu nối nhỏ giữa các nền văn hóa Đông - Tây, giới thiệu tinh hoa văn hóa thế giới vào Việt Nam và ngược lại. Qua nhiều năm tồn tại và hoạt động trong những điều kiện khó khăn, chúng tôi đã và đang tổ chức xuất bản nhiều tủ sách, bộ sách triết học, văn hoá, lịch sử có giá trị, nhiều tác phẩm và tuyển tập tác phẩm của các nhà văn lớn trên thế giới.

Xin kể vài cuốn gần đây thôi: đó là “Hoàng Việt nhất thống dư địa chí” của Lê Quang Định, bộ sách quí được soạn vào đời Gia Long nhưng 200 năm rồi chưa được dịch và phổ biến rộng rãi; là “Siêu lý tình yêu”, những tác phẩm triết- mỹ chọn lọc của nhà triết học hàng đầu nước Nga V. Soloviev; là “Tủ sách Nobel Văn học” đến nay đã ra được ba cuốn là “Các nhà văn giải Nobel”, “Tuyển tập tác phẩm Y. Kawabata” (Nhật Bản) và “Tuyển tập tác phẩm Cao Hành Kiện” (Quốc tịch Pháp gốc Trung Quốc); là “Nghệ Nhân và Margarita” của M. Bulgacov, một trong những đỉnh cao nghệ thuật ngôn từ Nga do tôi dịch...

- Hình như loại sách này Trung tâm của ông làm để cho sang trọng “tên tuổi” mình lên chứ thực tế nhìn những cuốn sách dày cộp, nặng vài cân, giá tiền hàng trăm ngàn đồng trở lên, thậm chí cả triệu, với những cái tên không phổ biến lắm, quả là rất “ khó đọc” và “khó bán”?

- Không phải thế đâu. Tôi tin rằng sức sống của những cuốn sách này sẽ mãi còn trong văn hóa đọc Việt Nam, dẫu đó không phải là những cuốn sách thuộc loại phổ biến rộng rãi trong bạn đọc. Đúng là những cuốn sách này chúng tôi chỉ in được với số lượng trên dưới 1.000 bản và phát hành chủ yếu vào các thư viện và cho các nhà nghiên cứu cùng những ai yêu thích và quan tâm.

Làm những bộ sách này chúng tôi chủ yếu muốn để những giá trị văn chương, học thuật, tư tưởng của cha ông cũng như của chung nhân loại, đến được tay bạn đọc đang cần tri thức mà trong thực tế còn chưa được quan tâm. Tuy nhiên, để “sống” được, bên cạnh loại sách này, chúng tôi còn bắt buộc phải làm loại sách có tính thương mại để kinh doanh. Có thế chúng tôi mới “nuôi” được bộ máy Trung tâm, thực hiện được chủ trương chính là xuất bản những cuốn sách cao cấp mà khó bán khác. Cái khó của chúng tôi là làm thế nào để cân bằng được hai thái cực này.

- Ví như cuốn “Nghệ Nhân và Margarita”, nghe nói 10 năm trước đây ông in 1.000 cuốn và bán mãi không hết. Bây giờ ông lại tái bản và toàn bộ nhuận bút ông lấy bằng sách để tặng cho tất cả những ai thích đọc. Có phải ông làm như vậy vì văn hóa đọc, hay vì ông... thích cho cá nhân ông?

- Tôi mong đưa được tác phẩm này đến gần hơn nữa với bạn đọc Việt Nam, nhất là bạn đọc trẻ, thế hệ mà tôi hy vọng dễ dàng tiếp cận với nó hơn. Đáng buồn là sau 20 năm cuốn sách có mặt ở Việt Nam, tôi vẫn chưa được đọc một bài phê bình, chứ chưa nói đến một công trình nghiên cứu nào bằng tiếng Việt viết về nó cả. Thực tế là cuốn sách này khó đọc.

Có thể nói, tôi đã tặng bạn đọc tiếng Việt nói chung một bản dịch khá công phu của tôi, và giờ đây tôi sẵn sàng tặng cả phần “vật liệu” làm nên ấn phẩm này cho những người cụ thể mong muốn đọc nó. Đương nhiên, cho tất cả mọi người như chị nói thì không thể, nhưng một số thì... không có vấn đề gì! Tôi làm như vậy là vì tôi thích, nhưng tôi thích có thêm nhiều người đọc được tác phẩm hay, và như vậy lại chính là vì văn hóa đọc.

- Ông cho rằng cần phải có một sự định hướng cho bạn đọc, và có cách để nâng cao dần trình độ bạn đọc, nhất là thế hệ trẻ, giúp họ tiếp cận được những cuốn sách kinh điển?

- Đây là điều tôi muốn nói tới. Trong mọi lĩnh vực quản lí và tổ chức các hoạt động xã hội, vai trò của nhà nước là hết sức quan trọng. Hoạt động văn hóa đọc cũng vậy. Xã hội tri thức cần phải có các tổ chức, cơ quan làm nhiệm vụ định hướng cho bạn đọc tìm đến với những cuốn sách hay, sách có giá trị, sách cần cho mọi người, mỗi người.

Ở Việt Nam ta, nói một cách nghiêm khắc, việc xuất bản sách tốt, phát hành và đọc sách tốt đang bị thả nổi, gần như tự phát hoàn toàn. Về xuất bản chắc là một câu chuyện khác, ở đây tôi chỉ nói về việc đọc, hay như chị nói, văn hóa đọc. Muốn có văn hóa thì phải được giáo dục, định hướng, bồi dưỡng chứ. Bạn đọc của ta hiện nay phần nhiều bối rối, bất lực và lạc lối giữa biển sách đủ loại, đủ màu sắc, hay-dở, tốt-xấu, thật -giả lẫn lộn.

Ở các nước văn minh từ hàng trăm năm nay đã có những cơ quan ngôn luận, những tạp chí giới thiệu sách rất đáng tin cậy, do những chuyên gia có uy tín phụ trách. Sách của họ chắc chắn nhiều hơn của ta, nhưng người đọc nhờ đó mà dễ dàng tìm được cái mình cần. Còn ở ta, nói đúng ra không phải không có những cơ quan có chức năng, tôn chỉ như vậy, nhưng được thực hiện bởi những bàn tay nói thẳng ra là chưa đáng tin cậy hoặc là về trình độ, hoặc là về trách nhiệm. Xuất bản, phát hành sách phải là văn hóa, đọc sách là tìm đến văn hóa, còn định hướng cho người ta đến với văn hóa thì càng phải có văn hóa cao. Nhưng thử hỏi bạn đọc về mấy tờ tạp chí Sách của Việt Nam xem...

Mới đây có một sự kiện lý ra đáng mừng, có thể “tôn vinh văn hóa đọc”, “tôn vinh giá trị cao quí của sách Việt Nam”, là lễ trao giải Sách Việt Nam lần thứ nhất, nhưng người ta đã thực hiện tùy tiện, để rồi rồi chìm nghỉm, chẳng để lại tiếng vang, chẳng giúp ích gì cho văn hóa đọc...
Theo Văn nghệ Công an nhân dân

Văn hóa đọc trong bối cảnh bùng nổ truyền thông

2007-05-14T15:39:00.000+07:00

Trong nửa sau của thế kỷ 20, sự phát triển như vũ bão của khoa học và công nghệ, nhất là sự bùng nổ thông tin với sự xuất hiện của vô tuyến truyền hình, video và các phương tiện nghe nhìn khác, đã khiến người ta tập trung vào số phận của sách: Liệu có phải sách đang mất dần vị trí độc tôn của nó trong nền văn hóa hay không?
Mặc dù vài chục năm trở lại đây, sự tiến bộ vượt bậc của khoa học và kỹ thuật - nhất là kỹ thuật in ấn - đã cho phép người đọc rộng rãi có được những cuốn sách hay, sách đẹp, có chất lượng tốt. Nhưng ngày nay, người ta cũng đang nói tới một cuộc cách mạng về sách dưới dạng sách báo điện tử. Có thể sẽ là một triển vọng tốt và biết đâu nó cũng hết sức thuận lợi cho người đọc trong tương lai? Chẳng hạn ở nhiều nước phát triển, người đọc hôm nay có thể ngồi tại nhà hay tại công sở, chỉ cần vào mạng internet là có thể tìm đọc những cuốn sách mình muốn, không cần phải tới thư viện. Song chính điều đó cũng hàm chứa và tiềm ẩn một nguy cơ làm thay đổi hẳn diện mạo của cuốn sách truyền thống.

Vấn đề chính có lẽ là ở chỗ những hạn chế trong khuôn khổ vật chất tạo nên bản thân cuốn sách truyền thống. Hiểu một cách thuần túy, sách chỉ là những tờ giấy, trên đó bằng cách này hay cách khác, thông qua ngôn ngữ được coi là những hệ thống tín hiệu, những ý nghĩ, thông tin được truyền đạt cho một đối tượng và đối tượng ấy sẽ nhận thức được vấn đề.

Còn khi truyền một tin tức hay một thông báo bằng hình ảnh, âm thanh thì phương tiện truyền tin sẽ có ít nhiều ảnh hưởng đến bản thân nội dung thông báo đó, tùy thuộc vào các phẩm chất ưu việt của phương tiện nghe nhìn ấy. Trong trường hợp này thì cuốn sách dẫu hay và đẹp đến mấy cũng không thể sánh nổi với màn hình ti vi màu hay băng video, VCD về sự hấp dẫn.

Thêm vào đó, các phương tiện nghe nhìn (tivi, video, đài phát thanh…) ít làm tốn sức trí óc và thời gian hơn cho mọi người so với việc đọc sách báo. Và nói chung đọc sách thường phải tập trung tư tưởng, trí óc, còn thưởng thức nghệ thuật nghe nhìn, con người vẫn có thể kết hợp với những việc khác theo một hình thức và mức độ nào đó. Làm việc hay ăn uống, hai việc chính của con người, vẫn có thể phần nào kết hợp xem tivi hoặc nghe nhạc, nghe đài. Rõ ràng là so với việc đọc sách báo, phương tiện nghe nhìn có những lợi thế hơn và phù hợp, thuận tiện hơn với nhịp sống hiện đại, khi mà đối với con người hiện nay, quĩ thời gian cho việc nghỉ ngơi, giải trí sau những giờ lao động, làm việc căng thẳng còn quá ít ỏi.

Nói như vậy không có nghĩa là sách đang đánh mất dần vị trí của nó trong đời sống xã hội. Nói một cách công bằng, sách vẫn có những ưu thế tuyệt vời của nó. Bởi ngoài đặc tính vật chất, giá trị văn hóa, sách còn có những đặc tính tinh thần to lớn. Nếu những họa tiết, trang trí ở ngoài bìa mỗi cuốn sách thu hút tâm trí và sự tò mò của người đời bao nhiêu, thì cái cốt lõi nội dung tư tưởng và những kiến thức và cuốn sách đang chứa đựng bên trong mới đích thực là nguồn nam châm mạnh mẽ thu hút tâm trí của người đọc bấy nhiêu.

Chúng ta thừa nhận rằng trong thời đại bùng nổ thông tin, sách và ấn phẩm báo chí thì nhiều, nhưng quyền hưởng thụ văn hóa của nhân dân thì vẫn còn khoảng cách khá xa giữa nông thôn và thành thị, đặc biệt là với vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Trước tình hình đó, nhiều tờ báo đã tìm cách hạ giá bán để báo có thể đến tay bà con nghèo. Nhưng đối với sách thì còn khó khăn hơn vì giá giấy, công in tăng mà sách lại in ít bản nên giá sách không thể hạ. Từ đó dẫn đến hệ quả dễ thấy là thị trường sách bị thu hẹp chưa từng có.

Cách đây vài năm, thông thường một cuốn tiểu thuyết hoặc truyện ngắn còn được in với số lượng từ 2000 - 3000 cuốn, nay thì trừ những cuốn sách có dư luận, còn hầu hết đều được in với số lượng trên dưới 1000 cuốn. Với các tập thơ thì số lượng in càng ở mức khiêm tốn hơn: chỉ chừng 500- đến 800 cuốn. Chỉ số xuất bản đó không thể xem là bình thường với một đất nước có hơn 80 triệu dân, có truyền thống ham học và ham đọc sách như nước ta. Vậy thì có phải văn hóa đọc trong thời đại bùng nổ thông tin đang đi xuống?

Tôi xin bày tỏ mấy suy nghĩ về những nguyên nhân trước mắt làm suy giảm sự đọc hiện nay ở nước ta.

Một là, mặc dù lượng sách báo xuất bản ngày một nhiều nhưng vẫn chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu và thị hiếu của người đọc. Vắng sách trên giá các thư viện và cửa hàng sách - nhất là ở các vùng nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa - không hoàn toàn do thiếu người cần. Nhiều sách báo không đủ số lượng để phát hành, thậm chí có khi hết ngay ở trong thành phố, thị xã. Mặt khác, sự không đáp ứng được một phần quan trọng là do giá cả quá cao so với túi tiền eo hẹp của số đông độc giả. Là giáo viên, bác sĩ, kỹ sư… (tức đội ngũ trí thức) ở nhiều vùng nông thôn và khu vực miền núi xa xôi mà nhiều người vẫn nằm mơ sách báo!

Hai là, từ ngày văn hóa nghe nhìn phát triển mạnh, nhiều người từ già đến trẻ ngại đọc sách báo (kể cả tầng lớp sinh viên, học sinh). Ban ngày bận biết bao công chuyện, tối đến về nhà, sau khi cơm nước xong là cả nhà lại dán mắt vào xem các chương trình ti vi… rồi đi ngủ. Vậy còn thời giờ đâu cho việc đọc sách báo. Chẳng cứ gì ở vùng sâu, vùng xa, mà ngay ở một số vùng nông thôn quê tôi (chỉ cách Hà Nội hai, ba chục cây số), khi được hỏi về văn hóa đọc, vẫn còn có những người quan niệm thế này: "Xưa kia thời bao cấp chỉ có cái loa, cái đài bé tí tẹo để nghe thời sự, ca nhạc. Giờ đây có cả ti vi màu để nhòm tận mắt toàn thế giới rồi, vẫn còn chưa đủ sao?". Xin thưa lại rằng: Bản thân các phương tiện nghe nhìn hiện đại ấy không giành cái việc đọc của con người, nhưng nó lại làm cho con người ta lười cái việc đọc.

Trong xã hội thông tin hiện đại, đã bắt đầu tình trạng tràn ngập thế giới âm thanh và hình ảnh qua các phương tiện nghe nhìn, trong đó một số chức năng của việc đọc đã được các màn hình và thùng loa đảm nhận. Thời gian đọc sách và độc giả hình như đang bị co hẹp lại, dù chỉ là tương đối. Tuy nhiên, điều quan trọng là sách vẫn có những tính năng không thể thay thế được bằng các phương tiện nghe nhìn và chúng ta cần tạo ra một nhận thức rộng rãi trong xã hội về sách và thư viện như một bộ phận hữu cơ của hệ thống thông tin và giao lưu xã hội.

Hiển nhiên là hàng ngày, trên tivi, nhất là trên các băng video, VCD, DVD… chữ vẫn xuất hiện khá nhiều và do đó mà việc đọc vẫn diễn ra như con người vẫn thở mà không quan tâm đến việc thở. Nhưng chất lượng của việc đọc ấy mang tính ngẫu nhiên, bị động. Còn việc đọc sách là một hành động có động cơ rõ ràng, có ham muốn đọc và là một quá trình thông tin. Người đọc là người tiếp nhận thông tin một cách chủ động trong quá trình tự phân tích, chọn lọc, ghi nhận, một quá trình "đối thoại ngầm" ngay cả với chính tác giả của cuốn sách. Trước thềm thiên niên kỷ mới, nhà văn hóa Hữu Ngọc có nên một câu hỏi: "Thế kỷ XXI liệu có cần đến thơ nữa không, đến văn hóa đọc nữa không?" và ông tự trả lời rằng" Có! dù cho ca nhạc trữ tình có làm được ít phần việc của thơ ca thì thơ ca vẫn sẽ mãi mãi được người đời ưa chuộng". Còn đối với văn hóa đọc thì ông cũng khẳng định: "Bản thân hình ảnh thì thoảng qua, từ ngữ mới đọng lại, đọng lại lâu bền…".

Cho dù mai sau, khi xã hội sẽ phát triển cao hơn, con người có thể đọc sách trong thư viện điện tử hay qua mạng internet thì vẫn chắc chắn một điều là: sách vẫn không hề mất đi giá trị văn hóa truyền thống lâu đời vốn có của nó. Cái cảm giác khi ta được lật từng trang sách, tờ báo, tạp chí vẫn còn tươi nguyên mùi mực in và thơm tho mùi giấy với những trang trí, họa tiết đẹp đẽ - chứ không phải căng mắt ra để đọc chúng trên các trang màn hình máy tính - có lẽ mãi mãi vẫn là một điều thú vị vô cùng. Đơn giản bởi sách đã gắn bó với con người qua hàng ngàn năm lịch sử và cho đến tận hôm nay nó vẫn là nguồn sống quí giá nhất mà không có món ăn tinh thần nào có thể sánh được.

Còn nếu quả thật, tivi, video và các phương tiện nghe nhìn khác đã và đang vươn lên để đáp ứng tối ưu mọi nhu cầu hưởng thụ tinh thần, tình cảm, thẩm mỹ của con người, của thời đại, thì đó cũng là niềm vui không chỉ của riêng ai mà của chung tất cả chúng ta. Nói hết sức thanh thản như thế để thấy rằng: Sách và văn hóa đọc lo mà không lo trước sự bùng nổ và lấn át mạnh mẽ của phương tiện nghe nhìn. Vấn đề còn lại chỉ là mối tương hợp giữa đặc trưng các loại hình với nhu cầu thực tế luôn luôn biến độ trong xã hội.
Theo Tạp chí Văn hóa nghệ thuật

10 lý do thúc đẩy chúng ta đọc sách

2007-05-14T15:34:00.000+07:00

1) Bồi đắp sự thông minh.

2) Tạo ra sự tưởng tượng phong phú.

3) Tăng sự hiểu biết.

4) Có thể đi du lịch qua đọc sách.

5) Cho phép độc giả tự đánh lừa giữa khoảng cách của sự sống và cái chết giúp độc giả chấp nhận sự hiện hữu - những ước muốn không thể thực hiện được.

6) Mang lại những điều tốt đẹp nhất, cho độc giả hiểu rằng bản thân con người không phải là một cái máy, mà là một thực thể văn hóa.

7) Đời sống đầy những nghịch lý. Đọc và viết xóa bỏ những nghịch lý ấy.

8) Đọc có khuynh hướng dẫn đến viết, là một trong những "sở thích và thú vui” đẹp nhất của con người.

9) Đọc và viết là hành động tự do, không bi ép buộc, là hành động “cho không". Điều “cho không biếu không” này trong đời sống rất khó xảy ra!

10) Từ đọc -> viết -> có thể mang lại cho tác giả một quyền lực khi chính mình tạo dựng cốt chuyện và nhân vật.
Theo Tạp chí Tia Sáng

Đôi điều về tư tưởng và phương thức đọc sách

2007-05-14T15:33:00.000+07:00

Nói chung, không có một quy chuẩn nào về chuyện đọc sách, có quyển sách (nhất là nếu được coi là kinh điển) thì nên đọc kĩ, nhưng nhiều quyển thì chỉ cần đọc qua lấy ý chính, mà có khi chỉ cần nghe người khác nói lại là đủ. Cái này là cả một nghệ thuật.

Đọc quá kĩ thì mất thời gian mà chưa chắc hiệu quả, bởi vì, cái người ta nghĩ ra mình cũng có thể nghĩ ra, chưa chắc cần phải đào bới quá kĩ nhưng cái người khác đã đào bới, thay vì thế mình chỉ cần nắm ý đồ, rồi tự dùng tư duy của mình để bắt theo mạch của tác giả để suy nghĩ phân tích tiếp, có khi lại ra nhiều cái hay hơn. Vì thế, có khi một quyển sách vừa đọc các tên của chương mục đã hiểu viết gì ở trong, hay có khi chỉ cần đọc tên quyển sách là đã có thể nắm được vấn đề.

Tôi trước khi đọc một quyển sách, đều cố gắng dự đoán xem mình cần tìm những gì từ nó. Sau đó, khi đọc mỗi một chương mục, tôi đều tự tư duy xem họ viết gì ngay sau khi nhìn thấy tít của chương mục đó, nếu cảm thấy vấn đề đấy đơn giản mình hiểu ngay được, thì tôi chỉ đọc lướt qua hay thậm chí không đọc nội dung của nó nữa để chuyển sang chương khác. Ví dụ quyển "1000 điều tâm đắc của Dale Carnegie" tôi hầu như chỉ lướt qua các cái tít của từng điều, không đọc ví dụ và phân tích. Nếu mà mình cảm thấy chưa hiểu hoặc chưa đủ, tôi sẽ đọc cẩn thận, và đối chiếu với những cái mình đã nghĩ trước với cái mình vừa hiểu được.

Nhiều khi chỉ cần nghe ai nói về một quyển sách nào đó, là ta đã nắm được vấn đề, không cần phải tìm đọc. Đơn giản vì không ai có thể đọc hết sách trên đời, nên mới cần thảo luận học hỏi lẫn nhau, và các forum trên mạng phải chăng cũng vì một mục đích đấy mà tụ hội được bao con người uyên bác.

Nhưng phải rất coi chừng với chuyện đọc lướt hay chỉ nghe người khác nói. Đó là vấn đề nguyên bản. Ví như người ta vẫn chẳng tranh cãi suốt về chuyện bản gốc của các dị khảo. Giả sử, nghe ai nó về Khổng chẳng hạn từ anh A, thì đó đã là Khổng của A, mà nếu A lại nghe từ B, thì đó là Khổng của B và A, rồi cứ như thế truyền miệng, cuối cùng qua vài đời F lai, Khổng chắc thành cái gì rồi chứ và nếu một sự nhầm lẫn tam sao thất bản tai hại về tên tuổi, có khi nó thành ông Kổng, hay ông Cống nào đó chẳng ai nhận ra nữa.

Hôm xem chương trình gì đó của chị Tạ Bích Loan về những người nước ngoài yêu Việt Nam, có một bà Lady Bolton người Mỹ nghiên cứu về Cụ Hồ, nói một vấn đề làm ai đó sẽ giật mình. Đó là, Cụ Hồ trong bản tuyên ngôn 2-9-45 đã thay đổi một chút trong lời mở đầu mà mọi người vẫn cho là Bác lấy nguyên trong Tuyên ngôn của Mỹ. Trong bản tuyên ngôn Mỹ cách đây 400 năm, thì là "mọi đàn ông (all men) sinh ra đều bình đẳng" vì cái hồi đấy phụ nữ đâu có quyền gì, về sau khi có sự bình đẳng cho phụ nữ, nên cái từ men nó mới đại diện cho con người nói chung. Bác đã rất tiến bộ khi đã chuyển thành: all men  mọi người, quả là rất hợp lý vì "giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh" mà, các bà cũng ghê lắm chứ.

Lại một ví dụ nữa về Cụ Hồ. Lời dạy nguyên gốc của Bác cho ngành y: "Lương y PHẢI như từ mẫu" về sau bị mất đi từ "phải". Lương y làm sao mà là từ mẫu được, mà phải như từ mẫu chứ, cái từ PHẢI nghe có vẻ cưỡng ép đầy trách nhiệm ấy xét ra cũng có ý nghĩa và chuẩn xác ghê gớm lắm, nghĩ ra thấy thật đắt.

Vì vậy, việc tìm đọc kĩ càng và nguyên gốc cũng rất cần thiết, đặc biệt là các sách được coi là kinh điển cho một lĩnh vực nào đó. Tôi nhận ra, trong một đống sách mình mua về một vấn đề/lĩnh vực nào đó, thì hoá ra, chỉ có độ 1-2 quyển là cơ bản, và các quyển còn lại đều chỉ là ăn theo, dựa vào đó mà viết thêm. Chẳng hạn Đắc Nhân Tâm cũng có thể coi là kinh điển trong cách đối nhân xử thế trong thời hiện đại. Nhờ đã đọc kĩ nó, nên các quyển ăn theo về sau, tôi chỉ đọc lướt qua, ví dụ như "1000 điều tâm đắc của Dale". Thế nhưng, riêng cái chuyện xác định thế nào là kinh điển cũng ối việc ra, vẫn cần cái linh cảm nào đó, một sự linh cảm có thể rèn luyện bằng kinh nghiệm.

Riêng cái cảm giác là có nên đọc kĩ, đọc lướt hay bỏ qua một quyển sách hay một chương mục đã đòi hỏi một sự không đơn giản rồi, cần rèn luyện và kinh nghiệm. Một người thầy của tôi có nói, phải mất nhiều tiền ngu mua sách thì mới biết cách mà chọn sách, mà để biết cách đọc sách còn lâu hơn. Thầy còn thú thật là đọc từ năm còn nhỏ mà đến gần 40 mới gọi là tạm biết cách đọc sách, sau khi đã đọc nhầm rất nhiều sách

Trên tôi đã nói về cách tiếp cận với sách, hay là cách mở sách, bây giờ là đến lúc gập sách lại. Một lần đọc trên tạp chí Tia sáng (số ??) có một bài của GS. Hồ Ngọc Đại viết về cách đọc sách. Ông có viết rằng nếu bảo sinh viên tóm tắt một quyển sách trong 1 trang thì ai cũng làm được, nhưng khi bảo tóm tắt trong một vài câu thì đã khó khăn hơn, mà tóm tắt trong 1 câu thì hầu như ít người làm nổi, mà tóm tắt trong một từ ngữ thì đúng là hầu như không ai thực hiện được (trong đám học sinh của ông). Nghĩ quả là có lý trong cái sự đọc sách ấy, khi ta đã hiểu được sách, thì làm sao để ghi nhớ rồi có lúc mang ra vận dụng.

Tôi có đọc đâu đó câu nói: “Ngày này, người ta không còn cố gắng để ôm trọn kiến thức, mà chỉ cố gắng chèo chống trong đại dương kiến thức”. Nếu ai đã học Research methods, chắc hẳn biết tree-diagram (tương tự như sơ đồ dàn ý), một cái xương sống cho toàn bộ nghiên cứu. Việc ghi nhớ thông tin cũng thế, ta cần tạo một tree-diagram cho một kiến thức hay sách. Từ việc tóm tắt thành một trang với khá nhiều thông tin nhánh, ta tiếp tục tóm tắt hay tổng quát trong một vài câu, rồi thêm một bước nữa là từ ngữ, ta đã thiết lập được một tree-diagram quản lý thông tin. Quá trình lấy thông tin ra lại sẽ là quá trình ngược lại, từ một từ hay ngữ khoá (key word or phrase) ở cấp 1 của tree-diagram, ta sẽ khai triển được bước cao hơn là các câu khoá, rồi đoạn khoá, từ đó cứ thế phát triển, ta có thể lần ra toàn bộ quyển sách hay kiến thức. Việc tóm lược thông tin thành các từ ngữ khóa theo một hệ thống nhiều cấp, nhiều tầng là rất cần thiết. Việc này có thể được liên tưởng với việc dựng hay vẽ một cái cây, phải bắt đầu từ gốc hay thân, rồi cành rồi mới đến lá. Làm gì cũng phải có hệ thống, đọc sách và nhớ sách càng phải thế.

Như vậy việc mở sách ra (phân tích) rồi đóng sách vào (tổng hợp) cũng lắm chuyện lắm, chẳng có một quy tắc nhất định nào cả, hoàn toàn phụ thuộc vào chính khả năng và kinh nghiệm của người đọc, túm lại là phải "nghệ thuật", không bàn hết nổi.

Sách Không Bao giờ Cũ

2007-05-14T15:30:00.000+07:00

Bạn là "tuýp" người hoài cổ và muốn tìm lại những cuốn truyện xưa để hồi tưởng và để cho các con cháu mình học? Bạn muốn tìm một cuốn sách nhân bản cách đây vài năm nhưng không còn "ăn hàng" nữa nên người xuất bản không còn "mặn mà”. Bạn là dân kỹ thuật và muốn tìm những cuốn sách "độc”? Bạn muốn mua cho con mình cuốn truyện tranh Đôrêmon với giá bìa của một cuốn? Đơn giản hơn, bạn có cả một buổi chiều rảnh rỗi đi một mình. Vậy mới bạn đến tiệm sách cũ - nơi bạn có thể tìm những cái mình đang cần và trải qua một thời gian thật thân thiện và dễ chịu. Đi mua sách cũ, có thể coi là một thú chơi đầy văn hoá của người Sài Gòn.

Ai mê sách cũ

Bạn là sinh viên và đang cần mua những cuốn giáo trình với 1 /10 giá bìa. Bạn là “tuýp" người hoài cổ và muốn tìm lại những cuốn truyện xưa để hồi tưởng vò để cho các con cháu mình đọc? Bạn muốn tìm một cuốn sách nhân bản cách đây vài năm nhưng không còn “ăn hàng" nữa nên người xuất bản không còn “mặn mà”? Bạn là dân kỹ thuật và muốn tìm những cuốn sách “độc"? Bạn muốn mua cho con mười cuốn truyện tranh Đôremon với giá bìa của một cuốn? Đơn giản hơn, bạn có cả một buổi chiều rảnh rỗi đi một mình. Vậy mời bạn đến tiệm sách cũ - nơi bạn có thể tìm những cái mình đang cần và trải qua một thời gian thật thân thiện và dễ chịu.

Vũ - cậu Sinh viên năm tư Trường Đại học Nông Lâm đang làm Luận án tốt nghiệp loay hoay suốt buổi sáng trong tiệm sách cũ để tìm những cuốn sách về kỹ thuật trồng trà và cà phê, cười toe toét: “Chị coi nè, em tìm được cả chục cuốn, cuốn nào cũng hay”. Quê của Vũ ở Bảo Lộc, Lâm Đồng vùng chuyên về trà và cò phê nhưng cậu vẫn tìm đến đây.

Anh Chiến họa sĩ thì lại đến tiệm sách để tìm những cuốn Tạp chí kiến thức ngày nay để giải trí.

Thi thoảng trong các gác nhỏ của những nhà sách cũ, ta có thể bắt gặp hình dáng nhỏ bé của các độc giả nhí đang ngồi xếp bằng say mê xem “Lucky Lucke”, “7 viên ngọc rồng", “Thám tử Conan"... Cầm trong tay quyểền truyện tranh là bạn có thể dễ dàng đến làm quen và trò chuyện với các bé. Bé Nhi (ngụ tại đường Lý Chính Thắng, Quận 3) kể tôi nghe bé đã đến nhà sách cũ lừ lúc bé mới 5 tuổi theo ba đi mua sách. Quen đến mức khi bé 8 tuổi ba mẹ cho phép bé đi một mình qua chọn sách mua. Nhà chật, bé mang sách đã mua đổi sách khác và cứ như thế bé hình thành mối quan hệ hai chiều với nhà sách quen. Nhà sách trên đường Lê Văn Sỹ cũng có hai khách hàng rất độc đáo: ông cháu bé Minh nhà nghe khu giáo xứ Bùi Phát. Đã gần 10 năm nay ông bế cháu từ lúc còn hai tuổi qua nhà sách, cô bán hàng phải bế dùm cho đến khi bé lớn tự xem và chọn sách như một tay chơi thực thụ. “Đó, nó đứng kia kìa” cô chủ tiệm chỉ tay kín đáo cho tôi xem cậu bé đeo mắt kính đang đứng lặng lẽ dò sách trên kệ. “Ông mới đi mấy tháng, nó tới đây buồn hiu”. Thiếu bóng dáng của người ông - người thầy tinh thần thân thiết hẳn bé rất buồn nhưng tôi như thấy ngọn đuốc trí thức của người ông trao cho cháu đang bừng sáng trên gương mặt cậu bé.

Và có rất nhiều người, đến với tiệm sách cũ là để sống lại cùng những hồi ức về một thời thơ ấu.

Tại sao sách cũ được chuộng hơn cả sách mới?

Bạn có thể đọc “Rừng Nauy”, Thế giới phẳng vào các nhà sách lớn... để nghĩ và nhân loại trong thế kỷ XXI và ngược lại bạn chỉ có thể đến với những tiệm sách cũ để trôi về những hồi ức và khoảng không gian cách đây hàng chục, thậm chí hàng trăm năm.

Nếu có thời gian, giở lại chồng báo cũ của những năm 50 - 60, trong một tiệm sách cũ trên đường Cách mạng tháng tám, chúng ta có thể đọc lại một số bài báo của đệ nhất phu nhân Trần Lệ Xuân và kinh ngạc về văn phong khá hiện đại của người phụ nữ nổi tiếng này. Ngôn ngữ sắc sảo xúc tích, những câu chữ của bà về sự bình quyền của phụ nữ trong xã hội hiện đại hoàn toàn không cũ.

Sẽ rất thiếu sót nếu không nhắc đến những tác phẩm dịch. Muộn hơn một chút, những năm 70 - 80 là thời kỳ hoàng kim của văn học dịch. Các tác phẩm của văn học Nga, Xô Viết hay văn học Pháp, được dịch khá mượt mà chau chuốt ngôn ngữ được Việt hóa một cách đáng kinh ngạc, điều đó không phải cuốn sách mới xuất bản nào cũng làm được. Các dịch giả như Lê Khánh Trường, Cao Xuân Hạo, Dương Tường là những tên tuổi được khá nhiều người mê sách cũ tín nhiệm. Các cuốn sách của những dịch giả này, mặc nhiên được coi là hàng quý!

Nếu không mê sách cũ, bạn cũng cứ đọc thử vài trang trong các cuốn Bình minh mưa. Sông đông êm đềm. Hội chợ phù hoa... và so chúng thử với một số cuốn sách mới như Những cây cầu ở quận Medison, bạn sẽ hiểu ngay tại sao nhiều người mê sách cũ đến vậy.

Và những người bán sách cũ!

Có thể nói, họ là cây cầu nối hết sức đáng khâm phục cho các độc giả yêu hồi ức và những cuốn sách cũ. Trên hết mọi mục tiêu kinh doanh, họ là những người yêu sách đến mức đáng kinh ngọc. Các chủ tiệm sách cũ trên đường Cách mạng tháng tám thậm chí còn coi đây là một nghề truyền thống của gia đình. Hãy xem cách họ sắp xếp các cuốn sách cũ, trân trọng từng trang báo, từng cuốn tạp chí, bạn sẽ hiểu những tình cảm của họ dành cho sách cũ. Rải rác trên đường Nguyễn Chí Thanh, Nguyễn Thị Minh Khai... các chủ tiệm đều không hề than thở về sự ế ẩm trong những tháng mưa hay ngày nắng gắt. Thảnh thơi ngồi trong những góc khuất, chỉ đứng lên giúp và trả lời khi người mua hỏi thăm hoặc nhờ tìm kiếm. Không có sự vồn vã thái quá của những người bán hàng chuyên nghiệp, nhưng luôn có sự thân thiện và ân cần vừa đủ để người đi tìm sách cũ hiểu rằng: giữa họ luôn có một sợi dây liên kết chặt chẽ, đó là tình yêu dành cho những cuốn sách cũ...

Sách không bao giờ cũ, đó là món hàng đặc biệt của nhân loại sẽ còn tồn tại cùng lịch sử loài người trong trang kết bởi nó được duy trì nhu cầu theo cách rất riêng. Thế hệ đi trước đã thắp lên lửa trong tâm hồn để ngọn lửa đó duy trì sự cháy của cây đuốc tri thức cho thế hệ sau. Bằng cách đó lửa không bao giờ tắt.
Theo Tạp chí Ngày nay

2007-04-07T17:04:00.000+07:00

continued